Η Επιχείρηση Θερισμός της ΔΑΟΕ, γνωστής ως το ελληνικό FBI, αποκάλυψε και χτύπησε τη χρόνια δράση οργανωμένων κυκλωμάτων που εκμεταλλεύονταν τις ενισχύσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η έρευνα της Αστυνομίας, που τρέχει τους τελευταίους έξι μήνες, εντόπισε δομημένες ομάδες με δράση από τη Κρήτη έως τη βόρεια Ελλάδα.
Οι κατάλογοι της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος αναφέρουν ότι οι εμπλεκόμενοι στις πέντε υποθέσεις φτάνουν τους 1.151 κατηγορούμενους. Μέχρι σήμερα έχουν συλληφθεί περισσότεροι από 90 πρόσωπα, από τα οποία τουλάχιστον 17 κρίθηκαν προφυλακιστέοι και περίπου 40 κρατήθηκαν προσωρινά πριν αφεθούν με περιοριστικούς όρους. Η εκτιμώμενη ζημία υπερβαίνει τα 17 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι έρευνες συνεχίζονται.
Η ανάλυση των στοιχείων από τη ΔΑΟΕ δείχνει ότι η εμπλοκή του οργανωμένου εγκλήματος στις επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει διάρκεια τουλάχιστον από το 2018, αποδομώντας την εικόνα ότι πρόκειται κυρίως για μεμονωμένες απάτες αγροτών με πολιτικές διασυνδέσεις.
Επιχείρηση Θερισμός — κύρια στοιχεία
Οι επιχειρήσεις που έγιναν με την κωδική ονομασία Θερισμός είχαν ξεκινήσει κατ’ εντολή της σημερινής πολιτικής ηγεσίας και προηγήθηκαν της μεγάλης δημοσιότητας γύρω από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η δικογραφία καταγράφει οργανωμένα σχήματα με σαφείς ρόλους και ιεραρχία.
Από τις πέντε περιπτώσεις, η πρώτη εξάρθρωση οδήγησε σε κατηγορίες κατά περισσότερων από 40 προσώπων και αφορούσε κυρίως περιοχές της Κρήτης και της Σάμου. Η δεύτερη, που διαλύθηκε στις αρχές Απριλίου, εμπλέκει 290 άτομα και είχε ως πεδίο δράσης το Κιλκίς και άλλες περιοχές της βόρειας Ελλάδας.
Τον Μάιο, η ΔΑΟΕ εξιχνίασε άλλη μία ομάδα με δραστηριότητα σε πολλές περιοχές της Κρήτης και δύο ομάδες με «έδρα» τη Μακεδονία αλλά πλοκάμια που έφταναν έως την Αθήνα, τη Σαντορίνη και την Ήπειρο. Σε μία από αυτές εμπλέκονται 404 κατηγορούμενοι.
Μοτίβα και μέθοδοι δράσης
Η διερεύνηση των υποθέσεων αποκάλυψε κοινό modus operandi: τα κυκλώματα εντόπιζαν αγροτεμάχια με δικαιώματα επιδότησης που δεν είχαν δηλωθεί στον ΟΠΕΚΕΠΕ, συχνά ανήκοντα σε ανυποψίαστους πολίτες, σε θανόντες ή ακόμη και στο Δημόσιο.
Ηγετικά μέλη ή συνεργάτες με λογιστικές γνώσεις εμφανίζονταν να καταχωρούν τα γήπεδα στις δηλώσεις ακινήτων συνεργατών ή συγγενών, που δήλωναν ψευδώς ότι είναι ιδιοκτήτες ή εκμισθωτές, και με πλαστά αποδεικτικά υποβάλλονταν αιτήσεις ενίσχυσης. Στη συνέχεια οι εγγραφές στο Ε9 διαγράφονταν για να σβηστούν τα ίχνη.
Σε αρκετές υποθέσεις δράστες που δήλωναν ιδιοκτήτες βοσκοτόπων «φούσκωναν» και το μέγεθος των κοπαδιών τους για μεγαλύτερα οφέλη. Σε δύο περιπτώσεις υπήρχε υποστήριξη από στελέχη Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων, που παρείχαν χαρτογραφικά δεδομένα ή ευνοϊκή μεταχείριση στις καταχωρίσεις.
Ειδικές τακτικές και εταιρείες
Μία από τις οργανώσεις προχώρησε διαφορετικά: ίδρυσε δύο εταιρείες που εξέδιδαν εικονικά τιμολόγια πώλησης και πλαστές ετικέτες πιστοποίησης σπόρων. Συνεργάτες των επιχειρήσεων κατέθεταν τις παράνομες αποδείξεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ για να αποσπάσουν επιδοτήσεις.
Οι ερευνητές επισημαίνουν την ευρεία γεωγραφική διασπορά των εμπλεκομένων, δείγμα της βαθιάς διείσδυσης του οργανωμένου εγκλήματος στον χώρο των επιχορηγήσεων προς τον πρωτογενή τομέα.
Συνολικά, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν παραγγελθεί 70 έλεγχοι για πιθανές παρατυπίες στις ενισχύσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, οι οποίοι αφορούν φυσικά και νομικά πρόσωπα και ξεκινούν από το 2010.
Δικαστική και αστυνομική συνέχεια
«Εδώ δεν μιλάμε για μεμονωμένες “μικρές” υποθέσεις. Και αυτές υπάρχουν, προφανώς, και δεκάδες καταχραστές έχουν ήδη καταδικαστεί από τη Δικαιοσύνη, ή είναι υπόδικοι», ανέφερε κυβερνητική πηγή που έχει γνώση της όλης προσπάθειας εξυγίανσης του μηχανισμού χορήγησης αγροτικών ενισχύσεων, αναφερόμενος στα δεκάδες εκατομμύρια ευρώ που έχουν δεσμευτεί στο πλαίσιο διάφορων ερευνών ανά την Ελλάδα.
«Σε αυτές τις πέντε περιπτώσεις όμως», συνέχισε η ίδια πηγή, «βλέπουμε οργανωμένες ομάδες, με διακριτούς ρόλους, διαβάθμιση, πολυετή δράση. Είναι μία πολύ διαφορετική και σημαντική πτυχή της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ, που γενικά δεν είναι γνωστή στο ευρύ κοινό».
«Κάθε έρευνα απαιτεί πολύ χρόνο, συγκέντρωση στοιχείων, ενδελεχή αξιολόγηση και αντιπαραβολή τους. Έχουμε πολλή δουλειά ακόμα, όμως είναι πάντα σημαντικό να βλέπεις μία προσπάθεια να αποφέρει καρπούς», σημείωσε ανώτερο στέλεχος της ΔΑΟΕ, που επέμεινε στην ανωνυμία του. «Αυτό που μετράει είναι ότι πλέον έχουμε μετρήσιμα αποτελέσματα και με κάθε υπόθεση καταλαβαίνουμε κι εμείς καλύτερα πώς συγκροτούνταν και πώς λειτουργούσαν όλες αυτές οι ομάδες», συνέχισε.
Πέραν της ευρείας έρευνας που έχει διατάξει ο εισαγγελέας που εποπτεύει το ελληνικό FBI, υπάρχουν περαιωμένες και εν εξελίξει δικογραφίες που έχουν παραγγείλει εισαγγελείς πρωτοδικών αλλά και εντεταλμένοι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
