Μια ιαπωνική μελέτη υποδεικνύει ότι οι διατροφικές συνήθειες και οι λόγοι που οδηγούν κάποιον στην υπερφαγία επηρεάζουν σημαντικά την επιτυχία των φαρμάκων αγωνιστών των υποδοχέων GLP‑1, όπως το Ozempic, μακροπρόθεσμα.
Σχεδιασμός της μελέτης
Οι επιστήμονες παρακολούθησαν 92 άτομα με διαβήτη κατά τον πρώτο χρόνο θεραπείας με αγωνιστές των υποδοχέων GLP‑1. Η ομάδα αξιολόγησε τους συμμετέχοντες στην έναρξη της θεραπείας, μετά από 3 μήνες και ξανά μετά από 12 μήνες, καταγράφοντας το σωματικό βάρος, τη σύσταση σώματος, τις διατροφικές συνήθειες, τα επίπεδα γλυκόζης, τη χοληστερόλη και άλλους δείκτες υγείας.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν επίσης ερωτηματολόγια σχετικά με τις διατροφικές τους συμπεριφορές, ώστε να διερευνηθεί αν συγκεκριμένα πρότυπα σχετίζονται με διαφορετική ανταπόκριση στη θεραπεία.
Τι μέτρησαν οι ερευνητές
Η ανάλυση επικεντρώθηκε σε τρία διατροφικά πρότυπα που συνδέονται συνήθως με αύξηση βάρους: την συναισθηματική υπερφαγία (emotional eating), όπου το φαγητό χρησιμοποιείται για να αντιμετωπιστούν αρνητικά συναισθήματα αντί για σωματική πείνα· την εξωτερική υπερφαγία (external eating), όταν κάποιος τρώει επειδή το φαγητό φαίνεται ή μυρίζει ελκυστικό· και τη συνειδητή αποχή (restrained eating), που αφορά τη σκόπιμη στέρηση τροφής για απώλεια βάρους.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι, ενώ η συνειδητή αποχή μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια βάρους όταν εφαρμόζεται με ισορροπία, η υπερβολική στέρηση συχνά οδηγεί σε ανθυγιειές συμπεριφορές.
Κύρια ευρήματα
Συνολικά, οι συμμετέχοντες εμφάνισαν σημαντικές μειώσεις στο βάρος, στο ποσοστό σωματικού λίπους και στα επίπεδα χοληστερόλης κατά τη διάρκεια του έτους, ενώ η μυϊκή μάζα παρέμεινε σταθερή. Τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα βελτιώθηκαν, αλλά οι αλλαγές δεν κρίθηκαν στατιστικά σημαντικές.
Τα αποτελέσματα διαφοροποιήθηκαν όμως ανάλογα με τα διατροφικά πρότυπα: οι ασθενείς που τείνουν να τρώνε ως απάντηση σε εξωτερικά ερεθίσματα (όταν, δηλαδή, το φαγητό φαίνεται ή μυρίζει ελκυστικό) είχαν περισσότερες πιθανότητες να ωφεληθούν μακροπρόθεσμα από τη θεραπεία. Αντιθέτως, όσοι τρώνε κυρίως για να αντιμετωπίσουν άγχος ή συναισθηματικές καταστάσεις παρουσίασαν μικρότερη ανταπόκριση.
«Η προθεραπευτική αξιολόγηση των προτύπων διατροφικής συμπεριφοράς μπορεί να βοηθήσει στην πρόβλεψη του ποιος θα ωφεληθεί περισσότερο από τη θεραπεία με αγωνιστές των υποδοχέων GLP‑1», ανέφερε ο Daisuke Yabe του Πανεπιστήμιο του Κιότο, ανώτερος συγγραφέας του άρθρου στο Frontiers in Clinical Diabetes and Healthcare. «Οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP‑1 είναι αποτελεσματικοί για άτομα που παρουσιάζουν αύξηση βάρους ή αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, λόγω υπερφαγίας που προκαλείται από εξωτερικά ερεθίσματα. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους είναι λιγότερο αναμενόμενη σε περιπτώσεις όπου η συναισθηματική υπερφαγία είναι η κύρια αιτία».
Αλλαγές στη συμπεριφορά κατά τη διάρκεια του έτους
Μετά από 3 μήνες θεραπείας οι συμμετέχοντες ανέφεραν λιγότερες συναισθηματικές και εξωτερικές διατροφικές συμπεριφορές και αύξηση της συνειδητής αποχής. Ωστόσο, μέχρι τον τερματισμό της μελέτης στο 12ο μήνα, οι δείκτες της συναισθηματικής υπερφαγίας και της συνειδητής αποχής είχαν σε μεγάλο βαθμό επιστρέψει στα αρχικά τους επίπεδα, ενώ οι μειώσεις στην εξωτερική υπερφαγία διατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια όλου του έτους.
Οι συμμετέχοντες που ξεκίνησαν τη μελέτη με τα υψηλότερα επίπεδα εξωτερικής υπερφαγίας πέτυχαν τις μεγαλύτερες βελτιώσεις τόσο στην απώλεια βάρους όσο και στον έλεγχο της γλυκόζης.
«Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι η συναισθηματική υπερφαγία επηρεάζεται ισχυρότερα από ψυχολογικούς παράγοντες που μπορεί να μην αντιμετωπίζονται άμεσα από τη θεραπεία με αγωνιστές των υποδοχέων GLP‑1», τόνισε ο Takehiro Kato του Πανεπιστήμιο Γκίφου, δεύτερος συγγραφέας του άρθρου. «Άτομα με έντονες τάσεις συναισθηματικής υπερφαγίας μπορεί να χρειάζονται πρόσθετη συμπεριφορική ή ψυχολογική υποστήριξη».
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η αξιολόγηση των προτύπων διατροφικής συμπεριφοράς πριν από την έναρξη θεραπείας με αγωνιστές GLP‑1 μπορεί να βοηθήσει στην πρόβλεψη ποιοι ασθενείς θα έχουν μεγαλύτερο όφελος, χωρίς ωστόσο να μειώνουν τη γενική αξία αυτών των φαρμάκων για τον έλεγχο βάρους και γλυκόζης σε πληθυσμούς με υπερφαγία από εξωτερικά ερεθίσματα.
