Ο κεντροδεξιός Πέτερ Μαγιάρ ορκίστηκε το Σάββατο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, βάζοντας επίσημα τέλος στην 16ετή παραμονή του ακροδεξιού εθνικιστή και πρώην κεντροδεξιού Βίκτορ Όρμπαν στην εξουσία και ανοίγοντας ένα νέο πολιτικό κεφάλαιο για τη χώρα.
Κυριαρχική εκλογική νίκη
Η τελετή της ορκωμοσίας έγινε στο κοινοβούλιο της Βουδαπέστη, περίπου ένα μήνα μετά την καταγραφή της σαρωτικής νίκης του φιλοευρωπαϊκού, κεντροδεξιού κόμματος Tisza στις βουλευτικές εκλογές.
Το κόμμα του Μαγιάρ εξασφάλισε 141 από τις 199 έδρες — ένα αποτέλεσμα που συνιστά σημαντική πολιτική ανατροπή στην Ουγγαρία και προκάλεσε αίσθηση σε όλη την Ευρώπη, όπου ο Βίκτορ Όρμπαν θεωρούνταν επί χρόνια κορυφαία μορφή της ευρωπαϊκής εθνικιστικής Δεξιάς.
Μήνυμα για «νέα αρχή»
Στην πρώτη του ομιλία ως πρωθυπουργός, ο Πέτερ Μαγιάρ μίλησε για «νέα αρχή» στην ιστορία της χώρας. «Οι Ούγγροι έδωσαν εντολή όχι μόνο για αλλαγή κυβέρνησης αλλά και για αλλαγή του ίδιου του συστήματος», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η χώρα πρέπει «να ξεκινήσει ξανά».
Επιτέθηκε ευθέως στην προηγούμενη διακυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι επί των ημερών του Βίκτορ Όρμπαν η Ουγγαρία εξελίχθηκε στην «πιο διεφθαρμένη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Ανήγγειλε επίσης έρευνες και απόδοση ευθυνών σε στελέχη του προηγούμενου καθεστώτος, μιλώντας για προσπάθειες «να κλαπούν τα πάντα ακόμη και τις τελευταίες ώρες πριν από την αλλαγή εξουσίας».
Αιτήματα για παραιτήσεις
Ο νέος πρωθυπουργός ζήτησε από διορισμένους αξιωματούχους της περιόδου Όρμπαν να παραιτηθούν έως το τέλος του μήνα. Ειδικά αναφέρθηκε στον πρόεδρο της χώρας, Τάμας Σούγιοκ, ο οποίος λίγο νωρίτερα του είχε αναθέσει επισήμως την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Εξωτερικά του κοινοβουλίου είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες πολίτες για να παρακολουθήσουν την τελετή μέσω γιγαντοοθονών. Κάθε εμφάνιση του Μαγιάρ συνοδευόταν από χειροκροτήματα και συνθήματα, ενώ υπήρξαν αποδοκιμασίες όταν προβάλλονταν βουλευτές του Fidesz και της ακροδεξιάς παράταξης Our Homeland.
Συγκίνηση και ελπίδα από τον κόσμο
Πολλοί πολίτες ταξίδεψαν από μακριά για να βρεθούν στη Βουδαπέστη. «Είναι η πρώτη φορά που νιώθω ότι είναι καλό να είμαι Ουγγαρέζα», είπε η 68χρονη συνταξιούχος δασκάλα Ερζέμπετ Μέντβε, κατηγορώντας την προηγούμενη κυβέρνηση ότι άφησε τη δημόσια εκπαίδευση χωρίς χρηματοδότηση.
Άλλοι εξέφρασαν την ελπίδα ότι τα παιδιά τους, που είχαν φύγει στο εξωτερικό τα τελευταία χρόνια, θα μπορέσουν πλέον να επιστρέψουν.
Σηματοδοτική κίνηση με τη σημαία της Ε.Ε.
Ιδιαίτερα συμβολική στιγμή της ημέρας ήταν η ανακοίνωση πως η σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα επιστρέψει στην πρόσοψη του κοινοβουλίου, από όπου είχε αφαιρεθεί το 2014 επί κυβέρνησης Όρμπαν. Η αναφορά αυτή προκάλεσε έντονους πανηγυρισμούς στο συγκεντρωμένο πλήθος.
Η άνοδος του Μαγιάρ
Ο 45χρονος Μαγιάρ υπήρξε μέχρι πρόσφατα σχετικά άγνωστο πρόσωπο στην ουγγρική πολιτική σκηνή, παρά τη συμμετοχή του στον στενό κύκλο του Fidesz. Βρέθηκε στο προσκήνιο στις αρχές του 2024, όταν αποχώρησε από το κυβερνών κόμμα και άρχισε να καταγγέλλει δημόσια τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος εξουσίας, κατηγορώντας κορυφαία στελέχη για διαφθορά, κατάχρηση εξουσίας και προσωπικό πλουτισμό.
Ευρωπαϊκές σχέσεις και μεταρρυθμίσεις
Η νέα κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση των σχέσεων της Βουδαπέστη με τις Βρυξέλλες, καθώς και προσπάθειες απεμπλοκής ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν παγώσει τα τελευταία χρόνια λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου στην Ουγγαρία.
Παράλληλα, ο Πέτερ Μαγιάρ δεσμεύτηκε να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη, στα κρατικά μέσα ενημέρωσης και στη δημόσια διοίκηση, τομείς όπου ο Βίκτορ Όρμπαν είχε τοποθετήσει στενούς συμμάχους κατά τη διάρκεια της πολυετούς διακυβέρνησής του.
Μεγάλες προκλήσεις μπροστά
Παρά το πανηγυρικό κλίμα, οι προκλήσεις για τη νέα κυβέρνηση θεωρούνται μεγάλες. Η ουγγρική οικονομία παραμένει στάσιμη, το δημοσιονομικό έλλειμμα είναι υψηλό και το δίκτυο επιρροής του προηγούμενου καθεστώτος παραμένει ισχυρό σε κρατικούς θεσμούς, μέσα ενημέρωσης και πανεπιστήμια.
Ο ίδιος ο Βίκτορ Όρμπαν, 62 ετών, ανακοίνωσε μετά την εκλογική ήττα ότι δεν θα συμμετέχει πλέον στο κοινοβούλιο και ότι θα αφοσιωθεί στην αναδιοργάνωση του πολιτικού του χώρου.
