Κατά 25 δισ. ευρώ μειώθηκαν τα «κόκκινα» δάνεια που βρίσκονται στις τράπεζες και τα servicers το γ’ τρίμηνο πέρυσι σε σύγκριση με το 2019, από 92 δισ. ευρώ σε 67 δισ. ευρώ.

Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και, όπως αναφέρουν επιτελικά στελέχη, αυτή η σημαντική πτώση του ιδιωτικού χρέους είναι ένας από τους παράγοντες που οδήγησαν στις αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους αξιολόγησης.

Νομοθετικές πρωτοβουλίες

Σύμφωνα με παράγοντες του υπουργείου, στη μείωση των «κόκκινων» δανείων συνέβαλαν νομοθετικές παρεμβάσεις όπως ο ν.5072/2023 και ο ν.5113/2024, οι οποίες βελτίωσαν ουσιαστικά τη λειτουργία του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Έως σήμερα, ο συνολικός αριθμός των επιτυχών ρυθμίσεων ανέρχεται σε 30.515, με τη συνολική αξία των ρυθμισμένων οφειλών να φτάνει τα 10,01 δισ. ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ρυθμίσεις μέσω του εξωδικαστικού αυξήθηκαν κατά 81% μεταξύ 2023 και 2024.

Οι νέες πρωτοβουλίες που ανακοίνωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης —όπως ο διπλασιασμός των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων στον υποχρεωτικό εξωδικαστικό μηχανισμό— διευρύνουν το πεδίο εφαρμογής του εξωδικαστικού και αυξάνουν την προστασία για δεκάδες χιλιάδες οφειλέτες.

Τι ισχύει σήμερα

Οι αρμόδιοι του υπουργείου σημειώνουν ενδεικτικά τα εξής μέτρα που έχουν τεθεί σε εφαρμογή:

Υπάρχει αυτόματη και υποχρεωτική αποδοχή από τις τράπεζες και το Δημόσιο της πρότασης αναδιάρθρωσης του χρέους για τους ευάλωτους οφειλέτες.

Στην κατηγορία των ευάλωτων εντάσσονται πλέον και άτομα με ποσοστό αναπηρίας άνω του 67%, με αυξημένα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια.

Προβλέπεται επιπλέον υψηλότερο «κούρεμα» της οφειλής, στο 28%.

Με την τεκμαιρόμενη συναίνεση των πιστωτών στην αίτηση εξωδικαστικού για τους ευάλωτους, ενισχύθηκε η προστασία των ευάλωτων δανειοληπτών: 2.673 ευάλωτα νοικοκυριά έχουν επωφεληθεί από ρυθμίσεις οφειλών.

Στεγανά και ευελιξία

Επιπλέον, εφαρμόζεται σταθερό επιτόκιο 3% για 3 χρόνια σε όλες τις ρυθμίσεις (Δημόσιο, τράπεζες, servicers).

Έχει δοθεί δυνατότητα ρύθμισης των οφειλών προς το Δημόσιο για νομικά πρόσωπα που έχουν τεθεί σε λύση ή εκκαθάριση, μέσω των συνυπόχρεων προσώπων.

Δίνεται η δυνατότητα προκαταβολής έως 10% για οφειλέτες στους οποίους έχει κοινοποιηθεί πρόγραμμα πλειστηριασμού, με εξαίρεση τους ευάλωτους για τους οποίους έχει εκδοθεί βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη (στους οποίους η προκαταβολή δεν μπορεί να απαιτηθεί).

Υπάρχει επίσης η δυνατότητα επανάντλησης οφειλών ώστε να συμπεριληφθούν στο εξωδικαστικό οφειλές προς το Δημόσιο που βεβαιώθηκαν στο μεσοδιάστημα, εάν καθυστερήσει για οποιονδήποτε λόγο η χορήγηση πρότασης αναδιάρθρωσης.

Ο ρόλος του «ΗΡΑΚΛΗΣ»

Μέσω του προγράμματος ΗΡΑΚΛΗΣ, οι τράπεζες πέτυχαν σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στα χαρτοφυλάκιά τους: το γ’ τρίμηνο του 2024 το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων έφτασε στο 4,6%, ενώ το 2019 βρισκόταν στο 40,6%.

Τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε ο υπουργός

Υπενθυμίζεται ότι οι πρόσφατες ανακοινώσεις του υπουργού περιλαμβάνουν τα εξής:

1) Διπλασιάζονται τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια για να χαρακτηριστεί ένας οφειλέτης επιλέξιμος ώστε η συναίνεση του συνόλου των πιστωτών να καταστεί υποχρεωτική για την ένταξή του στον υποχρεωτικό εξωδικαστικό μηχανισμό. Ο διπλασιασμός αυτός ισχύει με την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης έχει ανώτατο όριο ήδη μη εξυπηρετούμενων τραπεζικών οφειλών 300.000 ευρώ.

2) Επιβάλλεται υποχρέωση στον πιστωτή να έχει καταθέσει τουλάχιστον 3 μήνες προ της διενέργειας του πλειστηριασμού έγγραφη πρόταση ρύθμισης στον οφειλέτη.

3) Προβλέπεται απαλλαγή για οφειλέτη για τον οποίο δεν ανοίγει πτωχευτική διαδικασία αλλά καταχωρείται στο Μητρώο Φερεγγυότητας.

4) Επεκτείνονται προθεσμίες ώστε να μπορεί ο ευάλωτος οφειλέτης να ενταχθεί σε ενδιάμεσο πρόγραμμα.

5) Επεκτείνεται η δυνατότητα ρύθμισης δανείων με εγγύηση του Δημοσίου μέσω της διαδικασίας εξυγίανσης.

6) Δημιουργείται μόνιμος μηχανισμός αποζημίωσης των ζημιωθέντων της ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ, επιλύοντας ζητήματα αποζημιώσεων για δικαιούχους απαιτήσεων από ασφάλειες ζωής.