Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα κατευθυντήριες γραμμές για τον κλάδο των μεταφορών και του τουρισμού στην ΕΕ, εν μέσω ανόδου των τιμών των καυσίμων και ανησυχιών για πιθανές ελλείψεις κηροζίνης το καλοκαίρι. Οι ελλείψεις αποδίδονται στις συνεχιζόμενες διαταραχές στον εφοδιασμό λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ.
Στόχος των οδηγιών
Οι οδηγίες απευθύνονται κυρίως στις αεροπορικές εταιρείες και στα κράτη-μέλη, με σκοπό να διασφαλιστεί η βέλτιστη διαχείριση των διαθέσιμων ποσοτήτων κηροζίνης και να συγκρατηθεί το κόστος, σε περίπτωση που οι πιέσεις στην παγκόσμια αγορά καυσίμων αεροσκαφών παραταθούν.
Η Επιτροπή καθησυχάζει
Η Επιτροπή εμφανίζεται καθησυχαστική, διαβεβαιώνοντας ότι προς το παρόν δεν υπάρχει έλλειψη κηροζίνης στην Ευρώπη. «Έχουμε πλήρη εικόνα της κατάστασης των κρατών μελών όσον αφορά τα καύσιμα», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου για θέματα ενέργειας, Ανα-Κάιζα Ιτκόνεν.
Όπως πρόσθεσε, η Επιτροπή «αξιολογεί στενά την κατάσταση», σε συνεννόηση με τον τομέα των αερομεταφορών, τα κράτη-μέλη και τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, και «εφόσον απαιτηθούν περαιτέρω ενέργειες θα αναλάβουμε δράση».
Παρατηρητήριο κηροζίνης
Την περασμένη εβδομάδα η Επιτροπή ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός «παρατηρητηρίου κηροζίνης» για την πιο στενή παρακολούθηση των αποθεμάτων στην ΕΕ. Μέχρι σήμερα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προέβλεπε μόνο τη διατήρηση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου για 90 ημέρες, χωρίς διαχωρισμό ανάμεσα σε βενζίνη, ντίζελ ή κηροζίνη.
Σε περίπτωση που η κρίση συνεχιστεί, η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο συντονισμένης αποδέσμευσης αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης και εθελοντικής ανακατανομής μεταξύ των 27 κρατών-μελών.
Δικαιώματα επιβατών και αποζημιώσεις
Οι κατευθυντήριες γραμμές διευκρινίζουν ότι οι κανόνες της ΕΕ για τις ακυρώσεις πτήσεων συνεχίζουν να ισχύουν. Οι επιβάτες που επηρεάζονται από ακυρώσεις έχουν δικαίωμα σε επιστροφή χρημάτων, μεταφορά με άλλη πτήση, βοήθεια στο αεροδρόμιο και αποζημίωση για ακυρώσεις της τελευταίας στιγμής.
Το σχέδιο οδηγιών τονίζει πως «η τρέχουσα κατάσταση δεν καταδεικνύει την ανάγκη για ειδικά μέτρα για τον τουριστικό κλάδο, σε αντίθεση με την κρίση της Covid-19».
Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να εξαιρεθούν από την καταβολή οικονομικής αποζημίωσης μόνο εάν αποδείξουν ότι η ακύρωση προκλήθηκε από «έκτακτες περιστάσεις», όπως ενδεχόμενη πραγματική έλλειψη καυσίμων. Αντίθετα, οι υψηλές τιμές καυσίμων δεν θεωρούνται «έκτακτη περίσταση».
Στο ίδιο μήκος κύματος, η εκπρόσωπος Ανα-Κάιζα Ιτκόνεν τόνισε: «οι αεροπορικές εταιρείες εξαιρούνται από την καταβολή αποζημίωσης μόνο εάν μπορούν να αποδείξουν ότι η ακύρωση προκλήθηκε από έκτακτες περιστάσεις, όπως η έλλειψη καυσίμων. Δεν θεωρούμε τις υψηλές τιμές καυσίμων ως έκτακτες περιστάσεις».
Πρόσθετες χρεώσεις στα εισιτήρια
Η Επιτροπή στέλνει σαφές μήνυμα και για τις πρόσθετες χρεώσεις στα εισιτήρια: οι αεροπορικές εταιρείες δεν μπορούν να επιβάλλουν εκ των υστέρων «έκτακτες χρεώσεις καυσίμων» σε ήδη αγορασμένα εισιτήρια, καθώς οι αυξημένες τιμές καυσίμων θεωρούνται πλέον προβλέψιμες.
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις αεροπορικές υπηρεσίες, η τελική τιμή του εισιτηρίου πρέπει να εμφανίζεται εξαρχής και να περιλαμβάνει όλους τους αναπόφευκτους φόρους, τέλη και χρεώσεις. Οι εταιρείες μπορούν να προσαρμόζουν τις τιμές μόνο για νέες κρατήσεις, όχι όμως να προσθέτουν επιπλέον χρεώσεις μετά την ολοκλήρωση της αγοράς.
Η Επιτροπή προειδοποιεί επίσης ότι αλλαγές στην τιμή μετά την κράτηση ενδέχεται να εγείρουν ζητήματα παραβίασης των κανόνων της ΕΕ περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, με τις εθνικές αρχές να είναι αρμόδιες για την εξέταση κάθε περίπτωσης ξεχωριστά.
Tankering και χρονοθυρίδες
Η Επιτροπή θα αναλύσει λεπτομερώς τις δυνατότητες ευελιξίας σχετικά με το «tankering», δηλαδή την πρακτική όταν οι αεροπορικές εταιρείες μεταφέρουν περισσότερα καύσιμα από ό,τι χρειάζεται για να αποφύγουν την αγορά ακριβότερης κηροζίνης σε άλλο αεροδρόμιο. Για να αποφευχθεί το κλείσιμο ορισμένων δρομολογίων, οι εταιρείες μπορούν να εξαιρεθούν από τον κανόνα αύξησης καυσίμων κατά 90% βάσει του ReFuelEU Aviation.
Παράλληλα, προβλέπεται ευελιξία για τις χρονοθυρίδες στα αεροδρόμια: οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να εξαιρεθούν από τις συνήθεις υποχρεώσεις χρήσης χρονοθυρίδων λόγω προβλημάτων εφοδιασμού καυσίμων. Κατά την εφαρμογή της «δικαιολογημένης μη χρήσης χρονοθυρίδων» βάσει του σχετικού Κανονισμού, δεν θα επιβάλλονται κυρώσεις για τη μη χρήση των χρονοθυρίδων που τους έχουν διατεθεί.
Η θέση της EASA για το Jet A
Ο Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας της ΕΕ (EASA) εξέδωσε Δελτίο Πληροφοριών Ασφάλειας για να ενημερώσει τους φορείς της αεροπορίας σχετικά με την «ασφαλή χρήση» του αμερικανικού καυσίμου αεροπορίας Jet A στην Ευρώπη, λόγω πιθανών ελλείψεων του Jet A-1 εξαιτίας των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και στον Περσικό Κόλπο.
Η EASA σημειώνει ότι, ενώ το Jet A χρησιμοποιείται ήδη στη Βόρεια Αμερική, η εισαγωγή του στην ευρωπαϊκή αγορά απαιτεί «κατάλληλη διαχείριση», επειδή παρουσιάζει διαφορετικά χαρακτηριστικά από το Jet A-1, κυρίως ως προς το σημείο πήξης.
Ο οργανισμός καλεί αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια και φορείς επίγειας εξυπηρέτησης να επανεξετάσουν διαδικασίες και ελέγχους ώστε «να διασφαλιστεί η ασφαλής διαχείριση όλων των σχετικών κινδύνων».
Η ΕΕ διερευνά αυτήν την οδό και ορισμένες αεροπορικές εταιρείες πιέζουν για ευρύτερη χρήση του Jet A από αυτό το καλοκαίρι.
