Οι εκλογικές αναμετρήσεις της Πέμπτης 7ης Μαΐου στη Βρετανία εξελίχθηκαν σε μία από τις πιο κρίσιμες πολιτικές δοκιμασίες μετά το Brexit. Το εκλογικό σώμα στην Αγγλία ψήφισε για δημοτικούς και περιφερειακούς συμβούλους σε 136 τοπικές αρχές, ενώ στην Ουαλία και στη Σκωτία διεξήχθησαν εκλογές για τα τοπικά κοινοβούλια με διευρυμένες εξουσίες.
Κεντρικό πολιτικό μήνυμα
Αναλυτές επισημαίνουν ένα σαφές συμπέρασμα: το παραδοσιακό δίπολο Εργατικών – Συντηρητικών έχει υποστεί σημαντική διάβρωση και η εντυπωσιακή άνοδος του ακροδεξιού Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ μετασχηματίζει το πολιτικό τοπίο του Ηνωμένου Βασιλείου.
Αποτελέσματα στην Αγγλία
Στους δήμους της Αγγλίας το Reform UK εκλέγει 1.451 περισσότερους δημοτικούς συμβούλους σε σχέση με την προηγούμενη αναμέτρηση. Το κόμμα των Πρασίνων κέρδισε 441 έδρες και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες 155. Οι μεγάλοι χαμένοι ήταν οι Εργατικοί, που απώλεσαν 1.496 δημοτικούς συμβούλους, και το κόμμα των Συντηρητικών, που έχασε 563.
Απεικόνιση στη Σκωτία
Στη Σκωτία το κεντροαριστερό SNP αναδείχθηκε για ακόμα μια φορά πρώτο κόμμα, με βασικό στόχο την ανεξαρτησία της Σκωτίας και την ένταξή της στην ΕΕ. Ωστόσο το Reform UK, για πρώτη φορά, εκλέγει 17 βουλευτές από τους συνολικά 129 που συνθέτουν το τοπικό κοινοβούλιο.
Ισχυρά αποτελέσματα στην Ουαλία
Στην Ουαλία το Reform UK εισήλθε στο τοπικό κοινοβούλιο με 34 βουλευτές, ενώ δεύτερο κόμμα αναδείχθηκε το ουαλικό κόμμα Πλάϊτ, που εξασφάλισε 43 από τα συνολικά 96 μέλη της Βουλής.
Πολιτική αναδιάταξη
Με τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να φαίνεται αποδυναμωμένος, τους Συντηρητικούς χωρίς σαφή στρατηγική ανάκαμψης και τα μικρότερα κόμματα σε ανοδική τάση, βρετανικά μέσα σχολιάζουν ότι το πολιτικό σύστημα εισέρχεται σε βαθιά αναδιάταξη.
Αναβάθμιση του Reform UK
Το Reform UK μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν περιφερειακή δύναμη με περιορισμένη εκλογική επιρροή. Η εντυπωσιακή του άνοδος, με διείσδυση σε παραδοσιακές περιοχές των Εργατικών και των Συντηρητικών, δείχνει ότι πλέον δεν περιορίζεται σε ψήφους διαμαρτυρίας αλλά έχει σχηματίσει μια εθνική εκλογική βάση, επισημαίνουν αναλυτές.
Το αφήγημα του Φάρατζ
Η στρατηγική του Νάιτζελ Φάρατζ, με έμφαση στον έλεγχο της μετανάστευσης, στην εκμετάλλευση της δυσαρέσκειας για το κόστος ζωής και σε ένα αντισυστημικό αφήγημα κατά του Γουέστμινστερ, έτυχε μεγάλης απήχησης στο εκλογικό σώμα.
Πλήγμα για τον Στάρμερ
Για τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ τα αποτελέσματα συνιστούν ξεκάθαρο πολιτικό πλήγμα. Οι Εργατικοί κατέγραψαν απώλειες ακόμη και σε περιοχές της βόρειας Αγγλίας που θεωρούνταν προπύργιά τους για δεκαετίες. Αναλυτές τονίζουν ότι το πρόβλημα του Στάρμερ είναι τόσο εκλογικό όσο και στρατηγικό: η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη διαμορφώσει το σαφές αφήγημα πολιτικής αλλαγής που είχε υποσχεθεί προεκλογικά.
Θετική αλλά ανεπαρκής εικόνα για τους Συντηρητικούς
Οι Συντηρητικοί δεν κατέρρευσαν πλήρως, αλλά απέτυχαν να παρουσιάσουν ουσιαστική ανάκαμψη. Το κόμμα παραμένει εγκλωβισμένο ανάμεσα στην προσπάθεια να αποτρέψει τη διαρροή ψηφοφόρων προς το Reform UK και στο να προσελκύσει πιο μετριοπαθείς κεντρώους ψηφοφόρους.
Κέρδη για μικρότερα κόμματα
Κέρδη σημείωσαν επίσης οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες, κυρίως σε εύπορες και φιλοευρωπαϊκές περιοχές της νότιας Αγγλίας, καθώς και οι Πράσινοι, που φάνηκε να κερδίζουν ψηφοφόρους δυσαρεστημένους με τους Εργατικούς.
Συνεχιζόμενη διάβρωση του δικομματισμού
Το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα που ισχύει για τις γενικές εκλογές εξακολουθεί να ευνοεί τα δύο μεγάλα κόμματα, αλλά η σταθερή άνοδος των μέχρι πρόσφατα μικρότερων σχηματισμών αναδιαμορφώνει τον πολιτικό χάρτη και αυξάνει τις πιθανότητες για περαιτέρω ανακατατάξεις.
Μεταναστευτικό και πολιτική πίεση
Η επιτυχία του Reform UK εντείνει την πίεση προς τα μεγάλα κόμματα να υιοθετήσουν πιο σκληρή στάση στο μεταναστευτικό, αφού το θέμα εξακολουθεί να κινητοποιεί ευρύτατα τμήματα του εκλογικού σώματος.
Για πολλούς αναλυτές, αυτές οι εκλογές δεν είναι απλώς μια ενδιάμεση δοκιμασία, αλλά ίσως η αρχή ενός ευρύτερου ανασχηματισμού του βρετανικού κομματικού συστήματος.
