Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο χωρίς τα κατάλληλα μέτρα προστασίας εγκυμονεί κινδύνους για το δέρμα και τα μάτια, προειδοποιεί η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία.
Προληπτική εκστρατεία στην Αθήνα
Η πρόληψη των δερματικών καρκίνων και η σωστή προστασία δέρματος και ματιών, ειδικά στα παιδιά, αποτελούν τον πυρήνα των δράσεων της Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία. Το Σάββατο, σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων, διοργάνωσε εκστρατεία ενημέρωσης με κύριο θέμα την ορθή προστασία από τον ήλιο.
Τα μέτρα προστασίας συμβάλλουν ουσιαστικά στην πρόληψη του μελανώματος. Η ενημέρωση του κοινού και η προληπτική εξέταση κάθε νεοεμφανιζόμενου σπίλου ή αλλαγής σε προϋπάρχοντα σπίλο οδηγούν σε έγκαιρη διάγνωση και κατά συνέπεια σε καλύτερη πρόγνωση, επισημαίνει η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία (ΕΑΕ).
Η ΕΑΕ βρίσκεται και σήμερα, Τρίτη 19/05, από τις 11.00 το πρωί στην Πλατεία Συντάγματος, σε ειδικό ενημερωτικό περίπτερο για την πρόληψη του καρκίνου του δέρματος και του μελανώματος.
Στατιστικά για τους δερματικούς καρκίνους
Οι καρκίνοι του δέρματος είναι πολύ συχνοί και διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: τους μη μελανωτικούς και το μελάνωμα.
Οι πρώτοι (μη μελανωτικοί) είναι πολύ πιο συχνοί, αλλά συχνά δεν καταγράφονται στα επιδημιολογικά δεδομένα πολλών χωρών επειδή είναι ευκολότερα ιάσιμοι. Σύμφωνα με στοιχεία του IARC Π.Ο.Υ. για το 2022, υπολογίστηκαν περίπου 1.350.000 νέα περιστατικά παγκοσμίως.
Η δεύτερη κατηγορία, το μελάνωμα, μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Το 2022 καταγράφηκαν περίπου 332.000 νέα περιστατικά παγκοσμίως (IARC/Π.Ο.Υ.). Εκτιμάται ότι τα νέα περιστατικά θα αυξηθούν την επόμενη 20ετία.
Στην Ελλάδα υπολογίζονται περίπου 1.500 ετησίως νέα περιστατικά μελανώματος. Παρά τη βελτίωση της επιβίωσης, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή, καθώς υστερούμε σε αυτόν τον τομέα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Απολαμβάνουμε τον ήλιο με ασφάλεια
Ο ήλιος είναι απαραίτητος για την υγεία και την ευεξία, αλλά η απρόσεκτη έκθεση χωρίς προστασία προκαλεί βλάβες στο δέρμα και στα μάτια.
Τι χρειάζεται να κάνουμε για να απολαμβάνουμε τα οφέλη του ήλιου περιορίζοντας τους κινδύνους;
Να προστατεύουμε το δέρμα και τα μάτια μας. Να φοράμε προστατευτικό ρουχισμό και πλατύγυρο καπέλο που καλύπτει τα αυτιά και τον αυχένα. Να χρησιμοποιούμε γυαλιά ηλίου που απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία, καθώς και τα μάτια υφίστανται σοβαρές βλάβες.
Εφαρμόζουμε αντιηλιακή κρέμα 15-30 λεπτά πριν την έκθεση με δείκτη προστασίας τουλάχιστον SPF >30.
Προστασία των παιδιών
α) Βρέφη έως 6 μηνών δεν πρέπει να εκτίθενται στην ηλιακή ακτινοβολία.
β) Νήπια: επιτρέπεται ελάχιστη έκθεση με γυμνό σώμα μόνο εάν είναι προστατευμένα με αντιηλιακό υψηλού δείκτη (SPF 50). Δεν τα αφήνουμε για μεγάλα διαστήματα στον ήλιο. Τα ντύνουμε, τους βάζουμε πλατύγυρο καπέλο και γυαλιά ηλίου.
γ) Παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας που παίζουν στον ήλιο πρέπει να φορούν πλατύγυρο καπέλο, γυαλιά ηλίου και ρούχα, ενώ εφαρμόζουμε αντιηλιακό στα εκτεθειμένα μέρη του σώματος.
