Τις έντονες επιφυλάξεις της Ελλάδας απέναντι στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας, αλλά και την ανάγκη ρεαλιστικής προσέγγισης με γνώμονα την οικονομία και την κοινωνία, ανέδειξε ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας στην παρέμβασή του στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 2026.

Όπως επισήμανε, η Ευρώπη σχεδιάζει τη μετάβαση της ναυτιλίας με ορίζοντα δεκαετιών, δίνοντας έμφαση σε εναλλακτικά καύσιμα και στόχους απανθρακοποίησης, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει τα άμεσα προβλήματα της αγοράς και τις πραγματικές δυνατότητες εφαρμογής.

«Πολλά από αυτά δεν είναι εφαρμόσιμα», τόνισε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ισορροπίας ανάμεσα στη φιλοδοξία και στον ρεαλισμό.

Κόστος και φορολόγηση

Ο υπουργός προειδοποίησε για τον κίνδυνο που συνεπάγεται η επιβολή εκτεταμένης φορολόγησης για τις μηδενικές εκπομπές, αναφέροντας εκτιμώμενο κόστος που μπορεί να φτάσει τα 130 δισ. ευρώ έως το 2027 και τα 100-300 δισ. ευρώ έως το 2035.

Σημείωσε ότι το κόστος αυτό θα μετακυλιστεί στους ναυλωτές και τελικά στην πραγματική οικονομία, οδηγώντας σε αύξηση τιμών και ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων.

«Η Ευρώπη ήδη δοκιμάζεται από την ακρίβεια, τους πολέμους και την ενεργειακή κρίση. Δεν μπορεί να προστεθεί ένα τέτοιο βάρος πάνω από τις κοινωνίες», ανέφερε, τονίζοντας την ανάγκη υπεράσπισης της κοινής λογικής και την εξεύρεση εφαρμόσιμων λύσεων.

Κίνδυνος στη ναυσιπλοΐα

Αναφερόμενος στη σοβαρότητα της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ, ο κ. Κικίλιας χαρακτήρισε το περιβάλλον ως εμπόλεμο και υψηλού ρίσκου για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, με άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια ναυτιλία και στην οικονομία.

Πρώτη προτεραιότητα, όπως επανέλαβε, είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής και των ναυτικών, ενώ τόνισε ότι η κρίση εκτυλίσσεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα γεωστρατηγικά σημεία για την ενεργειακή αλυσίδα και το παγκόσμιο εμπόριο.

Στα στοιχεία που παρέθεσε, υπενθύμισε ότι το 80%-90% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται δια θαλάσσης, ενώ από τα Στενά διέρχεται, υπό κανονικές συνθήκες, περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και το 25% του φυσικού αερίου.

Η διατάραξη των ροών ενέργειας και πρώτων υλών, παρατήρησε, εντείνει τις πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία και όσο παρατείνεται η κρίση τόσο αυξάνονται οι κίνδυνοι για την ενεργειακή ασφάλεια και την καθημερινότητα των πολιτών.

Ελληνικά πλοία στην περιοχή

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην παρουσία ελληνικών πλοίων στην περιοχή: σύμφωνα με τον υπουργό, 11 πλοία με ελληνική σημαία βρίσκονται εντός του Περσικού Κόλπου — ένα ρυμουλκό και δέκα δεξαμενόπλοια — ενώ ακόμη 27 πλοία βρίσκονται εκτός των Στενών.

Το υπουργείο, όπως εξήγησε, βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τα πληρώματα, έως και τρεις φορές ημερησίως, παρέχοντας οδηγίες και υποστήριξη.

Επισήμανε επίσης ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί επαναπατρισμοί ναυτικών που το ζήτησαν και διαβεβαίωσε ότι «όλοι όσοι επιθυμούσαν να επιστρέψουν, το κατάφεραν», ενώ τα πληρώματα διαθέτουν επαρκείς προμήθειες καθώς πολλά πλοία βρίσκονται σε αγκυροβόλια.

Ωστόσο, ο υπουργός δεν έκρυψε την ανησυχία του για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, υπενθυμίζοντας ότι δεκάδες πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις στην ευρύτερη περιοχή, είτε από drones είτε από πυραύλους, και ότι κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα λήξει αυτή η κατάσταση.

Στήριξη ακτοπλοΐας και κοινωνία

Αναφορικά με τις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων για το καλοκαίρι, ο κ. Κικίλιας ανέφερε πως η κυβέρνηση παρενέβη έγκαιρα ώστε να αποτραπούν αυξήσεις, διαθέτοντας 55-57 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των ακτοπλοϊκών εταιρειών.

