Η έξαρση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου φέρνει στο επίκεντρο το ενδεχόμενο παράτασης των μέτρων στήριξης στα καύσιμα. Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει σοβαρά τόσο τη συνέχιση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης όσο και την επέκταση του fuel pass, τα οποία ισχύουν προς το παρόν έως τα τέλη Μαΐου. Οι αναταράξεις στην αγορά ενέργειας, σε συνδυασμό με την ανησυχία για τη γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή, αυξάνουν την πίεση για την παραμονή των μέτρων, καθώς έχουν άμεση επίπτωση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Τα συμβόλαια του Ιουλίου για το αργό Brent κινούνται ανοδικά και προσεγγίζουν τα 114 δολάρια ανά βαρέλι, μετά το χτύπημα από το Ιράν σε πετρελαϊκή εγκατάσταση στο Ομάν. Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σταδιακά σε υψηλότερο κόστος για καύσιμα και μεταφορές, με συνέπειες που διαχέονται στην οικονομία και ενισχύουν τον πληθωρισμό.
Γι’ αυτό η κυβέρνηση θεωρεί προτεραιότητα τη διατήρηση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης: είναι το κύριο εργαλείο για τον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων και για τη συγκράτηση του κόστους σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Η συγκράτηση της τιμής του ντίζελ δεν αφορά μόνο τους οδηγούς, αλλά κυρίως το κόστος μεταφοράς προϊόντων, επομένως συμβάλλει στο να μειωθούν οι ανατιμήσεις.
Η σημασία της οριζόντιας επιδότησης
Είναι ενδεικτικό ότι η οριζόντια επιδότηση των 20 λεπτών ανά λίτρο βοήθησε ώστε η τιμή του ντίζελ να παραμείνει κάτω από τα 2 ευρώ το λίτρο. Αυτή την περίοδο, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας αξιολογεί τα σενάρια επιμήκυνσης των παρεμβάσεων προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις από τις επικείμενες αυξήσεις στις διεθνείς τιμές.
Επέκταση του fuel pass υπό συζήτηση
Παράλληλα, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας θα εξετάσει και την πιθανότητα παράτασης του fuel pass, που φτάνει μέχρι τα 60 ευρώ, για το δίμηνο Ιουνίου – Ιουλίου. Το μέτρο παραμένει σημαντικό για την άμεση ενίσχυση των νοικοκυριών, ιδιαίτερα εκείνων που εξαρτώνται από καθημερινή χρήση οχημάτων. Μια ενδεχόμενη παράταση στοχεύει στο να απορροφήσει μέρος των αυξήσεων στην αμόλυβδη, η οποία έχει βρεθεί στο επίκεντρο των ανατιμήσεων.
Μέσα στην εβδομάδα αναμένεται νέα άνοδος στις τιμές χονδρικής, που προσεγγίζει τα 1,6 ευρώ ανά λίτρο, με αποτέλεσμα η λιανική να ξεπεράσει τα 2,1 ευρώ.
Το δημοσιονομικό «μαξιλάρι»
Κεντρικό ρόλο στην επιλογή των επόμενων βημάτων παίζει το δημοσιονομικό αποθεματικό που έχει συγκροτηθεί ως «δίχτυ ασφαλείας»: περίπου 200 εκατ. ευρώ είναι διαθέσιμα για την άμεση ενεργοποίηση μέτρων στήριξης. Το αποθεματικό αυτό δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να επέμβει γρήγορα και στοχευμένα αναλόγως με την πορεία των διεθνών τιμών και την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης.
Η επιλογή της επιδότησης του πετρελαίου κίνησης θεωρείται στρατηγική, καθώς έχει πολλαπλασιαστικό όφελος για την οικονομία: συγκρατώντας το κόστος μεταφορών, περιορίζονται οι πιέσεις στις τιμές των προϊόντων και βοηθιέται η σταθερότητα της αγοράς. Αντίθετα, η ανεξέλεγκτη άνοδος του ντίζελ θα οδηγούσε σε γενικευμένες ανατιμήσεις που θα επηρέαζαν όλους τους καταναλωτές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το κόστος για παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για έναν μήνα ανέρχεται σε 40 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το κόστος για δίμηνη παράταση του fuel pass υπολογίζεται σε 130 εκατομμύρια ευρώ.
