Η ένταση ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κούβα ανεβαίνει επικίνδυνα, μετά τις νέες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες προκαλούν διεθνή ανησυχία για πιθανή στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή της Καραϊβικής. Τα σενάρια περί άμεσης επέμβασης επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο, ενώ αναλυτές μιλούν ακόμη και για μυστικές επιχειρήσεις τύπου CIA που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν νέα κρίση.
Σύμφωνα με πληροφορίες και δημόσιες τοποθετήσεις των τελευταίων ημερών, ο Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να αυξήσει την πίεση προς την κυβέρνηση της Αβάνας, επιμένοντας ότι το καθεστώς της Κούβας πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον. Οι αναφορές του σε «τελευταία ευκαιρία» και «καθοριστικές αποφάσεις» ερμηνεύονται από διεθνή μέσα ως ένα άτυπο τελεσίγραφο.
Το κλίμα επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο μετά τις διαρροές περί πιθανής εμπλοκής αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών σε σχέδια αποσταθεροποίησης της κυβέρνησης του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ. Παρότι δεν υπάρχουν επίσημες επιβεβαιώσεις, αρκετοί γεωπολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η κατάσταση θυμίζει επικίνδυνα τις πιο σκοτεινές περιόδους του Ψυχρού Πολέμου.
Φόβοι για επανάληψη ιστορικής κρίσης
Η αυξανόμενη αντιπαράθεση ανάμεσα στις δύο χώρες έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στη Λατινική Αμερική όσο και στην Ευρώπη. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι κυβερνήσεις της περιοχής φοβούνται ένα νέο γεωπολιτικό σοκ στην Καραϊβική, με άμεσες συνέπειες στην ασφάλεια και στην οικονομία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να θεωρεί πως η κυβέρνηση της Κούβας αποτελεί βασικό εμπόδιο στα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή. Για τον λόγο αυτό, η Ουάσινγκτον εξετάζει σκληρότερα οικονομικά μέτρα, ενεργειακό αποκλεισμό αλλά και αυστηρότερες κυρώσεις απέναντι στην Αβάνα. Ήδη οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται στο χειρότερο σημείο των τελευταίων δεκαετιών.
Από την πλευρά της, η κουβανική ηγεσία απαντά με υψηλούς τόνους, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια θα προκαλέσει γενικευμένη αποσταθεροποίηση. Ο πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ ξεκαθάρισε ότι η χώρα του «δεν επιθυμεί πόλεμο», αλλά είναι έτοιμη να αντιδράσει σε περίπτωση επίθεσης. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε συνέχεια προηγούμενων αναφορών του Τραμπ, σύμφωνα με τις οποίες οι ΗΠΑ «θα μπορούσαν να περάσουν από την Κούβα» μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Το παρασκήνιο με τη CIA και τα σενάρια απόβασης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλούν οι πληροφορίες που κάνουν λόγο για κινητικότητα αμερικανικών υπηρεσιών ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή. Δημοσιεύματα και πολιτικοί αναλυτές αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο μυστικών επιχειρήσεων με στόχο την αποδυνάμωση της κουβανικής κυβέρνησης.
Οι αναφορές αυτές επαναφέρουν στη μνήμη ιστορικά γεγονότα όπως η αποτυχημένη απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων το 1961, όταν η CIA υποστήριξε αντικαθεστωτικές ομάδες με στόχο την ανατροπή του Φιντέλ Κάστρο. Αν και σήμερα οι συνθήκες είναι διαφορετικές, αρκετοί ειδικοί προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε νέα επιχείρηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κρίση.
Παράλληλα, στο εσωτερικό των ΗΠΑ υπάρχουν ήδη πολιτικές αντιδράσεις για τη σκληρή στάση της κυβέρνησης απέναντι στην Αβάνα. Μέλη του αμερικανικού πολιτικού συστήματος θεωρούν ότι η υπερβολική πίεση μπορεί να οδηγήσει σε νέα προσφυγική και ανθρωπιστική κρίση στην περιοχή της Καραϊβικής, ειδικά σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας και πολεμικών συγκρούσεων σε πολλά μέτωπα.
Διεθνής ανησυχία για τις επόμενες κινήσεις
Η νέα αντιπαράθεση ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Αβάνα παρακολουθείται στενά από πολλές χώρες, καθώς θεωρείται πιθανό να επηρεάσει συνολικά τις ισορροπίες στη Λατινική Αμερική. Διπλωματικοί κύκλοι εκφράζουν φόβους ότι ένα θερμό επεισόδιο στην περιοχή θα μπορούσε να συμπαρασύρει και άλλες δυνάμεις.
Την ίδια στιγμή, τα διεθνή μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για «επικίνδυνη ρητορική», ενώ ειδικοί στις διεθνείς σχέσεις υποστηρίζουν ότι η συνεχής ανταλλαγή απειλών αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται από πολλούς ως η σοβαρότερη κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ – Κούβας μετά από πολλά χρόνια.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επόμενες κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ και της κυβέρνησης της Κούβας θα καθορίσουν εάν η κρίση θα αποκλιμακωθεί ή αν η Καραϊβική θα βρεθεί ξανά στο επίκεντρο μιας νέας γεωπολιτικής αναμέτρησης με παγκόσμιες συνέπειες.