Υπενθύμισε ότι και πέρυσι, παρά τις προβλέψεις για αυξήσεις έως και 15%, οι τιμές συγκρατήθηκαν, επισημαίνοντας ότι «μέχρι τώρα δεν έχουν αυξηθεί τα εισιτήρια και θα είμαστε εδώ για να δούμε πώς θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε την κοινωνία».

Τόνισε ότι η ακτοπλοΐα αποτελεί κρίσιμο κρίκο για τον τουρισμό και την οικονομία και ότι τα έσοδα από τον κλάδο συνδέονται άμεσα με τη στήριξη της ελληνικής οικογένειας, προειδοποιώντας ότι η αβεβαιότητα λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων παραμένει και πως «αν ο πόλεμος διαρκέσει, θα υπάρξουν σοβαρά προβλήματα».

Εκπαίδευση και αμοιβές στη ναυτιλία

Ο υπουργός αναφέρθηκε στα προβλήματα της ναυτικής εκπαίδευσης, επισημαίνοντας κενά στις ναυτικές σχολές και την έλλειψη προσωπικού στα ναυπηγοεπισκευαστικά επαγγέλματα.

Εξήγησε ότι πρόκειται για ένα ευρύτερο κοινωνικό φαινόμενο, καθώς οι νέοι απομακρύνονται από επαγγέλματα που θεωρούνται πιο απαιτητικά. Παράλληλα, όμως, τόνισε ότι η σύγχρονη ναυτιλία προσφέρει υψηλές απολαβές: οι αμοιβές μπορεί να φτάνουν έως και 17.000 ευρώ για καπετάνιους LNG, 16.000 ευρώ σε δεξαμενόπλοια και 15.000 ευρώ για μηχανικούς, ενώ και ειδικότητες όπως σεφ ή ξενοδοχειακά επαγγέλματα αποφέρουν σημαντικά εισοδήματα.

Ανέφερε επίσης ότι οι συνθήκες εργασίας έχουν βελτιωθεί, με μικρότερα συμβόλαια — συνήθως έως τέσσερις μήνες — και σύγχρονες παροχές όπως επικοινωνία μέσω διαδικτύου και συχνές επιστροφές στη στεριά.

«Μιλάμε για μια καριέρα 40-45 ετών, που μπορεί να εξασφαλίσει τη ζωή ενός νέου ανθρώπου», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το υπουργείο θα εντείνει τις προσπάθειες ενημέρωσης σε σχολεία και περιφέρεια για να αναδειχθούν οι προοπτικές του επαγγέλματος και να επιστρέψει η νέα γενιά στη ναυτιλία.

Στοιχεία από τη ναυτιλιακή αγορά

Από την πλευρά του ο πλοιοκτήτης Πάνος Λασκαρίδης προσέγγισε το ζήτημα σε επιχειρησιακό και στρατηγικό επίπεδο, τονίζοντας ότι η πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας δεν μπορεί να στηρίζεται σε θεωρητικούς στόχους χωρίς την ανάλογη τεχνολογική και επιχειρησιακή βάση.

Υπογράμμισε ότι η έλλειψη ώριμων καυσίμων και υποδομών καθιστά τη μετάβαση ιδιαίτερα σύνθετη και ότι η υπερβολική πίεση προς τον κλάδο δεν ανταποκρίνεται στη συμβολή του στις παγκόσμιες εκπομπές.

Αναφέρθηκε επίσης στις γεωπολιτικές εξελίξεις και την ασφάλεια των πληρωμάτων, επισημαίνοντας την προτεραιότητα των πλοιοκτητών σε ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου, όπως αυτό των Στενών του Ορμούζ, και τόνισε ότι το διαχρονικό πρόβλημα της έλλειψης ναυτικών είναι διεθνής τάση που συνδέεται με κοινωνικές αλλαγές.

Κατέληξε επισημαίνοντας τη γεωοικονομική βαρύτητα της ελληνικής ναυτιλίας ως στρατηγικό πλεονέκτημα για τη χώρα και την ανάγκη για ενεργότερη παρουσία των θεσμικών φορέων και καλύτερο συντονισμό με την Πολιτεία ώστε να εξυπηρετούνται τα εθνικά συμφέροντα.

Δείτε όλο το Αφιέρωμα Delphi Economic Forum
Sponsored by Τράπεζα Πειραιώς
Η συμμετοχή της Τράπεζας στο Delphi Economic Forum XI αποτυπώνεται και στο LinkedIn της Πειραιώς