Με την επισήμανση τεσσάρων βασικών απαγορεύσεων και σειράς προειδοποιήσεων προς τους πολίτες, το Πυροσβεστικό Σώμα «άνοιξε» την αντιπυρική περίοδο του 2026, η οποία ξεκίνησε σήμερα Πρωτομαγιά.

Στόχος της εκστρατείας είναι η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση, ώστε να αποφευχθούν πυρκαγιές σε δάση, δασικές, χορτολιβαδικές και αγροτικές εκτάσεις, πάρκα, άλση πόλεων και οικιστικών περιοχών, περιοχές με ειδικό καθεστώς προστασίας αλλά και οι περιβάλλοντες οικοπεδικοί χώροι.

Έναρξη και στόχοι

Οι επισημάνσεις εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια πρόληψης που αποτελεί τη βάση του σχεδιασμού του υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και στηρίζονται σε πρόσφατα επίσημα στοιχεία, τα οποία δείχνουν ότι μεγάλος αριθμός πυρκαγιών προκαλείται από ανθρώπινες δραστηριότητες στην ύπαιθρο. Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν σύλληψη και σοβαρά διοικητικά πρόστιμα, που μπορεί να φτάσουν έως και 50.000 ευρώ, ενώ ο εμπρησμός τιμωρείται με ποινές κακουργηματικού χαρακτήρα.

Στατιστικά και παραβάσεις

Στο πλαίσιο της ενημερωτικής «εκστρατείας», η Πυροσβεστική επισημαίνει ότι από την ανάλυση των στατιστικών προκύπτει σημαντικός αριθμός εκκινήσεων πυρκαγιών λόγω εργασιών και δραστηριοτήτων στην ύπαιθρο: ανάμματα, χρήση και διατήρηση φωτιάς, εκτέλεση θερμών εργασιών, χρήση συσκευών που προκαλούν σπινθήρα, καθώς και χρήση ειδών πυροτεχνίας ή βεγγαλικών.

Ενδεικτικά, από 1/1/2026 έχουν επιβληθεί περισσότερα από 174 διοικητικά πρόστιμα και έχουν γίνει 35 συλλήψεις για παραβάσεις διατάξεων πρόληψης πυρκαγιών σε δασικές, αγροτικές και συναφείς εκτάσεις και οικοπεδικούς χώρους, αρκετές από τις οποίες εξελίχθηκαν σε δασικές πυρκαγιές.

Τέσσερις βασικές απαγορεύσεις

– Απαγορεύεται η καύση υπολειμμάτων φυτικής βλάστησης (κλαδέματα, υπολείμματα καλλιέργειας, ξηρά χόρτα κ.τ.λ.), απορριμμάτων και γενικά η χρήση φωτιάς στην ύπαιθρο ανεξαρτήτως δείκτη επικινδυνότητας.

– Απαγορεύονται οι θερμές εργασίες όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 3 (υψηλή), κατηγορίας 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού), καθώς και τις λοιπές ημέρες χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων. Ως θερμές εργασίες νοούνται εργασίες που παράγουν σπινθήρες ή περιλαμβάνουν γυμνή φλόγα/θερμότητα, όπως ηλεκτροσυγκόλληση, οξυγονοκόλληση, κοπή, λείανση, χρήση φλόγας ή ηλεκτρικού τόξου, καθώς και ο εξοπλισμός που προκαλεί θερμότητα, φλόγα ή σπινθήρα.

– Απαγορεύεται η καύση ειδών πυροτεχνίας στην ύπαιθρο όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 3, 4 ή 5, καθώς και τις λοιπές ημέρες χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων.

– Απαγορεύεται το κάπνισμα μελισσών σε ημέρες όπου ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 4 ή 5, καθώς και στις λοιπές ημέρες εφόσον δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες προφυλάξεις και όροι.

Νομικό πλαίσιο και κυρώσεις

Η Πυροσβεστική ενημερώνει ότι περισσότερες λεπτομέρειες για τις απαγορευμένες ή/και επιτρεπόμενες, υπό προϋποθέσεις, ενέργειες, δραστηριότητες και εργασίες υπάρχουν στην 9η/2024 Πυροσβεστική Διάταξη (ΦΕΚ Β’ 2387).

Η μη τήρηση των προβλεπόμενων διατάξεων επισύρει υψηλά διοικητικά πρόστιμα έως 50.000 ευρώ, σύμφωνα με την 19η/2024 Πυροσβεστική Διάταξη (Β΄2550).

Ο νέος Ποινικός Κώδικας απαγορεύει ρητά τη διατήρηση φωτιάς, την εκτέλεση θερμών εργασιών, τη χρήση συσκευών που προκαλούν σπινθήρα ή ειδών πυροτεχνίας σε δάση, δασικές εκτάσεις, πάρκα, άλση, χορτολιβαδικές και αγροτικές εκτάσεις σε ημέρες που ο δείκτης επικινδυνότητας είναι 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού). Οι παραβάτες τιμωρούνται με ποινές φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον 10.000 ευρώ.

Εάν από τις παραπάνω ενέργειες προκληθεί σοβαρή πυρκαγιά, ο υπαίτιος διώκεται σε βαθμό κακουργήματος. Ο εμπρησμός βάσει του νέου Ποινικού Κώδικα τιμωρείται με φυλάκιση ή κάθειρξη χωρίς ανασταλτικό χαρακτήρα και χωρίς δυνατότητα εξαγοράς της ποινής, καθώς και με επιπλέον χρηματική ποινή έως 200.000 ευρώ.

Η Πυροσβεστική επισημαίνει επίσης ότι οι προπαρασκευαστικές ενέργειες τιμωρούνται ως κακούργημα και ότι, σε περιπτώσεις εμπρησμού δάσους που προκάλεσε θάνατο, βαριά σωματική βλάβη ή εξαπλώθηκε σε μεγάλη έκταση, μπορεί κατά την κρίση του δικαστηρίου να δημευθεί η περιουσία ή τμήμα της του υπαίτιου.

«Η πρόληψη αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος και καλούνται όλοι οι πολίτες να επιδεικνύουν αυξημένο αίσθημα ευθύνης. Η τήρηση των μέτρων είναι υποχρέωση όλων», υπογραμμίζει το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης.

Σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς ή ανίχνευσης καπνού οι πολίτες οφείλουν να ειδοποιούν άμεσα την Πυροσβεστική Υπηρεσία καλώντας στο 199 ή στο 112.

ΑΠΕ – ΜΠΕ