Η ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους, που στηρίζεται τόσο στις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις όσο και στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, αποτελεί το ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο της χώρας στην προσπάθεια για νέες αναβαθμίσεις από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
Στο τέλος του έτους η Ελλάδα, σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις, αναμένεται να κλείσει έναν μακροχρόνιο αρνητικό κύκλο όσον αφορά το ύψος του δημοσίου χρέους. Δεν θα είναι πλέον η χώρα με το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρώπη: το δημόσιο χρέος μετά την τελευταία αναθεώρηση προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, κάτω από το αντίστοιχο της Ιταλίας που εκτιμάται στο 138,6% του ΑΕΠ.
Νέα αναθεώρηση και ορίζοντας έως το 2029
Πρόκειται για συνέχεια της πτώσης από τα επίπεδα του 145,9% του ΑΕΠ το 2025, με περαιτέρω αποκλιμάκωση προβλεπόμενη στο 130,3% του ΑΕΠ το 2027 και τελικό στόχο κοντά στο 119% του ΑΕΠ το 2029 — δηλαδή κάτω από το κρίσιμο όριο του 120%.
Η εικόνα αυτή, όπως τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην πρόσφατη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, αντικατοπτρίζει την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημόσιου χρέους μεταξύ των οικονομιών τα τελευταία 40 χρόνια. Το ρεκόρ αυτό επισημαίνεται σε όλες τις τελευταίες εκθέσεις των διεθνών οίκων αξιολόγησης.
Χρονοδιάγραμμα αξιολογήσεων
Στις 8 Μαΐου αναμένεται να ολοκληρωθεί ο φετινός πρώτος γύρος αξιολογήσεων με τη δημοσίευση της έκθεσης της Fitch. Ο δεύτερος γύρος προβλέπεται από το Σεπτέμβριο έως και το Νοέμβριο του 2026, όπου η κυβέρνηση στοχεύει σε νέες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της ελληνικής οικονομίας, εφόσον το επιτρέψουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις που σχετίζονται με την τροπή του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Σημειώνεται ότι για το έτος έχουν προγραμματιστεί δύο πρόωρες αποπληρωμές χρέους που εκκρεμούν από την περίοδο των μνημονίων. Συγκεκριμένα, μέσα στο καλοκαίρι προβλέπεται η αποπληρωμή 7 δισ. ευρώ από το δάνειο των 52,9 δισ. ευρώ που είχε συνάψει η Ελλάδα με τις χώρες της ευρωζώνης. Επιπλέον, στόχος είναι έως το τέλος του έτους να αποπληρωθεί μέρος του δανείου ύψους 110 δισ. ευρώ που είχε ληφθεί από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).
Ρόλος των πρωτογενών πλεονασμάτων
Βασικός παράγοντας της μεγάλης μείωσης του δημόσιου χρέους, πέρα από την ανάπτυξη, είναι οι δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας τα τελευταία χρόνια. Το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2025 παρουσίασε νέα υπέρβαση έναντι του αρχικού στόχου: ανήλθε στο 4,9% του ΑΕΠ έναντι στόχου 3,7%.
Και για το τρέχον έτος, με βάση τις αναθεωρημένες προβλέψεις, το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να φτάσει στο 3,2% του ΑΕΠ έναντι αρχικής εκτίμησης 2,8%. Καθοριστική συνεισφορά για το ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα είχε για ακόμη μια χρονιά η αύξηση των εσόδων από την πάταξη της φοροδιαφυγής: εκτιμάται ότι πέρυσι τα επιπλέον έσοδα από αυτή την προσπάθεια ανήλθαν σε 3 δισ. ευρώ, ενώ το 2024 είχαν φτάσει τα 2 δισ. ευρώ, συμβάλλοντας στην άνοδο του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 4,7% του ΑΕΠ.
