Ο Βίκτωρ Κεσελάβα, 79 ετών, απεβίωσε, αφήνοντας πίσω του μια καριέρα που τον καθιέρωσε ως πρωτοπόρο της ιικής θεραπείας καρκίνου και μαχητή στην πρώτη γραμμή της μάχης κατά του καρκίνου.
Ο Κεσελάβα ανήκε στην γενιά επιστημόνων που μετέφεραν τη σκυτάλη από τη Σοβιετική Ρωσία στη μετά Γκορμπατσώφ εποχή, διατηρώντας έναν ιδιότυπο επιστημονικό ρομαντισμό που σπάνια συναντάται σήμερα.
Κατέλαβε τα ανώτατα αξιώματα στην ρωσική επιστημονική κοινότητα και εντάχθηκε σε μια παγκόσμια ελίτ ερευνητών, στην οποία η ανθρωπότητα οφείλει πολλές από τις προόδους που επιτρέπουν την επιβίωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής απέναντι στις ασθένειες.
Πορεία και ρόλος
Ο Βίκτωρ Κεσελάβα υπέκυψε σε καρδιακή προσβολή, παρά το ότι αφιέρωσε όλη του τη ζωή στην καταπολέμηση του καρκίνου και στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και υποδομών για την αντιμετώπισή του.
Κεντρικός του στόχος ήταν η δημιουργία ενός εξατομικευμένου εμβολίου κατά διαφόρων μορφών καρκίνου, με την τιθάσευση και αναδόμηση γνωστών ιών ώστε να λειτουργούν ως «Δούρειοι Ίπποι» που θα εξολοθρεύουν ή θα αποπροσανατολίζουν τα καρκινικά κύτταρα.
Για την επιστημονική του προσφορά τιμήθηκε με το Βραβείο Λένιν και παρουσίασε το ερευνητικό του έργο στην Ελλάδα στις 7 Απριλίου 2012 στο Θεραπευτήριο Ευαγγελισμός.
Ιική θεραπεία καρκίνου σήμερα
Τον Απρίλιο του 2012 η εφημερίδα Ζούγκλα δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «Nέες τεχνολογίες κατά του καρκίνου», όπου ο πρώην πρόεδρος της ρωσικής ογκολογικής εταιρείας, Βίκτωρ Κεσελάβα, παρουσίαζε την Virus Therapy (ιική θεραπεία) ως νέα μέθοδο για την αντιμετώπιση των ογκολογικών παθήσεων.
«Αυτοί οι ιοί είτε διασπούν τα καρκινικά κύτταρα, αφήνοντάς τα κυριολεκτικά κομματιασμένα, είτε εισάγουν σ’ αυτά τα κύτταρα γονίδια που αυξάνουν την ευαισθησία τους σε συμβατικά χημειοθεραπευτικά φάρμακα. Οι πρώτες ενδείξεις πως ιοί μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο εργαλείο για την καταπολέμηση του καρκίνου παρουσιάστηκαν το 1912, όταν ένας Ιταλός γυναικολόγος ανέφερε υποχώρηση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας σε μία ασθενή μετά από προσβολή από τον ιό της λύσσας, λόγω δαγκώματος σκύλου. Στη διάρκεια των επόμενων χρόνων μελετήθηκαν και κατέληξαν σήμερα να εφαρμόζονται επιτυχώς διάφορα στελέχη ιών για τη θεραπεία καρκινοπαθών.
Για παράδειγμα, στελέχη του αδενοϊού και του ερπητοϊού χρησιμοποιούνται για θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα και του λάρυγγα. Ο ρεοϊός για τη θεραπεία του μελανώματος και του καρκίνου του προστάτη. Ο Variola minor (ιός της ευλογιάς) για θεραπεία του καρκίνου του ήπατος. Παραμυξοϊοί (ειδικά ο ιός της νόσου του Newcastle) χρησιμοποιούνται για θεραπεία του καρκίνου του μαστού, των νεφρών, του εγκεφάλου και του τραχήλου της μήτρας.
Τεχνολογίες και μέθοδοι
«Ένας τρόπος είναι η αυτόλογη εμβολιοθεραπεία, δηλαδή η δημιουργία εξατομικευμένου εμβολίου μέσω της μόλυνσης με ιό των καρκινικών κυττάρων του ασθενή, τα οποία λαμβάνονται κατά τη χειρουργική επέμβαση ή τη βιοψία. Ο άλλος τρόπος είναι η εισαγωγή του ιού κατ’ ευθείαν στον ασθενή, δηλαδή in vivo επιλεκτική μόλυνση των καρκινικών κυττάρων. Τα ζωντανά καρκινικά κύτταρα που έχουν μολυνθεί με τον ιό in situ μετατρέπονται σε αυτόλογα εμβόλια που ενισχύουν την ειδική ανοσία του οργανισμού κατά του καρκίνου».
Τότε, το 2012, ο Ρώσος επιστήμονας εξηγούσε τα μέχρι τότε συμπεράσματα της έρευνάς του και την κλινική εφαρμογή των προτάσεών του.
