Η μετάβαση από απλές διακρατικές συμφωνίες σε ουσιαστικές βιομηχανικές συνεργασίες στον τομέα της άμυνας βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας στο Greece-France Economic Forum που διεξήχθη στην Αθήνα, στο πλαίσιο της επίσκεψης του προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας, Εμανουέλ Μακρόν.

Η συζήτηση για την άμυνα ξεπέρασε τις γεωπολιτικές διαπιστώσεις και επικεντρώθηκε στις πρακτικές προϋποθέσεις για τη συγκρότηση μιας ισχυρής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, με έμφαση σε κοινά προγράμματα, συμπαραγωγές και ενοποιημένες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Κεντρικό ζήτημα ήταν η ανάγκη υπέρβασης του κατακερματισμού που χαρακτηρίζει σήμερα την ευρωπαϊκή αγορά. Όπως επισημάνθηκε, παρά την υψηλή τεχνογνωσία, η έλλειψη συντονισμού και κοινών προτύπων περιορίζει την ικανότητα της Ευρώπης να αναπτύξει ανταγωνιστικά αμυντικά συστήματα σε μεγάλη κλίμακα.

Προκλήσεις και προτεραιότητες

Ο Κρίστιαν Χατζημηνάς, επικεφαλής της THEON International, τόνισε ότι η κύρια πρόκληση είναι οργανωτική και όχι τεχνολογική. Υπογράμμισε την ανάγκη κοινών προμηθειών και στρατηγικών συνεργασιών με ισότιμο καταμερισμό του βιομηχανικού έργου.

Παράλληλα επισήμανε ότι οι συνεργασίες ελληνικών και γαλλικών εταιρειών έχουν ήδη οδηγήσει σε εξαγωγές αμυντικών προϊόντων αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, αποδεικνύοντας πως υπάρχει λειτουργικό μοντέλο που μπορεί να επεκταθεί.

Μακροπρόθεσμη διάσταση

Από τη γαλλική πλευρά, ο Pierre Éric Pommellet της Naval Group έδωσε έμφαση στη μακροπρόθεσμη διάσταση της σχέσης, σημειώνοντας ότι η εμπλοκή της ελληνικής βιομηχανίας σε εξοπλιστικά προγράμματα, όπως τα ναυπηγικά έργα, διευρύνεται σταθερά.

Ο ίδιος επεσήμανε πως ο στόχος είναι η ανάπτυξη κοινών έργων που θα δημιουργούν προστιθέμενη αξία και για τις δύο πλευρές, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ευρωπαϊκή αμυντική βάση.

Διακρατικές συνέργειες

Ο Nicolas Groult από την KNDS France υπογράμμισε τη σημασία των διακρατικών συνεργασιών ως εργαλείου ενοποίησης της ευρωπαϊκής άμυνας. Όπως σημείωσε, προγράμματα όπως το Philoctetes καταδεικνύουν ότι η συμπαραγωγή με την ελληνική βιομηχανία μπορεί να καλύψει επιχειρησιακές ανάγκες και παράλληλα να ενισχύσει την ευρωπαϊκή τεχνολογική βάση.

Από ελληνικής πλευράς, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος της METLEN τόνισε ότι η χώρα μπορεί να λειτουργήσει ως ισότιμος βιομηχανικός εταίρος, επισημαίνοντας ωστόσο πως σε ορισμένα μεγάλα προγράμματα, όπως οι φρεγάτες, η ενεργοποίηση της εγχώριας βιομηχανίας θα μπορούσε να είχε γίνει νωρίτερα για να ενισχυθεί περισσότερο η εγχώρια προστιθέμενη αξία.

Προώθηση συμπαραγωγής

Η επόμενη φάση της ελληνογαλλικής συνεργασίας φαίνεται να μετατοπίζεται από τις απλές προμήθειες σε πιο σύνθετα σχήματα συμπαραγωγής και συν-ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει ότι ελληνικές εταιρείες καλούνται να ενταχθούν πιο ενεργά σε ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας, όχι μόνο ως υπεργολάβοι αλλά και ως τεχνολογικοί εταίροι.

Η προοπτική αυτή συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες ευρωπαϊκές εξελίξεις: την αύξηση των αμυντικών δαπανών, την ανάγκη για στρατηγική αυτονομία και την επιτάχυνση κοινών ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Έτσι δημιουργείται ένα νέο πλαίσιο όπου χώρες με αξιόπιστη βιομηχανική βάση, όπως η Ελλάδα, μπορούν να διεκδικήσουν μεγαλύτερο ρόλο.

Πιλοτικό μοντέλο για την Ευρώπη

Παράλληλα, η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας-Γαλλίας λειτουργεί ως “πιλότος” για ευρύτερες ευρωπαϊκές συνέργειες. Το βασικό ζητούμενο που προέκυψε από τις παρεμβάσεις είναι η μετάβαση σε ένα μοντέλο όπου οι επενδύσεις στην άμυνα θα συνδυάζονται με βιομηχανική ανάπτυξη, τεχνολογική εξέλιξη και εξαγωγική δυναμική.

Το τελικό συμπέρασμα ήταν ότι η αμυντική συνεργασία δεν αποτελεί πλέον μόνο εργαλείο ασφάλειας, αλλά και μοχλό οικονομικής και βιομηχανικής πολιτικής. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η ελληνογαλλική σύμπραξη επιχειρεί να αποκτήσει πιο μόνιμα και παραγωγικά χαρακτηριστικά.