Του Γιώργου Καλαφατάκη*
Σε μια περίοδο όπου η κοινωνία πιέζεται από την ακρίβεια, την ανασφάλεια και την κόπωση των διαδοχικών κρίσεων, το συνέδριο ΝΔ καθημερινότητα έδειξε με σαφήνεια κάτι που πολλοί νιώθουν: η κεντρική πολιτική σκηνή και η ζωή του πολίτη κινούνται συχνά σε παράλληλες τροχιές χωρίς πραγματική συνάντηση.
Το συνέδριο παρουσιάστηκε ως μια “νέα αρχή” με ορίζοντα το 2030. Μεταρρυθμίσεις, ψηφιακό κράτος, επενδύσεις, τεχνητή νοημοσύνη, ευρωπαϊκή πορεία. Η ατζέντα ήταν φιλόδοξη, το ύφος αισιόδοξο, η εικόνα προσεκτικά σκηνοθετημένη.
Συνέδριο ΝΔ και καθημερινότητα
Παρά όμως τα φώτα και τις μεγάλες ομιλίες, έλειπε κάτι κρίσιμο: η καθημερινότητα του πολίτη. Η απουσία αυτή ήταν αισθητή σε όλο το συνέδριο και δυσκολεύει τη σύνδεση με την κοινωνία.
Τα θέματα που καθορίζουν την πορεία εκατομμυρίων ανθρώπων —η ακρίβεια, η στέγη, οι χαμηλοί μισθοί, η πίεση στα νοικοκυριά, η υγεία, η παιδεία, η ανασφάλεια— δεν βρήκαν ουσιαστική θέση στην κεντρική ατζέντα. Ακούστηκαν διαπιστώσεις, όχι λύσεις. Αναλύσεις, όχι δεσμεύσεις. Συνθήματα, όχι μέτρα.
Και αυτό ενοχλεί τους πολίτες περισσότερο από οτιδήποτε άλλο: η κατεύθυνση των πολιτικών δεν αγγίζει τα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας.
Ορίζοντας χωρίς βάθος
Η Νέα Δημοκρατία επέδειξε ότι διαθέτει στρατηγική: ευρωπαϊκό προσανατολισμό, μεταρρυθμίσεις, ψηφιακό κράτος, επενδύσεις, τεχνολογική μετάβαση και το αφήγημα “Ελλάδα 2030”. Το συνέδριο είχε ρυθμό, εικόνα και αφήγημα. Αυτό που έλειπε ήταν συγκεκριμένες απαντήσεις στα προβλήματα που πιέζουν σήμερα τον πολίτη:
-Την ακρίβεια που διαβρώνει το εισόδημα.
-Τα ενοίκια που έχουν ξεφύγει.
-Την υγεία που δυσκολεύεται να ανταποκριθεί.
-Την παιδεία που ζητά ενίσχυση.
-Την ανασφάλεια που επιστρέφει σε γειτονιές και πόλεις.
Το συνέδριο μίλησε για το μέλλον, ενώ ο πολίτης ζητά λύσεις για το παρόν. Πρόκειται για στρατηγική που απευθύνεται κυρίως στη μεσαία τάξη και στους οικονομικά ενεργούς. Όμως, δεν απαντά στο “τι κάνουμε σήμερα για να ζήσει καλύτερα ο πολίτης αύριο το πρωί”. Η σταθερότητα είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί όταν το νοικοκυριό δεν βγάζει τον μήνα.
Σταθερότητα και κοινωνικό αντίκρισμα
Από τις ομιλίες των κορυφαίων στελεχών αναδύεται μια σαφής επιλογή: Η ΝΔ επενδύει στη σταθερότητα ως το βασικό της πολιτικό πλεονέκτημα.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί ως η δύναμη που “κρατά το τιμόνι” σε μια ταραγμένη διεθνή συγκυρία. Το αφήγημα αυτό έχει βάση. Η Ελλάδα πράγματι χρειάζεται σταθερότητα.
Όμως για να είναι πολιτικά αποτελεσματική η σταθερότητα πρέπει να έχει κοινωνικό αντίκρισμα. Και εδώ η στρατηγική της ΝΔ δείχνει αδύναμες πλευρές.
Ενότητα χωρίς αυτοκριτική
Το συνέδριο έδωσε εικόνα ομοψυχίας: δεν υπήρξαν δημόσιες αντιπαραθέσεις, δεν αναδείχθηκαν εσωκομματικές τάσεις, δεν ακούστηκαν αιχμηρές φωνές. Για ένα κυβερνών κόμμα, αυτό είναι θετικό.
Αλλά η κοινωνία δεν ζητά μόνο ενότητα. Ζητά αυτοκριτική, ανανεωμένες ιδέες, πρόσωπα που εμπνέουν εμπιστοσύνη. Θέλει ένα κόμμα που να ακούει, όχι μόνο να μιλά. Και προπάντων: ζητά πολιτικές που να αγγίζουν την καθημερινότητά της.
