Η Ειδική Απεσταλμένη του Γ.Γ. του ΟΗΕ στη Λιβύη, Χάνα Τέτε, ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας ότι η χώρα βρίσκεται σε «κρίσιμο σταυροδρόμι», επισημαίνοντας πως «δεν βρισκόμαστε εκεί όπου θα θέλαμε ως προς την πρόοδο του οδικού χάρτη». Σύμφωνα με την ίδια, η διατήρηση της σημερινής κατάστασης «νομιμοποιεί ακούσια το status quo αντί να ενθαρρύνει σοβαρές διαπραγματεύσεις».
Η κ. Τέτε τόνισε ότι «ορισμένοι λιβυκοί παράγοντες συνεχίζουν να αγνοούν τις προσδοκίες της κοινής γνώμης» και επισήμανε πως η δημιουργία «παράλληλων δομών εκτός του πλαισίου των υφιστάμενων συμφωνιών» δυσχεραίνει το έργο της Αποστολής του ΟΗΕ UNMISS για την θεσμική επανένωση της χώρας.
Πρόοδος και προειδοποιήσεις
Ενημερώνοντας για την πορεία του πολιτικού διαλόγου, η Ειδική Απεσταλμένη ανέφερε ότι ο «Δομημένος Διάλογος» προχωρά στους τέσσερις κύριους άξονες — ασφάλεια, διακυβέρνηση, οικονομία και εθνική συμφιλίωση/ανθρώπινα δικαιώματα — με στόχο την «διεξαγωγή εθνικών εκλογών, την ενίσχυση των κρατικών θεσμών και την υλοποίηση κρίσιμων μεταρρυθμίσεων».
Η κ. Τέτε είπε ότι έως τις αρχές Ιουνίου θα παρουσιαστεί τελική έκθεση με εισηγήσεις προς την πολιτική ηγεσία και το κοινό, προειδοποιώντας ότι αν δεν υπάρξει επαρκής πρόοδος «θα επανέλθω στο Συμβούλιο τον Ιούνιο για να παρουσιάσω πρόταση προώθησης της διαδικασίας».
Οικονομική αστάθεια
Στο οικονομικό πεδίο η Ειδική Απεσταλμένη μίλησε για συνεχιζόμενη επιδείνωση, καταγράφοντας «πιέσεις στο νόμισμα, αύξηση τιμών, ελλείψεις καυσίμων, ανεξέλεγκτες και αδιαφανείς δημόσιες δαπάνες και αυξανόμενη φτώχεια», και υπογράμμισε ότι «το σημερινό οικονομικό μοντέλο δεν είναι πλέον βιώσιμο».
Σημείωσε ακόμη ότι «ο εθνικός πλούτος της Λιβύης απορροφάται σε μια στρεβλή πολιτική οικονομία που τροφοδοτεί ανεξέλεγκτες δαπάνες και εργαλειοποιεί τα έσοδα από το πετρέλαιο». Χαιρέτισε ως θετική εξέλιξη τη συμφωνία της 11ης Απριλίου για ενιαίο πλαίσιο δημοσίων δαπανών, επισείοντας όμως την ανάγκη για «αποτελεσματική εφαρμογή και ανεξάρτητη εποπτεία των δημόσιων δαπανών» ώστε η συμφωνία να αποδώσει.
Ασφάλεια και ένοπλες ροές
Στον τομέα της ασφάλειας διαπίστωσε ότι, παρά την απουσία καταγεγραμμένων παραβιάσεων της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός του 2020, «η κατάσταση ασφαλείας παραμένει εύθραυστη», με συγκρούσεις στη δυτική χώρα και συνεχιζόμενη ροή όπλων «κατά παράβαση του εμπάργκο όπλων».
Ως θετικό στοιχείο η κ. Τέτε κατέγραψε την κοινή στρατιωτική άσκηση στην Σύρτη μεταξύ δυνάμεων ανατολικής και δυτικής Λιβύης, χαρακτηρίζοντάς την «δομικό στοιχείο για την προώθηση της ενοποίησης των στρατιωτικών και των θεσμών ασφαλείας».
