Μια κρίση στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να ακούγεται σαν ένα μακρινό γεωπολιτικό ζήτημα, όμως έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει άμεσα τις τιμές και τη διαθεσιμότητα των τροφίμων σε όλο τον κόσμο.
Αυτό συμβαίνει επειδή το σύγχρονο σύστημα διατροφής δεν στηρίζεται μόνο στη γη και στο νερό· λειτουργεί με ενέργεια.
Ενέργεια στην καρδιά της τροφής
Τα λιπάσματα παράγονται με τη χρήση φυσικού αερίου. Οι συγκομιδές γίνονται με μηχανήματα που κινούνται με καύσιμα. Τα τρόφιμα μεταφέρονται ανά ηπείρους, ψύχονται και αποθηκεύονται — όλες διαδικασίες που απαιτούν σημαντική ενέργεια.
Όταν η ενεργειακή τροφοδοσία διαταράσσεται, τα συστήματα τροφής το «αισθάνονται» σχεδόν άμεσα. Το είδαμε στην πράξη κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, όταν η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου ανέβασε το κόστος των λιπασμάτων, μείωσε την αγροτική παραγωγή και ώθησε προς τα πάνω τις τιμές των τροφίμων παγκοσμίως.
Η σημασία των Στενών
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία συμφόρησης ενέργειας στον πλανήτη. Μέρος σημαντικών παγκόσμιων εισροών πετρελαίου και πρώτων υλών για λιπάσματα διέρχεται από αυτή τη στενή διαδρομή.
Εάν διακοπεί αυτή η ροή, οι συνέπειες μπορεί να εξαπλωθούν γρήγορα και να περιλάβουν:
Υψηλότερες τιμές καυσίμων.
Μείωση στην παραγωγή λιπασμάτων.
Χαμηλότερες αποδόσεις στις καλλιέργειες.
Άνοδο στις τιμές των τροφίμων.
Οι πιο ευάλωτες χώρες
Η αλυσιδωτή αυτή αντίδραση δεν πλήττει όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο. Πιο εκτεθειμένες είναι όσες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές, ειδικά οι χώρες που ήδη αντιμετωπίζουν οικονομικές ή κλιματικές πιέσεις.
Χώρες όπως η Αίγυπτος εξαρτώνται από εισαγόμενο σιτάρι και συστήματα επιδοτούμενου ψωμιού. Ο Λίβανος αντιμετωπίζει αλληλοσυγκαλυπτόμενες οικονομικές και ενεργειακές κρίσεις. Το Πακιστάν προσπαθεί να ανακάμψει από πλημμύρες που προκλήθηκαν από το κλίμα, ενώ ταυτόχρονα διαχειρίζεται ελλείψεις ενέργειας.
Σε όλη την Ασία οι κίνδυνοι αυξάνονται: η Σρι Λάνκα έχει ήδη βιώσει πώς οι διαταραχές στην προμήθεια καυσίμων και λιπασμάτων μπορούν να καταστρέψουν την αγροτική παραγωγή. Το Μπαγκλαντές αντιμετωπίζει αυξανόμενα κόστη παραγωγής και μεταφοράς που συνδέονται με τις τιμές καυσίμων, ενώ ακόμη και η Ινδία, μεγα-παραγωγός, βρίσκεται υπό πίεση από ακραία ζέστη και τις ενεργειακές της ανάγκες.
Σύνδεση ενέργειας και επισιτισμού
Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: η παγκόσμια επισιτιστική κρίση και η ενεργειακή κρίση δεν είναι ξεχωριστές. Είναι βαθιά αλληλένδετες και όλο και περισσότερο διαμορφώνονται από τη γεωπολιτική — μια διαταραχή σε μια περιοχή μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο το σύστημα.
Σε έναν τόσο αλληλένδετο κόσμο, η ανθεκτικότητα αποκτά μεγαλύτερη σημασία από την αποδοτικότητα. Όταν η ενέργεια γίνεται ασταθής, ακολουθεί και η διατροφή. Και όταν και οι δύο διαταράσσονται ταυτόχρονα, οι συνέπειες υπερβαίνουν τα οικονομικά όρια: επηρεάζουν τη σταθερότητα, τη μετανάστευση και την καθημερινή ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.
Δείτε το επεισόδιο
Ακολουθεί το 30ο επεισόδιο της Aya Burweila για το Welcome to the Jungle:
Κάντε like, μοιραστείτε και εγγραφείτε και πείτε μας τη γνώμη σας.
Για να ενεργοποιήσετε τους υπότιτλους, επισκεφθείτε το YouTube και πατήσετε την ένδειξη «υπότιτλοι» στο πλαίσιο του βίντεο κάτω δεξιά.
