Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Η πολύ ισχυρή πιστωτική επέκταση της Τράπεζας Πειραιώς φαίνεται ότι αιφνιδίασε θετικά την αγορά, κάτι που η διοίκηση Μεγάλου έχει επιμείνει να τονίζει. Παρ’ όλα αυτά, ανεξαρτήτως της ισχυρής επίδοσης της Πειραιώς στις νέες εκταμιεύσεις, δεν αποκλείεται και άλλες τράπεζες να εμφανίσουν επίσης σημαντική πιστωτική επέκταση και καλές τριμηνιαίες επιδόσεις.
Να σημειωθεί ότι το Capital.gr είχε καταγράψει σχετικές πληροφορίες χωρίς προειδοποίηση στις 20 Απριλίου, οι οποίες δύο ημέρες αργότερα επιβεβαιώθηκαν με αναλυτικά στοιχεία από την Ελληνική Ένωση Τραπεζών. Η έμφαση ήταν στα δάνεια λιανικής — στεγαστικά, καταναλωτικά και μικρών ή ατομικών επιχειρήσεων — και οι εκταμιεύσεις λιανικών δανείων (χωρίς τα επιχειρηματικά δάνεια που ουσιαστικά σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος) ανήλθαν συνολικά σε 1,6 δισ. ευρώ για το σύνολο των τραπεζών.
Προθεσμία ΤΑΑ και κινητοποίηση τραπεζών
Η καταληκτική προθεσμία για την υπογραφή των δανειακών συμβάσεων στο πλαίσιο του επιχειρηματικού-δανειακού σκέλους του ΤΑΑ, η 29η Μαΐου 2026, έχει ενεργοποιήσει τράπεζες και επιχειρήσεις. Είναι σαφές πόσο ώθησε την Τράπεζα Πειραιώς να εξυπηρετήσει πελάτες προκειμένου να μη χαθούν διαθέσιμα κονδύλια.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της Πειραιώς στους αναλυτές, οι εκταμιεύσεις δανείων μείον τις εξοφλήσεις το πρώτο τρίμηνο ανήλθαν σε 1,33 δισ. ευρώ νέων δανείων σε μεγάλες επιχειρήσεις, επενδυτική τραπεζική και διεθνή δάνεια, μείον εξοφλήσεις 100 εκατ. ευρώ από μικρές επιχειρήσεις και 30 εκατ. ευρώ σε στεγαστικά. Το αποτέλεσμα ήταν συνολική καθαρή πιστωτική επέκταση 1,26 δισ. ευρώ, ενώ η διοίκηση καθοδηγεί για 3 δισ. ευρώ καθαρής επέκτασης στο σύνολο του έτους.
Σενάριο για αύξηση καθαρών εσόδων από τόκους (NII)
Αυτά τα στοιχεία δημιουργούν το υπόβαθρο για ένα αφήγημα όπου τα καθαρά έσοδα από τόκους επιστρέφουν, μετά τις περικοπές επιτοκίων και τη σταθεροποίηση του 2025, σε συνδυασμό με αυξημένα έσοδα από προμήθειες. Παρά την γεωπολιτική αβεβαιότητα, το 2026 μπορεί να εξελιχθεί σε ισχυρή χρονιά.
Ποιοι είναι, σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, οι παράγοντες που θα μπορούσαν να στηρίξουν αυτό το σενάριο;
Βασικοί παράγοντες στήριξης
Πρώτον, η ισχυρή πιστωτική επέκταση και το ενδεχόμενο ότι σε ποσοστό 65%-70% μπορεί να πραγματοποιηθεί στο πρώτο εξάμηνο. Αυτό σημαίνει ότι τα έσοδα από τόκους των νέων δανείων θα αρχίσουν να «τρέχουν» ήδη από τους πρώτους μήνες του έτους.
Δεύτερον, η αγορά εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια κατά 0,50% σε δύο «δόσεις», αρχής γενομένης από τον Ιούνιο 2026 και στη συνέχεια τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, μετά τις μειώσεις που είχαν περιορίσει τα περιθώρια (margins). Αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε ετήσια αύξηση στα έσοδα των τεσσάρων συστημικών τραπεζών της τάξης των 60-80 εκατ. ευρώ μόνο από τις αυξήσεις επιτοκίων.
