Οι πλωτοί πυρηνικοί σταθμοί αποτελούν το αντικείμενο της πρώτης μελέτης σκοπιμότητας που επικεντρώνει στην Ελλάδα και καταλήγει ότι «δεν υπάρχουν θεμελιώδη εμπόδια εφαρμογής», ανοίγοντας νέα συζήτηση για τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας στο εθνικό ενεργειακό σύστημα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Deon Policy Institute και βασίστηκε σε πρόγραμμα των CORE POWER, Athlos Energy και ABS, και καταδεικνύει πως το κύριο πρόβλημα δεν είναι η τεχνική εφικτότητα αλλά η απουσία επαρκούς θεσμικού, πολιτικού και ρυθμιστικού πλαισίου, ενώ αναφέρεται και στην τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι η Ελλάδα θα εξετάσει επισήμως τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας.
Η μελέτη είναι η πρώτη που αξιολογεί πώς οι πλωτοί πυρηνικοί σταθμοί θα μπορούσαν να ενταχθούν στο πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό, τεχνολογικό, νομικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής χώρας, χρησιμοποιώντας την Ελλάδα ως σημείο αναφοράς και εφαρμόζοντας το πλαίσιο PESTLE.
Πλωτοί πυρηνικοί σταθμοί: Κύρια ευρήματα
Παρά το ότι η Ελλάδα δεν έχει ιστορικά αναπτύξει πυρηνική ενέργεια, η μελέτη επισημαίνει ότι η συζήτηση ωριμάζει, εν μέρει λόγω της αναφοράς του πρωθυπουργού και της προόδου σε νέες τεχνολογίες όπως οι Μικροί Αρθρωτοί Αντιδραστήρες (SMRs), οι οποίοι προσφέρουν βελτιωμένα χαρακτηριστικά ασφάλειας, μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία και χαμηλότερο κόστος κατασκευής.
Σημαντικοί παράγοντες που ενισχύουν το ενδιαφέρον για την τεχνολογία είναι η μακρά ναυτική παράδοση της Ελλάδας, οι ανεπτυγμένες λιμενικές υποδομές, η αναζωογόνηση της ναυπηγικής δραστηριότητας και η γεωγραφία με τον μεγάλο αριθμό κατοικημένων νησιών, στοιχεία που δημιουργούν μια βάση για πιθανή ανάπτυξη των FNPPs.
Η έρευνα, που εφαρμόζει το πλαίσιο PESTLE, εντοπίζει πέντε βασικά συμπεράσματα σχετικά με την προοπτική υιοθέτησης των FNPPs στην Ελλάδα, τα οποία περιγράφονται αναλυτικά στη συνέχεια.
Τα πέντε συμπεράσματα
Πρώτον, ότι το υφιστάμενο πολιτικό, νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο στην Ελλάδα δεν καλύπτει ουσιαστικά ούτε την πυρηνική ενέργεια, γενικά, ούτε τους πλωτούς πυρηνικούς σταθμούς ειδικότερα.
Δεύτερον, ότι δεν βρέθηκαν θεμελιώδη εμπόδια εφαρμογής, γεγονός που μεταφέρει το βάρος από την τεχνολογία στη θεσμική προετοιμασία.
Τρίτον, ότι απαιτούνται σαφέστερες διαδικασίες αξιολόγησης και αδειοδότησης, με συντονισμό ανάμεσα σε αρχές της ναυτιλίας, της ενέργειας και της πυρηνικής ασφάλειας.
Κοινωνία και τεχνικά ζητήματα
Τέταρτον, ότι η κοινωνική αποδοχή της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα παραμένει χαμηλή, αν και οι FNPPs φαίνεται να αντιμετωπίζονται κάπως πιο θετικά από το ευρύ κοινό σε σύγκριση με άλλες επιλογές.
Και, πέμπτον, ότι δεν υπάρχουν σοβαρά τεχνικά εμπόδια, αλλά απαιτείται ανάπτυξη τοπικών αλυσίδων αξίας και εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού προκειμένου να υποστηριχθεί η υλοποίηση και η λειτουργία τέτοιων μονάδων.
Ο πρόεδρος του Deon Policy Institute, Γιώργος Λάσκαρης, σημειώνει ότι οι FNPPs δεν είναι μια μακρινή ή αμιγώς θεωρητική επιλογή για την Ελλάδα, αλλά μια πιθανή λύση που βρίσκεται στο σταυροδρόμι ενεργειακής ασφάλειας, απανθρακοποίησης, ναυτιλιακής τεχνογνωσίας και βιομηχανικής πολιτικής.
Δηλώσεις και βιομηχανική οπτική
Ο ιδρυτής και CEO της CORE POWER, Mikal Boe, υποστηρίζει ότι οι πλωτοί πυρηνικοί σταθμοί, επειδή κατασκευάζονται ως ολοκληρωμένες μονάδες σε εξειδικευμένα ναυπηγεία, μπορούν να ξεπεράσουν τις χρόνιες καθυστερήσεις και υπερβάσεις κόστους που χαρακτηρίζουν συχνά τα χερσαία πυρηνικά projects.
Η δημοσιοποίηση της μελέτης έρχεται λίγο πριν από τα Ποσειδώνια 2026, όπου η CORE POWER θα διοργανώσει ειδική συζήτηση για τον μελλοντικό ρόλο της πυρηνικής ενέργειας στις ναυτιλιακές εφαρμογές.
Τι είναι οι FNPPs
Οι FNPPs (Floating Nuclear Power Plants) είναι πλωτοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που φιλοξενούν έναν ή περισσότερους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες πάνω σε ειδικά σχεδιασμένες θαλάσσιες πλατφόρμες ή πλοία.
Αντί να εγκαθίστανται στην ξηρά, συναρμολογούνται σε ελεγχόμενο βιομηχανικό περιβάλλον, συνήθως σε εξειδικευμένα ναυπηγεία, και στη συνέχεια ρυμουλκούνται ή μεταφέρονται στο σημείο λειτουργίας, όπου αγκυροβολούν μόνιμα ή ημιμόνιμα κοντά σε λιμάνι.
Συνδέονται με το χερσαίο ηλεκτρικό δίκτυο μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων υψηλής τάσης και μπορούν να τροφοδοτούν νησιά, απομονωμένες περιοχές, βιομηχανικές εγκαταστάσεις ή μονάδες αφαλάτωσης με συνεχή, χαμηλών εκπομπών άνθρακα ηλεκτρική ενέργεια, ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες.