Σωστές συνήθειες στον ήλιο
Αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο μεταξύ 11.00-16.00, τις ώρες δηλαδή μέγιστης ηλιακής ακτινοβολίας. Ένας πρακτικός κανόνας: μην εκθέτετε το σώμα όταν η σκιά σας είναι μικρότερη από το ύψος σας.
Επαναλαμβάνουμε την εφαρμογή του αντιηλιακού κάθε δύο ώρες ή νωρίτερα αν βουτήξουμε στη θάλασσα ή ιδρώσουμε.
Προσοχή σε θάλασσα και πισίνα: οι υπεριώδεις ακτινοβολίες φτάνουν ακόμα και μέσα στο νερό — μπορεί να μην αισθανόμαστε έντονο κάψιμο, αλλά η ακτινοβολία δρα.
Η ηλιακή ακτινοβολία φτάνει και κάτω από ομπρέλα παραλίας λόγω αντανάκλασης από την άμμο και τη θάλασσα. Γι’ αυτό μαυρίζουμε ακόμα και ξαπλωμένοι ή καθισμένοι κάτω από ομπρέλα. Επιβάτες σε βάρκα ή φουσκωτό δέχονται υπεριώδη ακτινοβολία ακόμη και αν υπάρχει τέντα, εξαιτίας της αντανάκλασης.
Τα τζάμια αυτοκινήτων δεν εμποδίζουν την υπεριώδη ακτινοβολία εκτός αν διαθέτουν ειδικό φίλτρο. Για αυτό δεν ακουμπάμε τον αγκώνα στο ανοιχτό παράθυρο και εφαρμόζουμε μέτρα προστασίας και μέσα στο αυτοκίνητο.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν περισσότερο
Δεν έχουν όλα τα δέρματα την ίδια ευαισθησία στην ηλιακή ακτινοβολία. Η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία περιγράφει έξι τύπους δέρματος:
Δέρμα τύπου I: Εξαιρετικά ευαίσθητο στον ήλιο — ανοιχτόχρωμο δέρμα, συχνά με μπλε/πράσινα μάτια και κόκκινα/ξανθά μαλλιά. Πάντα καίγεται, ποτέ δεν μαυρίζει.
Δέρμα τύπου II: Πολύ ευαίσθητο — ανοιχτόχρωμο δέρμα, μπλε μάτια, ξανθά/καστανά μαλλιά. Καίγεται εύκολα, μαυρίζει ελάχιστα.
Δέρμα τύπου III: Ελάχιστα ευαίσθητο — ανοιχτό καφέ δέρμα, καστανά μαλλιά, καστανά/γκρίζα μάτια. Μέτριο κάψιμο, μαυρίζει σταδιακά σε ανοιχτό καφέ.
Δέρμα τύπου IV: Ελάχιστα ευαίσθητο — ανοιχτό καφέ/λαδί δέρμα. Καίγεται ελάχιστα, μαυρίζει καλά έως μέτρια καφέ.
Δέρμα τύπου V: Μη ευαίσθητο — καφέ/σκούρο καφέ δέρμα. Σπάνια καίγεται, μαυρίζει καλά.
Δέρμα τύπου VI: Μη ευαίσθητο — σκούρα/μαύρη χροιά. Ποτέ δεν καίγεται, με έντονη χρώση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται άτομα με πολλούς σπίλους (ελιές), ασθενείς υπό ανοσοκατασταλτική αγωγή και ηλικιωμένοι. Επίσης πρέπει να προσέχουν όσοι εργάζονται σε εσωτερικούς χώρους και εκτίθενται απότομα στον ήλιο — για παράδειγμα όταν πηγαίνουν για μπάνιο το Σαββατοκύριακο ή στις διακοπές.
Ο ήλιος απαιτεί προσοχή όχι μόνο στη θάλασσα αλλά και σε μέρη με υψόμετρο, ιδίως σε ηλιόλουστες μέρες με χιόνι γύρω.
Υπάρχει έντονη σύσταση κατά της έκθεσης σε υπεριώδη ακτινοβολία σε εσωτερικούς χώρους (Solarium). Το IARC του Π.Ο.Υ. έχει κατατάξει αυτή την πρακτική στην Κατηγορία Ι καρκινογόνων, όπως το κάπνισμα.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ / Φωτογραφία iStock