Τρίτον, παρά τα 6 δισ. ΜΕΑ των ελληνικών τραπεζών, το σύνολο των δανείων είχε διαμορφωθεί σε περίπου 200 δισ. ευρώ μέχρι το 2025. Τα μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια θα αποφέρουν φέτος τόκους ανάλογους με αυτούς του Δεκεμβρίου, όταν είχε γίνει η εκταμίευση του συνόλου.
Τέταρτον, οι καταθέσεις προθεσμίας με κόστος για τις τράπεζες έχουν μειωθεί σημαντικά. Επίσης, οι αυξήσεις επιτοκίων προς τους καταθέτες που επιφέρει ένα επίπεδο 2,50% της ΕΚΤ στο τέλος του έτους δεν είναι απαραίτητα δελεαστικές, ειδικά αν υπάρχουν ελκυστικότερες επιλογές όπως ομόλογα ή έντοκα.
Πέμπτον, οι τράπεζες με ρευστότητα έχουν ενισχύσει από πέρυσι τις θέσεις τους σε ομόλογα. Η Πειραιώς προέβη και φέτος σε νέα ομόλογα 2,1 δισ. ευρώ, που αύξησαν τα έσοδα από τόκους ομολόγων κατά 8 εκατ. ευρώ — μόνο για το διάστημα αυτό.
Έσοδα από προμήθειες και μη έντοκα έσοδα
Τα μη έντοκα έσοδα επίσης φαίνεται να κινούνται ανοδικά. Οι εκταμιεύσεις συνοδεύονται από προμήθειες: η Πειραιώς κατέγραψε 34 εκατ. ευρώ έσοδα από προμήθειες στο τρίμηνο, ή αύξηση 11% σε σχέση με πέρυσι.
Η σημαντική αύξηση προήλθε από τα τραπεζοασφαλιστικά και τη διαχείριση κεφαλαίων. Στα τραπεζοασφαλιστικά, η Πειραιώς σημείωσε αύξηση 30%, με συνολικά 23 εκατ. ευρώ στο πρώτο τρίμηνο, εκ των οποίων η Εθνική Ασφαλιστική συνεισέφερε 20 εκατ. ευρώ.
Η διαχείριση κεφαλαίων και περιουσίας κατέγραψε αύξηση 41% το πρώτο τρίμηνο, φτάνοντας συνολικά 34 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από προμήθειες συνολικά ξεπέρασαν τα αντίστοιχα του τελευταίου τριμήνου του προηγούμενου έτους, φτάνοντας τα 210 εκατ. ευρώ, δηλαδή αυξημένα κατά 32 συγκριτικά με το πρώτο τρίμηνο του 2025.
Αυτή η εικόνα ενδέχεται να φαίνεται και σε άλλες ελληνικές τράπεζες, ειδικά αν συνδυαστεί η ισχυρή πιστωτική επέκταση στο πρώτο εξάμηνο, οι πιθανές αυξήσεις επιτοκίων στο δεύτερο εξάμηνο, τα αυξανόμενα έσοδα από προμήθειες και ενδεχομένως η περαιτέρω μείωση κόστους.
Μείωση κόστους κινδύνου και δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας
Ως παράδειγμα, αξίζει να επισημανθεί η μείωση του κόστους κινδύνου (CoR) στην Πειραιώς, που υποδηλώνει ότι οι προβλέψεις για μη εξυπηρετούμενα δάνεια ενδεχομένως δεν θα αυξηθούν τόσο δραστικά. Μια γενική μείωση του CoR σηματοδοτεί βελτίωση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου.
Οι ελληνικές συστημικές τράπεζες ήδη εμφανίζουν CoR κάτω από 3%. Η Πειραιώς σημειώνει επιπλέον ότι ο δείκτης κεφαλαίων CET1 διαμορφώνεται επισήμως στο 12,6% μετά την αφαίρεση 329 εκατ. ευρώ που αφορούν έλλειμμα προβλέψεων για δάνεια λογιστικής αξίας 400 εκατ. ευρώ, τα οποία τυπικά θεωρήθηκαν καθυστερούμενα αλλά έχουν εγγυήσεις του ελληνικού δημοσίου (κυρίως δάνεια πλημμυροπαθών, σεισμοπλήκτων και πυροπλήκτων).
Συνολικά, η εικόνα του πρώτου τριμήνου και η εκκίνηση του 2026 δίνουν στίγμα ότι, υπό προϋποθέσεις, τα καθαρά έσοδα από τόκους και οι προμήθειες μπορούν να στηρίξουν μια ισχυρή χρονιά για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.
