Με άδεια χέρια όσον αφορά την κρίση με το Ιράν επέστρεψε στις ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ από την επίσκεψή του στο Πεκίνο. Κατά την πτήση της επιστροφής δήλωσε ότι «εξαντλείται η υπομονή του» απέναντι στην Τεχεράνη και ξαναέθεσε επισήμως την απειλή στρατιωτικής δράσης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι «θέλει το θαμμένο ουράνιο του Ιράν» και ισχυρίστηκε ότι μόνο οι ΗΠΑ και η Κίνα μπορούν να το αποκτήσουν. Παρά ταύτα, αρνήθηκε ότι ζήτησε από τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, να μεσολαβήσει ώστε η Τεχεράνη να υποχωρήσει και να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
«Δεν ζητάω χάρη»
Σε ερώτηση δημοσιογράφου αν ο Σι Τζινπίνγκ ανέλαβε «σταθερή δέσμευση» να πιέσει το Ιράν για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, ο Τραμπ απάντησε: «Δεν ζητάω καμία χάρη, επειδή, όταν ζητάς χάρες, πρέπει να κάνεις χάρες σε αντάλλαγμα».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επανήλθε στις απειλές λέγοντας: «Ουσιαστικά, έχουμε εξαλείψει τις ένοπλες δυνάμεις τους. Μπορεί να χρειαστεί να κάνουμε λίγη δουλειά καθαρισμού». Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε από το Fox News πρόσθεσε: «Δεν πρόκειται να είμαι πολύ πιο υπομονετικός. Θα πρέπει να κάνουν μια συμφωνία».
Απορριπτική στάση για την πρόταση του Ιράν
Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι η τελευταία πρόταση του Ιράν ήταν «απαράδεκτη». Σε ανταλλαγή με δημοσιογράφο είπε πως όταν διαβάζει μια πρόταση και του αρέσει η πρώτη πρόταση, την κρατάει· αν όχι, την απορρίπτει: «Αν δεν μου αρέσει η πρώτη πρόταση, απλώς την πετάω» — κατηγορώντας ότι η πρώτη πρόταση ήταν «απαράδεκτη».
Αναλυτές: Λίγα κέρδη από το Πεκίνο
Ειδικοί εκτιμούν ότι ο Τραμπ απέσπασε ελάχιστα σε ό,τι αφορά το Ιράν κατά την επίσκεψή του στο Πεκίνο, ενώ αμφιβάλλουν και για τα οικονομικά οφέλη. Ο Κρεγκ Σίνγκλετον, ανώτερος συνεργάτης και ειδικός για την Κίνα στο Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, δήλωσε στο NBC ότι η «ρητορική δέσμευση» της Κίνας κοστίζει «πολύ λίγο».
Ο Σίνγκλετον σημείωσε ότι το κρίσιμο τεστ θα είναι αν το Πεκίνο θα περιορίσει τις κινεζικές αγορές ιρανικού πετρελαίου ή θα βοηθήσει την Ουάσινγκτον να μετατρέψει τη γενική ρητορική σε απτά μέτρα.
Δειλή αντίδραση από το Πεκίνο
Ο Σι Τζινπίνγκ δεν σχολίασε δημόσια τις λεπτομέρειες των συζητήσεών του με τον Τραμπ για το Ιράν. Το μόνο επίσημο σχόλιο ήρθε από το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας, το οποίο εξέφρασε γενική απογοήτευση για τον πόλεμο και τόνισε ότι «αυτή η σύγκρουση, η οποία δεν έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί, δεν έχει κανένα λόγο να συνεχιστεί».
Στις κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών ο Τραμπ είπε επίσης: «Δεν θέλουμε να έχουν πυρηνικά όπλα, θέλουμε τα στενά ανοιχτά». Ο Λευκός Οίκος ανέφερε μετά τις συνομιλίες ότι ο Σι Τζινπίνγκ κατέστησε σαφή την αντίθεση της Κίνας σε οποιαδήποτε ιρανική προσπάθεια να επιβάλει διόδια για τη χρήση του Ορμούζ.
Αραγτσί: «Δεν έχουμε εμπιστοσύνη»
Από την πλευρά της η Τεχεράνη ξεκαθάρισε ότι δεν εμπιστεύεται τις ΗΠΑ. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, μιλώντας από το Νέο Δελχί στη σύνοδο των BRICS, είπε ότι το Ιράν έλαβε μηνύματα από τις ΗΠΑ που δείχνουν πρόθεση για συνέχιση των συνομιλιών, αλλά τόνισε πως «δεν έχουμε καμία εμπιστοσύνη» στην Ουάσιγκτον.
Ο Αραγτσί επισήμανε ότι το Ιράν ενδιαφέρεται να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ μόνο αν αυτές δείξουν «σοβαρότητα» και πρόσθεσε πως όλα τα πλοία μπορούν να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ σε συνεννόηση με το ιρανικό ναυτικό — εκτός από εκείνα των χωρών που είναι «σε πόλεμο» με το Ιράν. Παραδέχθηκε ότι η κατάσταση γύρω από τη ναυτική δίοδο είναι «πολύ περίπλοκη».
Δύσκολο το πεδίο των διαπραγματεύσεων
Οι διαπραγματεύσεις με μεσολαβητή το Πακιστάν έχουν ανασταλεί, εν μέσω της επ’ αόριστον παράτασης της εκεχειρίας. Τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη έχουν απορρίψει τις προτάσεις της άλλης πλευράς.
Ο Αραγτσί δήλωσε ότι τα αμερικανικά αντιφατικά μηνύματα εγείρουν αμφιβολίες για τις πραγματικές προθέσεις των ΗΠΑ και χαρακτήρισε τη διαδικασία μεσολάβησης του Πακιστάν «σε δυσχέρεια», χωρίς να τη χαρακτηρίζει αποτυχημένη.
Τέλος, ο Ιρανός υπουργός ανέφερε ότι η χώρα του προσπαθεί να τηρήσει την τελευταία εκεχειρία για να δώσει ευκαιρία στη διπλωματία, αλλά είναι και έτοιμη να επανέλθει στις μάχες, αν χρειαστεί. Όσον αφορά τη μεσολάβηση του Πεκίνου, είπε: «Το Ιράν εκτιμά τις προσπάθειες οποιασδήποτε χώρας που έχει την ικανότητα να βοηθήσει». Πρόσθεσε ότι το Ιράν έχει «πολύ καλές σχέσεις» με την Κίνα, ότι είναι «στρατηγικοί εταίροι» και ότι ό,τι μπορούν να κάνουν οι Κινέζοι για να βοηθήσουν τη διπλωματία θα είναι ευπρόσδεκτο.