«Από το 2004 διεξήγαμε μια κλινική μελέτη και των δύο τύπων των εμβολίων σε 456 ασθενείς με καρκίνο του μαστού, του προστάτη, του παχέος εντέρου, των νεφρών, του τραχήλου της μήτρας, του εγκεφάλου, του μελανώματος και του σαρκώματος. Η θεραπεία διεξαγόταν σε εξωτερικά ιατρεία, διαρκούσε 1-2 χρόνια και γινόταν με ενέσεις είτε του εμβολίου, είτε του ιού, σύμφωνα με το σχήμα θεραπείας. Στο τέλος του πρώτου κύκλου θεραπείας ο πόνος εξαφανιζόταν, μειωνόταν ο όγκος των μεταστάσεων, οι ασθενείς αρνούνταν να παίρνουν παυσίπονα, γίνονταν πιο δραστήριοι, αποκτούσαν μεγαλύτερη διάθεση για φαγητό και ξανάπαιρναν χαμένο βάρος.»
Κλινικά αποτελέσματα
Τα αποτελέσματα της μελέτης του ογκολυτικού ιού της νόσου του Newcastle στην εισαγωγική θεραπεία του καρκίνου του μαστού μέσα σε 5 χρόνια παρακολούθησης είναι 89,8% επιβίωση χωρίς υποτροπή, συνολική επιβίωση 93%.
Θα αναφέρουμε τα αποτελέσματα της χρήσης του ογκολυτικού ιού της νόσου του Newcastle και των αυτόλογων καρκινικών κυττάρων για συνδυαστική θεραπεία σε 103 ασθενείς με προχωρημένες μορφές καρκίνου: από αυτούς οι 36 ασθενείς έλαβαν αυτόλογο ακτινοβολημένο εμβόλιο τροποποιημένο με τον ιό της νόσου του Newcastle και οι υπόλοιποι 67 ασθενείς έλαβαν θεραπεία με ογκολυτικά Newcastle Disease Virus. Τα αποτελέσματα είναι η πλήρης ανταπόκριση στο 17,2% των ασθενών, μερική ανταπόκριση στο 34,5%, σταθεροποίηση στο 41,3% και εξάπλωση στο 6,8%.
Τα σημαντικά πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου είναι η μείωση της τοξικότητας της θεραπείας, η μείωση του κόστους και η ελάττωση της ανθεκτικότητας της νόσου στη θεραπεία. Το αντικειμενικό άμεσο αποτέλεσμα είναι η καλύτερη ποιότητα ζωής των ασθενών, γεγονός που καθιστά την προσέγγιση υποσχόμενη για την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης.
Προοπτικές και περιορισμοί
Είναι σαφές ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν για άμεσα ευρεία κλινική εφαρμογή, παρ’ όλα αυτά οι μέθοδοι φαίνονται υποσχόμενες, ειδικά σε ασθενείς με επιθετική νόσο και πολλαπλές ταχέως εξελισσόμενες μεταστάσεις.
«Η ενεργός ανοσοθεραπεία θα γίνει στο εγγύς μέλλον η προεπιλεγμένη μέθοδος και θα αποτελέσει μέρος μιας συνδυαστικής θεραπείας του καρκίνου, επειδή μέσα σε όλα τα πιθανά οφέλη και ρίσκα της μεθόδου η βασική και σημαντικότερη αξία που αναδεικνύεται είναι η ποιότητα ζωής».
Στο κομμάτι της γενετικής, σύμφωνα με στατιστικά του Breast Cancer Linkage Consortium, ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του μαστού σε οικογένειες με βεβαρυμμένη ιστορία είναι 85-87% για BRCA1 και 77-84% για BRCA-2. Ο κίνδυνος σε νεαρή ηλικία σε φορείς μεταλλάξεων υπερβαίνει περίπου 10 φορές τον μέσο πληθυσμιακό κίνδυνο, ενώ κατά τη διάρκεια της ζωής μπορεί να φτάσει έως 90%.
Γενετικές επιπτώσεις
Συνεπώς, ανάμεσα σε υγιή άτομα μπορεί να εντοπιστεί ομάδα φορέων μεταλλάξεων με πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου μαστού ή ωοθηκών έως και 90%. Μελέτες δείχνουν ότι στη Ρωσία σε 1.000 άτομα τουλάχιστον 6 είναι φορείς μεταλλάξεων που ανιχνεύονται μόνο με μοριακή γενετική εξέταση, η οποία απαιτείται μία φορά στη ζωή για να καθορίσει την κληρονομική προδιάθεση.
Μπορείτε να δείτε εδώ διεθνείς συνεισφορές του Δρ. Κελεσάβα. Διαβάστε τη βιογραφία με τα επιστημονικά επιτεύγματά του εδώ.
Στις 6 Απριλίου του 2012 αναρτήθηκε συνέντευξη που παραχώρησε στη «Ζούγκλα». Παρακολουθήστε την:
