Ερευνητές εντόπισαν τον μοριακό μηχανισμό που επιτρέπει στους μυς να ανακτούν τη δύναμή τους και την ικανότητα αυτοεπιδιόρθωσης, ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία.
Η σωματική άσκηση θεωρείται εδώ και δεκαετίες κρίσιμη για τη διατήρηση της μυϊκής υγείας όσο μεγαλώνουμε. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι πρόσφατα δεν ήταν ξεκάθαρο τι ακριβώς συμβαίνει μέσα στα μυϊκά κύτταρα ώστε να προκύπτει αυτό το όφελος.
Διεθνής συνεργασία και δημοσίευση
Ερευνητικές ομάδες από τη Duke-NUS στη Σιγκαπούρη, σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο του Κάρντιφ και το Γενικό Νοσοκομείο της Σιγκαπούρης, εντόπισαν έναν βιολογικό μηχανισμό που εξηγεί πώς η άσκηση βοηθά τους γηρασμένους μυς να ανακτούν την ικανότητά τους να επιδιορθώνονται. Η μελέτη δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Proceedings of the National Academy of Sciences.
Καθώς μεγαλώνουμε, η μυϊκή λειτουργία φθίνει σταδιακά, με επιπτώσεις στην αυτονομία, την ισορροπία, τον μεταβολισμό και τη γενική ποιότητα ζωής. Η νέα μελέτη αναδεικνύει έναν εσωτερικό μηχανισμό των μυϊκών κυττάρων που ρυθμίζει την ανάπτυξη, την παραγωγή ενέργειας και την ανανέωση των μυών — μηχανισμός που, με το πέρασμα του χρόνου, αρχίζει να απορρυθμίζεται και συμβάλλει στην προοδευτική φθορά των μυών.
Ένας κρίσιμος ρυθμιστής: το γονίδιο DEAF1
Κεντρικό ρόλο σε αυτή την απορρύθμιση φαίνεται να παίζει ένα γονίδιο που ονομάζεται DEAF1. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι με την ηλικία αυξάνεται η δραστηριότητα του DEAF1, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την κανονική λειτουργία των μυών.
Συνήθως το γονίδιο αυτό ελέγχεται από συγκεκριμένες πρωτεΐνες του οργανισμού. Με το γήρας, οι πρωτεΐνες αυτές μειώνονται, και το DEAF1 μένει πιο ανεξέλεγκτο.
Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο τη δύναμη και τη μάζα των μυών· πλήττει επίσης τα κύτταρα που είναι υπεύθυνα για την ανανέωση και την επούλωση των μυϊκών ιστών μετά από φθορά ή τραυματισμό.
Άσκηση σαν μοριακό «κουμπί επαναφοράς»
Το πιο ελπιδοφόρο αποτέλεσμα της μελέτης είναι ότι η άσκηση φαίνεται ικανή να επαναφέρει αυτή την εσωτερική ισορροπία, μειώνοντας τη δραστηριότητα του γονιδίου DEAF1. Με άλλα λόγια, η φυσική δραστηριότητα λειτουργεί σαν «επαναπρογραμματισμός» των μυών, ενεργοποιώντας ξανά τις διαδικασίες αυτοεπιδιόρθωσης.
Η αποτελεσματικότητα αυτής της επίδρασης εξαρτάται, ωστόσο, από το αν το ρυθμιστικό αυτό σύστημα παραμένει λειτουργικό. Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένοι ηλικιωμένοι δεν λαμβάνουν τα ίδια οφέλη από την άσκηση όσο άλλοι.
Σχόλιο του επικεφαλής ερευνητή
«Η άσκηση λέει στους μυς “καθάρισε και επαναρύθμισε”. Μειώνοντας τη δραστηριότητα του γονιδίου DEAF1, οι γηρασμένοι μυς ξαναβρίσκουν τη δύναμη και την ισορροπία τους, σχεδόν σαν να πατάς το κουμπί της επαναφοράς».
Ο καθηγητής Πάτρικ Ταν υπογραμμίζει τη σημασία του ευρήματος, καθώς ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη νέων στρατηγικών ενίσχυσης της μυϊκής υγείας, είτε μέσω άσκησης είτε μέσω φαρμακευτικών παρεμβάσεων, ιδίως για ανθρώπους που δεν μπορούν να ασκηθούν εύκολα.
Φωτογραφία: istock
