Ο αριθμός των εκτελέσεων σε παγκόσμια κλίμακα αυξήθηκε ραγδαία το 2025 και πλησίασε τα υψηλότερα επίπεδα από το 1981, ένα άλμα που οφείλεται κυρίως στο Ιράν, όπου οι εκτελέσεις διπλασιάστηκαν την περασμένη χρονιά, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διεθνής Αμνηστία που δίνεται σήμερα στη δημοσιότητα.
Η οργάνωση υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με έδρα το Λονδίνο κατέγραψε τουλάχιστον 2.707 εκτελέσεις σε όλο τον κόσμο το 2025, αριθμός που όμως δεν περιλαμβάνει τις χιλιάδες εκτελέσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Κίνα — τη χώρα που η Αμνηστία εκτιμά ότι προβαίνει στις περισσότερες εκτελέσεις παγκοσμίως.
Σε σύγκριση με την αμέσως προηγούμενη χρονιά, ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που εκτελέστηκαν αυξήθηκε κατά 78%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 1981, όταν η ΜΚΟ είχε καταμετρήσει 3.191 εκτελέσεις (εξαιρουμένης της Κίνας).
Το Ιράν στο επίκεντρο
Το Ιράν αντιστοιχούσε στο 80% των εκτελέσεων που κατέγραψε η Αμνηστία για το 2025. Τουλάχιστον 2.159 άνθρωποι εκτελέστηκαν δι’ απαγχονισμού, σε σύγκριση με 972 το 2024.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι «οι ιρανικές αρχές ενέτειναν την καταφυγή τους στην ποινή του θανάτου», χρησιμοποιώντας την ως «εργαλείο καταστολής και πολιτικού ελέγχου», κάτι που οδήγησε σε «άνοδο άνευ προηγουμένου του αριθμού των εκτελέσεων».
Επίδραση του πολέμου του Ιουνίου
Οι εκτελέσεις αυξήθηκαν ιδιαίτερα μετά τον πόλεμο 12 ημερών εναντίον του Ιράν που εξαπέλυσαν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ τον Ιούνιο. Πριν από τον πόλεμο καταγράφηκαν 654 εκτελέσεις, ενώ το διάστημα Ιουλίου–Δεκεμβρίου προστέθηκαν ακόμη 1.505.
Οι καταδίκες σε θάνατο και οι εκτελέσεις στο Ιράν μετά τις κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας τον Ιανουάριο και μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή την 28η Φεβρουαρίου προφανώς δεν περιλαμβάνονται στην έκθεση της ΜΚΟ.
Επιπλέον στοιχεία και διεθνής αντίδραση
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τουλάχιστον 21 άνθρωποι έχουν εκτελεστεί στο Ιράν από τα τέλη Φεβρουαρίου για πολιτικούς λόγους ή υποθέσεις που συνδέονταν με την εθνική ασφάλεια.
Η Αμνηστία επισημαίνει επίσης ότι σχεδόν οι μισές εκτελέσεις στο Ιράν το 2025 (οι 998) συνδέονταν με παραβιάσεις της νομοθεσίας για τα ναρκωτικά — και σε αυτή την κατηγορία οι εκτελέσεις διπλασιάστηκαν σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Άλλες χώρες που προχώρησαν σε εκτελέσεις το 2025 ήταν η Σαουδική Αραβία με 356, η Υεμένη με τουλάχιστον 51, οι ΗΠΑ με 47, η Αίγυπτος με 23, ενώ η Σομαλία, η Σιγκαπούρη και το Κουβέιτ κατέγραψαν από 17 εκτελέσεις. Συνολικά, εκτελέσεις σημειώθηκαν σε 17 κράτη.
Η γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, Ανιές Καλαμάρ, υπογράμμισε στο δελτίο Τύπου που συνοδεύει την έκθεση ότι μια «ξεδιάντροπη μειοψηφία» κρατών μετατρέπει τη θανατική ποινή «σε όπλο για να ενσταλάξει φόβο, να συντρίψει κάθε διαφωνία και να επιδείξει την εξουσία των κρατικών θεσμών σε ανθρώπους σε μειονεκτική θέση και περιθωριοποιημένες κοινότητες».
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ
