Τα «ψιλά γράμματα» των νέων ρυθμίσεων ξεκαθαρίζουν ότι οι αλλαγές αφορούν αποκλειστικά διαδικασίες που γίνονται ψηφιακά — μέσω web και mobile banking — ενώ οι παλαιές προμήθειες παραμένουν σε ισχύ για συναλλαγές που πραγματοποιούνται με φυσική παρουσία στα καταστήματα των τραπεζών.

Η δέσμη παρεμβάσεων καλύπτει, μεταξύ άλλων, την πληρωμή λογαριασμών και οφειλών προς το δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ, εταιρίες ενέργειας, ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών, ασφαλιστικές εταιρίες, εμβάσματα και άλλες διατραπεζικές συναλλαγές.

Όπως υπενθύμισε ο υπουργός Εργασίας Κωστής Χατζηδάκης, «η μείωση των τραπεζικών προμηθειών — άρα και η αντίστοιχη ανακούφιση των πολιτών — ανέρχεται σε 150 εκατ. ευρώ κάθε έτος».

Τι περιλαμβάνει το πακέτο

Η νέα ρύθμιση ορίζει αναλυτικά τα κόστη και τις απαλλαγές ως εξής:

1. Μηδενική χρέωση σε βασικές ψηφιακές συναλλαγές

Καθιερώνεται μηδενική χρέωση για την πληρωμή λογαριασμών και οφειλών προς το δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ, εταιρίες ενέργειας, ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών και ασφαλιστικές εταιρίες, όταν η συναλλαγή γίνεται μέσω web-banking ή mobile-banking.

Ως ενδεικτικό μέτρο σύγκρισης, σήμερα η χρέωση για πληρωμή λογαριασμών ΔΕΚΟ ή ΟΤΑ είναι συνήθως 0,6 ευρώ ανά συναλλαγή. Το μέτρο αυτό εκτιμάται ότι συνεπάγεται ετήσια απώλεια εσόδων περί τα 35 εκατ. ευρώ για τις τράπεζες, αντίστοιχη με την ανακούφιση των καταναλωτών.

Εμβάσματα και SEPA

2. Μείωση στις χρεώσεις εμβασμάτων

Θα μειωθούν οι χρεώσεις για αποστολή χρημάτων σε άλλη τράπεζα κατά 50% έως 80%. Ειδικότερα, καθιερώνεται μέγιστο ύψος χρέωσης 0,5 ευρώ για αποστολή (εξερχόμενο έμβασμα) και 0,5 ευρώ για λήψη (εισερχόμενο έμβασμα), για ποσά έως 5.000€ ανά έμβασμα, για φυσικά πρόσωπα και ελεύθερους επαγγελματίες, μεταξύ τραπεζών.

Η ρύθμιση αφορά τόσο απλά εμβάσματα όσο και άμεσες μεταφορές πίστωσης (SEPA) και μεταφράζεται σε μείωση του κόστους από περίπου 1 έως 2,5 ευρώ σήμερα, σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα.

Αυτή η παρέμβαση εκτιμάται ότι προκαλεί ετήσια απώλεια εσόδων περί τα 95 εκατ. ευρώ για τις τράπεζες.

Επιπλέον, από τις αρχές του νέου έτους, και σύμφωνα με τον κανονισμό 2024/88, προβλέπεται η ισοδύναμη επιβάρυνση των άμεσων μεταφορών πίστωσης με τις απλές μεταφορές πίστωσης.

Αναλήψεις και ερώτηση υπολοίπου

3. Ανάληψη μετρητών και ερώτηση υπολοίπου σε ΑΤΜ

Η ανάληψη μετρητών θα είναι μηδενικής χρέωσης σε δημοτικές ενότητες όπου υπάρχει ΑΤΜ μόνο ενός τραπεζικού ιδρύματος — σήμερα οι αντίστοιχες χρεώσεις κυμαίνονται από 0 έως 3 ευρώ ανά συναλλαγή.

Παράλληλα, καθιερώνονται μηδενικές χρεώσεις για ερώτηση υπολοίπου σε κάθε ΑΤΜ άλλης τράπεζας σε όλη τη χώρα, ενώ σήμερα το κόστος για ερώτηση υπολοίπου είναι περίπου 0,2 ευρώ.

POS, κάρτες και άμεσες πληρωμές

4. Μείωση στις προμήθειες για τα POS

Επεκτείνεται η μείωση κατά 50% των προμηθειών για αγορές μέσω POS, με το όριο της «μικρής λιανικής» να αυξάνεται από αγορές 10 ευρώ σε αγορές 20 ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο ο όγκος των συναλλαγών που καλύπτεται ανεβαίνει σε 2 δισ. ευρώ από 1 δισ. ευρώ ετησίως.

5. Φόρτιση προπληρωμένων καρτών χωρίς χρέωση

Καθιερώνεται μηδενική χρέωση για φόρτιση προπληρωμένων καρτών για ποσά φόρτισης έως 100 ευρώ, ενώ σήμερα η αντίστοιχη χρέωση είναι περίπου 1 ευρώ.

6. Αύξηση του ορίου συναλλαγών με IRIS

Επεκτείνεται η χρήση του συστήματος άμεσων πληρωμών IRIS, με αύξηση του ορίου ημερήσιων συναλλαγών σε 1.000 ευρώ από 500 ευρώ σήμερα. Συγκεκριμένα, καθιερώνονται διακριτά όρια: 500 ευρώ για συναλλαγές μεταξύ πολιτών και 500 ευρώ για πληρωμές προς ελεύθερους επαγγελματίες.

Οι πολίτες δεν πληρώνουν προμήθεια για τις μεταξύ τους συναλλαγές, ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες επιβαρύνονται με πολύ χαμηλότερες προμήθειες σε σύγκριση με την ίδια συναλλαγή μέσω POS.

Το σύστημα IRIS έχει ήδη γίνει υποχρεωτικό για ελεύθερους επαγγελματίες και εντός του 2025 θα είναι υποχρεωτικό για το σύνολο των επιχειρήσεων.

Ο αριθμός χρηστών ανέρχεται σε 3,4 εκατ. για IRIS μεταξύ πολιτών και 560.000 για ελεύθερους επαγγελματίες. Η ενεργοποίηση των νέων ορίων εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί εντός 3-6 μηνών από σήμερα.

Πλατφόρμα διαφάνειας

Στο πλαίσιο ενίσχυσης της διαφάνειας, οι πολίτες θα έχουν στη διάθεσή τους ειδική πλατφόρμα στην ιστοσελίδα της Τράπεζας της Ελλάδας, όπου θα μπορούν να συγκρίνουν επιτόκια καταθέσεων και πιστώσεων, καθώς και χρεώσεις και προμήθειες που συνδέονται με τους λογαριασμούς πληρωμών.

Η πρώτη ανάρτηση των στοιχείων αναμένεται να πραγματοποιηθεί τον Ιανουάριο 2025.