Η εικόνα της ισραηλινής οικονομίας είναι μεικτή: από τη μία έχει ήδη δεχτεί σημαντικό πλήγμα, από την άλλη παραμένει σε φάση ανάπτυξης και διατηρεί σχετικά χαμηλές τις πληθωριστικές πιέσεις.

Υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για το πόσο μπορεί να αντέξει η οικονομία σε χρονικό ορίζοντα υπό το βάρος των συγκρούσεων.

Πρώτο «θύμα» είναι αναμφίβολα η ανάπτυξη, αν και αυτή παραμένει σε θετικό πρόσημο, καθώς η οικονομική δραστηριότητα έχει προσαρμοστεί στις ανάγκες ενός πολεμικού περιβάλλοντος —προσαρμογή που όμως δεν επαρκεί για να στηρίξει τα βασικά μεγέθη της οικονομίας.

Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας εκτιμά ότι μια ταχεία επίλυση των πολέμων στον Λίβανο και το Ιράν θα μπορούσε να μετριάσει το σοκ, χωρίς όμως να το εξαλείψει πλήρως πριν υπάρξει μεγάλο διάστημα ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή.

Στο πλαίσιο αυτό, το Ισραήλ μείωσε τις προβλέψεις για την ανάπτυξη του 2026 από 5,2% σε 3,8% ως απόρροια των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο ο Αμίρ Γιαρόν, διοικητής της Τράπεζας του Ισραήλ, ο οποίος μιλούσε λίγο πριν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώσει την προσωρινή εκεχειρία την Πέμπτη, εκτίμησε πως η ανάπτυξη μπορεί να ανακάμψει στο 5,5% το 2027 εάν επιλυθούν αυτές οι συγκρούσεις.

«Είναι μια λειτουργική υπόθεση», είπε ο Γιάρον.

Παράλληλα ο Γιάρον παραδέχθηκε ότι υπάρχει «τεράστια αβεβαιότητα» σχετικά με τη διάρκεια της σύγκρουσης, παρά κάποιες πρόσφατες ενδείξεις ότι μια λύση μπορεί να είναι ορατή.

Μια αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών θα μείωνε τον γεωπολιτικό κίνδυνο για το Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου και θα στήριζε την ανάπτυξη. Ο διοικητής όμως αναγνώρισε και το ενδεχόμενο μιας μακράς σύγκρουσης, η οποία, όπως είπε, θα επιβάρυνε τις προσδοκίες για ανάπτυξη και πληθωρισμό.

«Οι αγορές, τόσο στο εξωτερικό όσο και ιδιαίτερα στο Ισραήλ, έχουν την άποψη ότι η γεωπολιτική κατάσταση έχει ήδη βελτιωθεί πολύ», εξήγησε, επισημαίνοντας τη δύναμη του χρηματιστηρίου του Ισραήλ, το ράλι του σεκέλ και τα πενταετή credit default swaps που επιστρέφουν στα επίπεδα πριν από την προεκλογική εκστρατεία.

Αντιθέτως, οποιαδήποτε κλιμάκωση της σύγκρουσης «προφανώς θα μείωνε την ανάπτυξη από την τρέχουσα πρόβλεψη», πρόσθεσε.

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν το πρωί της Παρασκευής μετά τη συμφωνία για κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, ενώ ο Τραμπ επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι ο τερματισμός του πολέμου στο Ιράν είναι ορατός.

Ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί γύρω στο χαμηλό 2% το 2026 και το 2027, αλλά ο Γιάρον τόνισε πως οι προβλέψεις της κεντρικής τράπεζας παραμένουν ιδιαίτερα επισφαλείς εν μέσω συνεχιζόμενης αβεβαιότητας.

Παρά τις συνθήκες εμπόλεμης κατάστασης από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, ο Γιάρον επισήμανε ότι η ισραηλινή οικονομία έχει δείξει «ανθεκτικότητα», «δυναμισμό» και «ευκινησία», συμβάλλοντας στην ομαλοποίηση μιας κατάστασης που διαφορετικά θα ήταν μη φυσιολογική.

Τόνισε ιδιαίτερα τον αμυντικό και τον τεχνολογικό τομέα της χώρας, όπου οι κύριες αμυντικές εταιρείες έχουν ήδη «τεράστιες» παραγγελίες για τα προϊόντα τους, αναφερόμενος ειδικά στον Σιδερένιο Θόλο και σε άλλα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας.

«Είναι αρκετά σαφές ότι οι αμυντικές δαπάνες σε όλο τον κόσμο θα αυξηθούν με την πάροδο του χρόνου», είπε. «Αυτός ο τομέας, αν μη τι άλλο, τα πάει πολύ καλά στο Ισραήλ αυτή τη στιγμή».

Η κεντρική τράπεζα διατήρησε σταθερά τα επιτόκια στην τελευταία της συνεδρίαση. Ο Γιάρον άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο μίας ή δύο μειώσεων έως το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους, με την προϋπόθεση ότι ο πόλεμος θα έχει τελειώσει, οι τιμές του πετρελαίου θα υποχωρήσουν και οι έφεδροι που έχουν επιστρατευθεί θα επιστρέψουν στην αγορά εργασίας, μειώνοντας την προσφορά εργατικού δυναμικού.

«Αυτό θα ήταν αρκετό για να διατηρηθεί ο πληθωρισμός στα χαμηλά του 2% προς το τέλος του 2026 και του 2027, κάτι που θα μας επέτρεπε να κάνουμε αυτές τις μία ή δύο μειώσεις», πρόσθεσε. «Φυσικά, υπάρχει τεράστια αβεβαιότητα. Αυτό δεν είναι υπόσχεση».