Η ελληνική ακτοπλοΐα απειλείται με σοβαρές πιέσεις τη θερινή περίοδο αν συνεχιστεί η έντονη μεταβλητότητα στις τιμές των ναυτιλιακών καυσίμων, λόγω της παρατεταμένης κρίσης στη Μέση Ανατολή και της αβεβαιότητας στα Στενά του Ορμούζ.
Στελέχη της αγοράς ανέφεραν στη «Ν» ότι η απόφαση της κυβέρνησης να παράσχει 56 εκατ. ευρώ για την κάλυψη του κόστους καυσίμων —με στόχο την επιδότηση των υποχρεωτικών εκπτώσεων στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια για ειδικές κοινωνικές ομάδες (άτομα με ειδικές ανάγκες, φοιτητές, πολύτεκνοι)— έδωσε μια προσωρινή ρευστότητα στις εταιρείες.
Ωστόσο, η εκρηκτική άνοδος του κόστους των καυσίμων έχει ήδη απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ενίσχυσης, με παράγοντες της αγοράς να εκτιμούν ότι το κονδύλι επαρκεί πρακτικά μόνο έως τα τέλη Μαΐου.
Αμεσες οικονομικές πιέσεις
Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το ναυτιλιακό τμήμα της Ν από στελέχη του κλάδου, μόνο για τον μήνα Μάιο η πρόσθετη επιβάρυνση από το κόστος καυσίμων ανήλθε περίπου σε 22 εκατ. ευρώ.
Για τη διάρκεια Μαρτίου – Μαΐου το επιπλέον κόστος εκτιμάται σε συνολικά 61 εκατ. ευρώ, για κατανάλωση περίπου 130 χιλιάδων τόνων ναυτιλιακού καυσίμου Marine Gas Oil (MGO).
Υπό κανονικές συνθήκες τιμών, η ακτοπλοΐα θα είχε καταβάλει περίπου 82 εκατ. ευρώ για καύσιμα στο συγκεκριμένο τρίμηνο.
Λόγω όμως της εκτόξευσης των διεθνών τιμών εξαιτίας των πολεμικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, το συνολικό κόστος αναμένεται να φτάσει περίπου τα 143 εκατ. ευρώ, επιβαρύνοντας σημαντικά τη λειτουργία των εταιρειών.
Προοπτικές από Ιούνιο
Οι εκτιμήσεις της αγοράς κάνουν λόγο για επιπλέον μηνιαία επιβάρυνση της τάξης των 28 εκατ. ευρώ από τον Ιούνιο και μετά, εφόσον οι τιμές των καυσίμων παραμείνουν στα σημερινά υψηλά επίπεδα.
Παράγοντες του κλάδου εισηγούνται επίσης στο Υπουργείο Ναυτιλίας να αναπροσαρμόσει και τη ρήτρα καυσίμου στις άγονες γραμμές, όπου έως τώρα η ρήτρα ήταν μονοετής —σε αντίθεση με τις τετραετείς συμβάσεις όπου το μέτρο έχει προβλεφθεί υπό προϋποθέσεις.
Αυτή τη στιγμή τα πλοία που εξυπηρετούν όλες τις γραμμές και τα πορθμεία φτάνουν περίπου τα 250.
Αλμα στις τιμές του MGO
Ενδεικτικό της κλιμάκωσης του κόστους είναι ότι η τιμή του ναυτιλιακού καυσίμου MGO είχε διαμορφωθεί στις 15 Φεβρουαρίου στα 614 ευρώ ανά τόνο, ενώ στις 13 Μαΐου έφτασε τα 1.090 ευρώ ανά τόνο —αύξηση άνω του 77% σε λιγότερο από τρεις μήνες.
Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι χωρίς πρόσθετη παρέμβαση από τα συναρμόδια υπουργεία Ναυτιλίας και Οικονομικών, οι ακτοπλοϊκές θα αντιμετωπίσουν ένα εξαιρετικά δύσκολο καλοκαίρι, καθώς η διατήρηση των σημερινών τιμών αυξάνει τον κίνδυνο μετακύλισης μέρους του κόστους στους επιβάτες μέσω ανατιμήσεων στα εισιτήρια.
Το Marine Gas Oil είναι αποστακτικό ναυτιλιακό καύσιμο χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, που χρησιμοποιείται ευρέως από τα πλοία της ακτοπλοΐας επειδή συμμορφώνεται με τους αυστηρούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς για τις εκπομπές ρύπων.
Πρόκειται για καύσιμο υψηλότερου κόστους σε σχέση με τα παραδοσιακά βαριά ναυτιλιακά καύσιμα, αλλά θεωρείται αναγκαίο για τη λειτουργία επιβατηγών πλοίων σε περιοχές με αυστηρά όρια εκπομπών, όπως η Μεσόγειος.
Ευρωπαϊκή επιλογή στήριξης
Σημειώνεται ότι το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων METSAF, που ανακοίνωσε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την ελληνική κυβέρνηση για να περιοριστούν οι πιέσεις στο λειτουργικό κόστος των ακτοπλοϊκών και να αποφευχθεί περαιτέρω επιβάρυνση των επιβατών.
Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός ενεργοποιήθηκε στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης των επιπτώσεων από την κρίση στη Μέση Ανατολή και το ενεργειακό σοκ, δίνοντας στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να επιδοτήσουν μέρος του αυξημένου ενεργειακού κόστους επιχειρήσεων και κλάδων που πλήττονται άμεσα από την άνοδο των τιμών καυσίμων.
Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη-μέλη μπορούν να καλύπτουν έως και το 70% του πρόσθετου κόστους καυσίμων για κλάδους όπως οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων εντός της Ε.Ε., κατηγορία στην οποία εντάσσεται και η ελληνική ακτοπλοΐα.
