Θετικό μήνυμα για την ελληνική οικονομία στέλνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία στις νέες εαρινές προβλέψεις της εμφανίζεται αισιόδοξη για τη συνολική πορεία της χώρας έως και το 2028. Παρά το ασταθές διεθνές οικονομικό περιβάλλον, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η Ελλάδα συνεχίζει να κινείται με ανθεκτικότητα, διατηρώντας υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες, ενώ ταυτόχρονα επιτυγχάνει σημαντική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συνοδεύουν τις προβλέψεις της Κομισιόν, η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί φέτος με ρυθμό περίπου 2%, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 2,4%.
Παρότι υπάρχει μικρή αναθεώρηση προς τα κάτω, οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να θεωρούν ότι η Ελλάδα παραμένει σε τροχιά σταθερής ανάπτυξης. Καθοριστικό ρόλο θα παίξουν η ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης και οι μεγάλες επενδύσεις που συνεχίζουν να υλοποιούνται μέσω ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην αύξηση της κατανάλωσης, η οποία εκτιμάται ότι θα κινηθεί στο 1,7%, κυρίως λόγω των φορολογικών παρεμβάσεων και των μέτρων ενίσχυσης εισοδήματος που εφαρμόζει η κυβέρνηση. Οι αλλαγές αυτές θεωρείται ότι ενισχύουν τη διαθέσιμη αγοραστική δύναμη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, προσφέροντας ώθηση στην εσωτερική αγορά.
Επενδύσεις άνω των 17 δισ. ευρώ αλλάζουν την εικόνα
Η Κομισιόν εμφανίζεται ιδιαίτερα θετική για το επενδυτικό σκέλος της ελληνικής οικονομίας, το οποίο χαρακτηρίζει βασικό μοχλό ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια.
Οι δημόσιες επενδύσεις αναμένεται να ξεπεράσουν τα 17 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της ολοκλήρωσης σημαντικών έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια συνεχίζουν να λειτουργούν ως βασικός καταλύτης για την οικονομική δραστηριότητα, με έργα που αφορούν υποδομές, ενέργεια, ψηφιακό μετασχηματισμό και πράσινη ανάπτυξη.
Παράλληλα, σημαντική συμβολή αναμένεται να έχουν και τα νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το πρόγραμμα ΕΣΠΑ 2021-2027, το οποίο σταδιακά εισέρχεται στη φάση πλήρους ενεργοποίησης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι οι πόροι αυτοί μπορούν να στηρίξουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας και να ενισχύσουν τη θέση της ως επενδυτικού προορισμού στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Μήνυμα μεταρρυθμίσεων και πολιτικής σταθερότητας
Παρότι οι προβλέψεις της Κομισιόν αποφεύγουν ευθείες πολιτικές αναφορές, ευρωπαϊκές πηγές επισημαίνουν ότι οι Βρυξέλλες θεωρούν κρίσιμο να συνεχιστεί η μεταρρυθμιστική πορεία της χώρας. Η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής συνδέεται άμεσα με τη συνέχιση αλλαγών στη δημόσια διοίκηση, τη φορολογία, τη δικαιοσύνη και τις επενδύσεις. Η Επιτροπή αναγνωρίζει επίσης ότι η ελληνική οικονομία κατάφερε να ανταποκριθεί στις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
Τα μέτρα στήριξης που εφαρμόστηκαν χαρακτηρίζονται συμβατά με το ευρωπαϊκό πλαίσιο και την εργαλειοθήκη που έχει υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την περίοδο 2027-2028, οι ευρωπαϊκές εκτιμήσεις προβλέπουν ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα παραμείνει κοντά στο 2%, στοιχείο που καταγράφεται ως ένδειξη ανθεκτικότητας. Οι επενδύσεις αναμένεται να συνεχίσουν να αποτελούν τον βασικό κινητήριο μοχλό της οικονομίας, διατηρώντας σε υψηλά επίπεδα τη συνολική δραστηριότητα.
Πλεονάσματα πάνω από το 3% και ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία των προβλέψεων αφορά τη δημοσιονομική εικόνα της Ελλάδας. Η χώρα αναμένεται να συγκαταλέγεται μεταξύ των μόλις πέντε χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα εμφανίζουν δημοσιονομικό πλεόνασμα τόσο το 2026 όσο και το 2027.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή εμφανίζεται η εικόνα στα πρωτογενή πλεονάσματα. Η Ελλάδα κατέγραψε πρωτογενές πλεόνασμα 4,7% του ΑΕΠ το 2024 και περίπου 4,9% του ΑΕΠ το 2025, υπερβαίνοντας αισθητά τις αρχικές εκτιμήσεις. Οι επιδόσεις αυτές αποδίδονται κυρίως στην αυξημένη εισπραξιμότητα φόρων και στη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Η αύξηση των φορολογικών εσόδων έδωσε στην κυβέρνηση μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο ώστε να προχωρήσει σε μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις και ενισχύσεις εισοδήματος. Η Κομισιόν θεωρεί ότι η ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και τα μέτρα στήριξης διατηρείται χωρίς να δημιουργούνται σοβαροί κίνδυνοι για τα δημόσια οικονομικά. Οι προβλέψεις για την τριετία 2026-2028 κάνουν λόγο για μέσο πρωτογενές πλεόνασμα που θα κινείται πάνω από το 3% του ΑΕΠ, επιτρέποντας στη χώρα να συνεχίσει την αποκλιμάκωση του χρέους με γρήγορους ρυθμούς.
Το δημόσιο χρέος πέφτει κάτω από το 130% του ΑΕΠ
Το πιο ηχηρό μήνυμα των ευρωπαϊκών προβλέψεων αφορά τη θεαματική μείωση του δημόσιου χρέους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, το ελληνικό χρέος θα υποχωρήσει φέτος κατά περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, κυρίως λόγω της πρόωρης αποπληρωμής μέρους των δανείων του πρώτου μνημονίου.
Η Ελλάδα προγραμματίζει να εξοφλήσει πρόωρα περίπου 7 δισ. ευρώ από το υπόλοιπο του δανείου ύψους 52,9 δισ. ευρώ που είχε λάβει από τις χώρες της Ευρωζώνης στο πλαίσιο του πρώτου πακέτου στήριξης. Η κίνηση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς βελτιώνει περαιτέρω το προφίλ βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους.
Με βάση τις προβλέψεις, το χρέος αναμένεται να υποχωρήσει φέτος στο 138,2% του ΑΕΠ, ενώ την περίοδο 2027-2028 προβλέπεται νέα μείωση κατά περίπου 14,8 ποσοστιαίες μονάδες.
Αυτό σημαίνει ότι για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 19 χρόνια, η Ελλάδα αναμένεται να δει το δημόσιο χρέος να υποχωρεί κάτω από το όριο του 130% του ΑΕΠ. Η εικόνα αυτή ενισχύει το αφήγημα περί σταθερής ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναγνωρίζει ότι η χώρα έχει εισέλθει σε μία περίοδο πιο ισχυρής δημοσιονομικής και αναπτυξιακής ισορροπίας, παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες και τις πιέσεις που συνεχίζουν να επηρεάζουν την ευρωπαϊκή οικονομία συνολικά
