Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις Reclaim Finance και Canopée κατηγορούν σήμερα τους τραπεζικούς ομίλους BNP Paribas, BPCE, Crédit Agricole και Société Générale ότι χρηματοδοτούν χονδρέμπορους σόγιας, ανάμεσά τους και την Cargill, οι οποίοι φέρονται να προμηθεύονται προϊόν από παραγωγούς που εμπλέκονται σε αποψιλώσεις δασών στη Βραζιλία.
Σύμφωνα με τις ίδιες ΜΚΟ, οι δύο αμερικανικοί γίγαντες του αγροδιατροφικού κλάδου, Bunge και Cargill, εμφάνισαν αθροιστικό τζίρο ύψους 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024.
Σύνδεση αποψιλώσεων και αποθηκών
Οι ΜΚΟ συνέκριναν τις τοποθεσίες περιοχών που αποψιλώθηκαν στον Αμαζόνιο, όπως χαρτογραφούνται από το δίκτυο MapBiomas —το οποίο επιτηρεί μέσω δορυφόρων την εδαφοκάλυψη— με τις θέσεις των αποθηκών των Bunge και Cargill όπως εμφανίζονται στα βραζιλιάνικα κτηματολόγια.
Αναφέρουν ότι σε 273 περιπτώσεις οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης βρέθηκαν σε απόσταση μικρότερη των 50 χιλιόμετρων από καλλιέργειες που είχαν αναπτυχθεί σε πρώην δασικές, αποψιλωμένες εκτάσεις, στοιχείο που, σύμφωνα με τις ΜΚΟ, υποδεικνύει ότι οι εταιρείες αγοράζουν από αυτές τις εκμεταλλεύσεις.
Κύκλος χρηματοδοτήσεων
Μεταξύ Ιανουαρίου του 2024 και του Αυγούστου του 2025, οι BNP Paribas, BPCE, Crédit Agricole και Société Générale ενεπλάκησαν από κοινού σε τρεις συναλλαγές —δάνεια ή εκδόσεις χρεογράφων— με την Bunge συνολικού ύψους 4,3 δισεκ. δολαρίων, σύμφωνα με τη Reclaim Finance.
Επιπλέον, η BNP Paribas χορήγησε δάνειο ύψους 1,5 δισεκ. δολαρίων στην Cargill τον Οκτώβριο του 2024, ενώ η Société Générale συμμετείχε στον δανεισμό 3,2 δισεκ. δολαρίων προς την Bunge τον Μάρτιο 2024, όπως υποστηρίζουν οι δύο ΜΚΟ.
Δεσμεύσεις και αξιολόγηση
Η BNP Paribas δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι οι πελάτες της πρέπει να έχουν εφαρμόσει πολιτική «μηδέν αποψίλωση των δασών» ως το τέλος του 2025, προσθέτοντας πως «η συμμόρφωση των πελατών μας προς την πολιτική αυτή θα αποτιμηθεί (…) κατά τη διάρκεια του 2026».
Οι Bunge και Cargill έχουν επίσης ανακοινώσει δεσμεύσεις για την εξάλειψη της αποψίλωσης των δασών έως τα τέλη του 2025.
Αντιδράσεις των τραπεζών
Η Société Générale επισήμανε ότι η πολιτική της για την αντιμετώπιση της αποψίλωσης «συμπεριλαμβάνει συγκεκριμένα κριτήρια αποκλεισμού για τους πελάτες που επιχειρούν σε αλυσίδες προστιθέμενης αξίας στη Νότια Αμερική».
Η Crédit Agricole τόνισε επίσης ότι έχει αναλάβει δεσμεύσεις για τη μείωση της αποψίλωσης «στο μηδέν» και ότι παρακολουθεί την εφαρμογή τους από τους πελάτες της.
Αντίθετα, ο όμιλος BPCE επιτέθηκε στις δύο ΜΚΟ μιλώντας για «μη επαληθεύσιμους αριθμούς», έλλειψη «ρητής μεθοδολογίας» και «τεκμηρίων», και ανακοίνωσε ότι θα δημοσιοποιήσει τα αποτελέσματα της πολιτικής του κατά της αποψίλωσης «στα τέλη του 2025».
Ο ρόλος του Αμαζονίου και παλαιότερη συμφωνία
Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου παίζει κρίσιμο ρόλο στην αποτροπή της υπερθέρμανσης του πλανήτη, καθώς απορροφά διοξείδιο του άνθρακα. Η προστασία των τροπικών δασών είναι ένα από τα βασικά θέματα της COP30 στην Μπελέμ της Βραζιλίας, που ολοκληρώνεται αύριο.
Μια απόφαση αναστολής που είχε υπογραφεί το 2006 προέβλεπε την απαγόρευση της εμπορικής διάθεσης σόγιας παραγόμενης σε αποψιλωμένες πρώην δασικές περιοχές του Αμαζονίου μετά το 2008.
