Του Γιάννη Πανούση

Κωστής Παπακόγκος, Πικροκέρασα
Η ζούγκλα αρχίζει από την αυλή μας

Τι εννοούμε με την «κανονικότητα»;

Δεν είμαι σίγουρος τι ακριβώς έχουν στο μυαλό τους όσοι μιλούν για «κανονικότητα» ή για «κανονική χώρα». Πιθανότατα εννοούν ότι οι θεσμοί θα λειτουργούν χωρίς παρεμβάσεις στους αρμούς, ότι ο νόμος θα εφαρμόζεται χωρίς συνθήματα κατά των αστυνομικών και των δικαστών, ότι οι ανισότητες θα μειώνονται και οι πλούσιοι θα προσφέρουν το «κάτι» τους, πως οι πολίτες θα ψηφίζουν όποιον τους κοροϊδεύει λιγότερο κ.ο.κ.

Επειδή όμως όλα αυτά είναι ασαφή και εξαρτώνται από συγκυρίες, θα ήθελα να θίξω ένα συγγενές αλλά κρίσιμο ζήτημα.

Το κεντρικό ερώτημα

Ποιον υπηρετούν τελικά τα φαινόμενα που ζούμε και προσπαθούμε τελευταία να αποκωδικοποιήσουμε; Ποιον εξυπηρετούν αυτοί που μας λένε και μας υποδεικνύουν το τι πρέπει να γίνεται;

Αναρωτιέμαι, για παράδειγμα, αν

Ερωτήματα προς διερεύνηση

η διαπλοκή και τα payrolls υπηρετούν μόνο το μεγάλο Κεφάλαιο ή εξυπηρετούν κι ένα ικανό μέρος των τάχα αντισυστημικών;

η δικαιοσύνη υπηρετεί το γραπτό δίκαιο ή εξυπηρετεί και τις πάσης φύσης ομάδες πίεσης;

ο λαϊκισμός της σωτηρίας υπηρετεί κάποια ιδεολογία ή εξυπηρετεί τους δημαγωγούς;

η συνταγματική αναθεώρηση υπηρετεί το λαό ή εξυπηρετεί τις ισορροπίες της νεοεξουσίας;

Δίκτυα και πολιτικά κίνητρα

το ρουσφέτι υπηρετεί την επανεκλογή του βουλευτή ή εξυπηρετεί το ταμείο του κόμματος;

τα ΜΜΕ υπηρετούν την αλήθεια ή εξυπηρετούν τα οικονομικά συμφέροντα των «αφεντικών»;

το πένθος υπηρετεί την ορθή απονομή της δικαιοσύνης ή εξυπηρετεί, μέσω της εργαλειοποίησής του, την εκλογική φιλοδοξία κάποιων;

τα δικαιώματα υπηρετούν τον πολίτη/άνθρωπο ή εξυπηρετούν τα σχέδια των δήθεν δικαιωματιστών;

τα [μη] πτυχία υπηρετούν την αξιοκρατία ή εξυπηρετούν την τυφλή υποταγή στον αρχηγό;

οι κωλοτούμπες υπηρετούν το εθνικό συμφέρον ή εξυπηρετούν αφηγήματα ενοχής;

Η εικόνα της κοινωνίας

Τα παραπάνω είναι μόνο ενδεικτικά ερωτήματα και δεν έχουν τέλος. Στη χώρα μας, τα «πειραγμένα μυαλά» συχνά υπηρετούν το μίσος και το φανατισμό. Οι πρίγκηπες και οι δούκες των αποστάσεων μοιάζουν να υπηρετούν το φάντασμα του Βρούτου, ενώ ο πόλεμος και η βαρβαρότητα τροφοδοτούν τη γεωστρατηγική του φόβου και του πόνου.

Μένει, λοιπόν, ανοικτό το μεγάλο ζήτημα: σ’ αυτή την πατρίδα ποιος και με ποιον τρόπο υπηρετεί τη Δημοκρατία;

* Ο Γιάννης Πανούσης είναι Καθηγητής Εγκληματολογίας, πρώην υπουργός Προστασίας του Πολίτη