Η πρόκληση είναι να μετουσιωθεί η συνοχή σε πρωτοβουλίες που απαντούν στα άμεσα προβλήματα των πολιτών.
Το αγκάθι της ακρίβειας
Η κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα: επιδοτήσεις, αυξήσεις κατώτατου μισθού, market pass, ελέγχους στην αγορά. Όμως οι τιμές τροφίμων παραμένουν ανάμεσα στις υψηλότερες στην Ευρώπη, τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί, οι μισθοί δεν ακολουθούν τον πληθωρισμό και η καθημερινότητα γίνεται πιο δύσκολη.
Κατά συνέπεια, τα μέτρα υπάρχουν, αλλά δεν επαρκούν. Και κυρίως: δεν αλλάζουν τη δομή του προβλήματος. Η ακρίβεια παραμένει το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα για τα νοικοκυριά.
Η κυβέρνηση επέλεξε μια πιο “ήπια” γραμμή παρεμβάσεων, αφήνοντας ένα κενό που γίνεται αισθητό στην τσέπη του πολίτη.
Τι θα μπορούσε να κάνει το κόμμα
Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που υιοθέτησαν πλαφόν τιμών, φόρους στα υπερκέρδη, ενίσχυση συλλογικών συμβάσεων, πολιτικές στέγης και αυστηρούς ελέγχους στην αγορά, η Ελλάδα υιοθετεί μόνο μέρος αυτών, ίσως από ιδεολογική διστακτικότητα ή από φόβο για το επενδυτικό κλίμα και το πολιτικό κόστος.
Η πραγματικότητα όμως είναι απλή: Ο κόσμος υποφέρει. Και όταν ο κόσμος υποφέρει, η πολιτική πρέπει να προσαρμόζεται.
Αν το συνέδριο ήθελε να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα, θα μπορούσε να παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο για την ακρίβεια, να δεσμευτεί σε ανανεωμένο κοινωνικό κράτος, να αναγνωρίσει λάθη και να δείξει διάθεση διόρθωσης, να ανοίξει διάλογο με την κοινωνία, όχι μόνο με τα στελέχη, και να αναδείξει νέα πρόσωπα που θα σημάνουν αλλαγή.
Κατευθύνσεις και διλήμματα
Αντί γι’ αυτό, προτίμησε την ασφάλεια της προβλεψιμότητας. Αν κάποιος θα ήθελε να μιλήσει ευθέως στον Πρωθυπουργό, θα του έλεγε:
-Βάλε την ακρίβεια στην κορυφή, όχι στα ψιλά γράμματα.
-Άκου περισσότερο και μίλα λιγότερο.
-Ανανέωσε την ομάδα σου.
-Μην φοβάσαι να συγκρουστείς με συμφέροντα όταν η κοινωνία πονά.
-Κάνε την πολιτική πιο ανθρώπινη.
Η Νέα Δημοκρατία έχει εκσυγχρονιστεί οργανωτικά, έχει ευρωπαϊκό προσανατολισμό και σταθερότητα. Όμως η κοινωνική της πολιτική υστερεί, η καθημερινότητα δεν βελτιώνεται όσο πρέπει και η αίσθηση δικαιοσύνης είναι περιορισμένη.
Συνεπώς, η κατεύθυνση χρειάζεται διόρθωση. Όχι αλλαγή ταυτότητας, αλλά αλλαγή προτεραιοτήτων. Πώς διατηρείς τη σταθερότητα χωρίς να αγνοείς την κοινωνική πίεση; Πώς μιλάς για το 2030, όταν ο πολίτης δυσκολεύεται στο 2026? Πώς συνεχίζεις να κυβερνάς όταν η καθημερινότητα απαιτεί τολμηρές απαντήσεις;
Η απάντηση δεν είναι εύκολη αλλά είναι αναγκαία. Το συνέδριο έδειξε ένα κόμμα με αφήγημα και συνοχή. Αυτό που δεν απέδειξε είναι ότι έχει έτοιμες λύσεις για τα προβλήματα που πιέζουν σήμερα την κοινωνία.
Σε εποχή που η πολιτική κρίνεται από τα αποτελέσματα και όχι από τα συνθήματα, το κενό αυτό γίνεται ολοένα πιο εμφανές. Η Ελλάδα χρειάζεται όραμα, αλλά χρειάζεται και άμεσα μέτρα: πολιτικές που να κάνουν τη ζωή των πολιτών καλύτερη, όχι σε 4 χρόνια, αλλά τώρα.
* Ο Γιώργος Καλαφατάκης είναι οικονομολόγος, πρώην ανώτερο στέλεχος φαρμακευτικών επιχειρήσεων.
