Γιώργου Κράλογλου
Η γραφειοκρατία δεν προέκυψε τυχαία· στήθηκε και συντηρήθηκε με σκοπιμότητες. Θα ανατρέψει κάθε προσπάθεια για πραγματική παραγωγικότητα στο κράτος αν δεν αντιμετωπιστεί αποφασιστικά.
Στην Ελλάδα παραμένει βαθιά η αντίληψη ότι το κράτος υπάρχει για διορισμούς, ρουσφέτια και ρυθμίσεις που εξυπηρετούν πελατειακές σχέσεις βουλευτών και κομμάτων με τους ψηφοφόρους —και όχι για την εξυπηρέτηση του πολίτη. Αυτή η νοοτροπία δύσκολα αλλάζει και δεν πρόκειται να αλλάξει γρήγορα ούτε τώρα.
Η νοοτροπία του πελατειακού κράτους
Η κυβέρνηση που πραγματικά θέλει να απαλλαγεί από τη γραφειοκρατία πρέπει να ξεκινήσει τις μεταρρυθμίσεις την πρώτη ημέρα ανάληψης των καθηκόντων και όχι ένα πεντάμηνο ή δεκάμηνο πριν τις εκλογές.
Πρέπει να βάλει την απεμπλοκή από τη γραφειοκρατία στις πρώτες προτεραιότητες και να μην την εγκαταλείψει σε όλη τη διάρκεια της τετραετίας ή ακόμη και μιας επταετίας —εφόσον αυτό είναι το πρόγραμμά της.
Πιέσεις και πολιτικό κόστος
Οτιδήποτε άλλο είναι προφάσεις όταν η κυβέρνηση βρίσκεται υπό την πίεση των πελατειακών σχέσεων και χρειάζεται να διορθώσει το πολιτικό της κόστος. Το πολιτικό κόστος συχνά καθορίζει και το χρόνο των εκλογών.
Σε αυτή την κατάσταση βρίσκεται σήμερα η κυβέρνηση. Για αυτό, κατά τη γνώμη μας, προσπαθεί να πείσει ότι θα «βαρέσει μπουνιά στο μαχαίρι», ισχυριζόμενη ότι πριν από τις εκλογές θα έχει απαλλάξει τη χώρα από την γραφειοκρατία και θα έχει ήδη δρομολογήσει μηχανισμούς λειτουργίας του κράτους με εμφανή παραγωγικότητα.
Επαναλαμβανόμενα μοτίβα
Αυτή η τακτική θυμίζει τα λάθη του παρελθόντος, και συγκεκριμένα τον ψευτοσοσιαλισμό της δεκαετίας του 1980. Μετά από είκοσι χρόνια κρατικοποιήσεων διαλύσαμε την ιδιωτική πρωτοβουλία και χρειαστήκαμε άλλες είκοσι για αποκρατικοποιήσεις, χρεώνοντας τον λαό με δαπάνες για να πουλήσουμε ή να παρουσιάσουμε ως επενδύσεις κρατικά πλέον «σκουπίδια».
Γιατί να επανερχόμαστε σε ανάμνηση μιας τόσο καταστροφικής εποχής για το κράτος και τον λαό; Επειδή κι εκείνη την περίοδο το σχέδιο εκσυγχρονισμού περιελάμβανε το κράτος και την αναδιάταξη των λειτουργιών του με στόχο την παραγωγικότητα.
Το πρόγραμμα του 1990
Το πρώτο βήμα τότε, από το 1990, ήταν το άνοιγμα του κράτους στον πολίτη με δύο σχέδια: το ένα για τον αφανισμό της γραφειοκρατίας ως κίνητρο για τους επενδυτές και το δεύτερο για την αναβάθμιση της παραγωγικότητας μέσα στο ίδιο το κράτος, ώστε ξένοι και ντόπιοι κεφαλαιούχοι να φέρουν ανάπτυξη.
Το τελικό αποτέλεσμα
Τι προέκυψε τελικά; Την πτώχευση του κράτους το 2010, την πρώτη δανειακή σύμβαση ύψους 110 δις εξαιτίας της χρεοκοπίας και το πρώτο μνημόνιο που ψηφίστηκε στη Βουλή «σαν σήμερα», τον Μάη του 2010. Τότε, όπως και σήμερα, μιλούσαμε για παραγωγικότητα και μεταρρυθμίσεις.
george.kraloglou@capital.gr
