Του Γιώργου Κράλογλου
Το ενεργειακό πρόβλημα και οι «στρατιές» των πιέσεών του σε όλα τα μέτωπα της παραγωγής δεν είναι πια έξω από την οικονομία μας — είναι μέσα σε αυτήν.
Τα οικονομικά υπουργεία το γνωρίζουν καλά και έχουν καταρτίσει, όπως λέγεται, σχέδια και προτάσεις που έχουν ήδη παρουσιαστεί στις πολιτικές ηγεσίες για την «άμυνα» και τα απαραίτητα συμπληρώματα και διορθώσεις.
Πολιτικό κόστος στην προεκλογική περίοδο
Ο πραγματικός «εχθρός», όμως, όπως επισημαίνεται, είναι το πολιτικό κόστος στην προεκλογική περίοδο, η οποία, κατά πάσα πιθανότητα, θα διαρκέσει 12μηνη, παρά τις συζητήσεις για εκλογές πριν το τέλος του 2026.
Όποιο κι αν είναι το σενάριο — πεντάμηνο ή δωδεκάμηνο —, οι πιέσεις στις ενεργειακές τιμές παραμένουν και δεν αλλάζουν. Ομοίως, δεν αλλάζει ο αναγκαίος μονόδρομος για τη μείωση του κόστους παραγωγής, ειδικά στη βιομηχανία, κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι μια νέα φάση αυξήσεων είναι αναπόφευκτη.
Το σήμα στα επενδυτικά μυαλά
Τι το επιβεβαιώνει αυτό; Πολλά στοιχεία, αλλά κυρίως το πάγωμα σκέψεων για νέες επενδύσεις, ακόμη και για συμπληρώσεις παραγωγικών εγκαταστάσεων και πρόσθετες δράσεις σε όλους τους κλάδους της οικονομίας.
Ακόμα και ο τουριστικός τομέας επηρεάζεται, παρά την εκτίμηση ότι το 2026 μπορεί να αποβεί η καλύτερη οικονομική χρονιά της τελευταίας 15ετίας για τον κλάδο.
Τι πρέπει να γίνει στην οικονομία
Από εδώ και πέρα το κρίσιμο ερώτημα αφορά τόσο την οικονομία όσο και την πολιτική: τι θα γίνει με τις τιμές και πώς θα διαχειριστούν τις αυξήσεις νοικοκυριά και επιχειρήσεις;
Η κυβέρνηση, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι καλά ενημερωμένη και πεισμένη ότι δεν μπορεί επ’ αόριστον να κρατήσει τις τιμές παραγωγής μέσω απορροφήσεων χωρίς αυτές τελικά να περάσουν στις τιμές κατανάλωσης.
Υπάρχουν μάλιστα πολλές περιπτώσεις, ειδικά στον τουρισμό και τις σχετικές υπηρεσίες, όπου το κοστολόγιο έχει μείνει «παγωμένο» για 3-4 χρόνια ή και περισσότερο, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν αντοχές για νέο επιπλέον κόστος από τις ενεργειακές αυξήσεις που βρίσκονται στο δρόμο.
Η πολιτική διάσταση της ακρίβειας
Εδώ εισχωρεί αναπόφευκτα η πολιτική: η διαχείριση των τιμών και της ακρίβειας θα διαμορφώσει μεγάλο μέρος της αντιπαράθεσης ενόψει εκλογών.
Η αντιπολίτευση, σύμφωνα με τους αναλυτές, αναμένεται να επικεντρώσει το «μέγα πεδίο μονομαχίας» στην ακρίβεια και τις τιμές — τα περί σκανδάλων, κατά την εκτίμηση πολλών, μάλλον δεν θα έχουν την ίδια αντοχή στην κοινή γνώμη και θα εξανεμιστούν.
Παράλληλα, η αντιπολίτευση προετοιμάζεται για την καλοκαιρινή της «εκλογική πασαρέλα» και θα χρειαστεί μια «αντιπολιτευτική αρένα» που δύσκολα θα προλάβει να στήσει νωρίς, σε περίπτωση προεκλογικού αιφνιδιασμού.
Πολιτική τόλμη και γραμμή άμυνας
Οι νέες, και κατά πάσα βεβαιότητα αυξημένες, ενεργειακές τιμές που θα εισαχθούν —και τις οποίες το δομημένο σύστημά μας, με πολλά λάθη, δύσκολα θα απορροφήσει— θα προσφέρουν στη συνέχεια το πεδίο μάχης για την αντιπαράθεση κόμματα και κυβέρνηση.
Κατά την άποψη του συντάκτη, αυτή τη φορά η αντιπαράθεση μπορεί να πάρει σημαντικές διαστάσεις, με τη διακυβέρνηση να επιβαρύνεται πολιτικά αν δεν καταφέρει από τώρα να χτίσει μια αποτελεσματική γραμμή άμυνας — κάτι που θα είναι εξαιρετικά δύσκολο χωρίς σαφή πολιτική τόλμη από εδώ και πέρα.
george.kraloglou@capital.gr