Δικαστική διάσπαση και κοινωνικές εντάσεις
Έκρουσε δε τον κώδωνα για τη συνεχιζόμενη διάσπαση της δικαιοσύνης, επισημαίνοντας ότι η ύπαρξη «δύο παράλληλων Ανώτατων Δικαστικών Συμβουλίων» εντείνει τη θεσμική αστάθεια και τη νομική αβεβαιότητα.
Παράλληλα ανέφερε «αναφορές για αυθαίρετες κρατήσεις, εκφοβισμό και αντίποινα», ενώ οι επιθέσεις κατά της κοινότητας των Σούφι «υπογραμμίζουν τους κινδύνους για τη θρησκευτική ελευθερία και την κοινωνική συνοχή».
Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η κ. Τέτε κάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας να αξιοποιήσει τη συλλογική του επιρροή ώστε «οι Λίβυοι ηγέτες να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους για ενοποίηση των θεσμών και προώθηση εθνικών εκλογών», προειδοποιώντας ότι «η ανοχή προς τους φορείς του status quo θα υπονομεύσει τις προσπάθειες διατήρησης της ενότητας και του πλούτου της χώρας και θα καθυστερήσει την πορεία προς διαρκή ειρήνη, σταθερότητα και ανάπτυξη».
Η θέση της Ελλάδας
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβης Αγ. Μπαλτά, στην τοποθέτησή της υπογράμμισε ότι ο πολιτικός χάρτης πορείας του ΟΗΕ που παρουσίασε η Ειδική Απεσταλμένη παραμένει «η πιο βιώσιμη οδός προς την ενοποίηση των κρατικών θεσμών και μια συνολική και βιώσιμη ειρήνη στη Λιβύη».
Η κ. Μπαλτά χαιρέτισε επίσης πρωτοβουλίες που ενθαρρύνουν τον διάλογο μεταξύ των δύο πλευρών, στο βαθμό που συμπληρώνουν και ενισχύουν τις προσπάθειες υπό την ηγεσία του ΟΗΕ.
Εκανε απολογισμό των πρόσφατων θετικών εξελίξεων, όπως η προώθηση του δομημένου διαλόγου, η συμφωνία για έναν ενοποιημένο προϋπολογισμό και η διεξαγωγή κοινών στρατιωτικών ασκήσεων μέσω της διαμεσολάβησης των ΗΠΑ.
Χαιρέτισε την ομόφωνη έγκριση της Απόφασης 2819 του Συμβουλίου Ασφαλείας, με την οποία ανανεώνεται το καθεστώς κυρώσεων κατά της Λιβύης και τα κράτη μέλη και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα καλούνται να στηρίξουν έναν ολοκληρωμένο έλεγχο της Λιβυκής Αρχής Επενδύσεων (LIA).
Η κ. Μπαλτά επισήμανε πως «είναι πλέον ουσιώδες να οριστικοποιηθεί χωρίς καθυστέρηση η Ειδοποίηση Συνδρομής για την Εφαρμογή της παραγράφου 14 της Απόφασης 2769 — της οποίας την έκδοση είχε ζητήσει η Ελλάδα — ώστε να παρασχεθεί η αναγκαία σαφήνεια και να διευκολυνθεί η αποτελεσματική διαχείριση των κεφαλαίων της Λιβυκής Αρχής Επενδύσεων».
Συμπλήρωσε ότι «η Ελλάδα, ως διαχρονικός εταίρος της Λιβύης και με πλήρη στήριξη στην κυριαρχία, ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα της γειτονικής της χώρας, στηρίζει σταθερά τις προσπάθειες για προώθηση της πολιτικής διαδικασίας και για την επίτευξη μιας ισχυρής, σταθερής, ευημερούσας και ενωμένης Λιβύης, απαλλαγμένης από ξένη παρέμβαση και με πλήρη έλεγχο των κυρίαρχων θεσμών της».
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ
