Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έστειλε ξεκάθαρη απάντηση στην Άγκυρα, η οποία για ακόμη μια φορά έθεσε το ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου. Αιτία στάθηκε η μεταφορά του αντιαεροπορικού συστήματος Patriot στην Κάρπαθο. Το ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι μονομερείς αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου είναι ανυπόστατες. 

Νέα ένταση ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία προκάλεσε η μεταφορά στην Κάρπαθο της συστοιχίας πυραύλων του αντιαεροπορικού συστήματος Patriot, που ενισχύει την ελληνική αεράμυνα απέναντι στις απειλές του Ιράν για χτυπήματα σε αμερικανικούς στόχους σε αντίποινα για τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις.

• Η Τουρκία επικαλείται τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και της Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947.
• Η Ελλάδα ξεκαθαρίζει ότι οι παραπάνω συνθήκες δεν αφήνουν καμία αμφιβολία για το καθεστώς των νησιών.
• Το Ισραήλ «φωτογραφίζεται» από την Άγκυρα ως δύναμη που προσπαθεί να δημιουργήσει εντάσεις στο Αιγαίο.
• Δείτε τι προβλέπουν οι συμφωνίες για αποστρατιωτικοποίηση ή μη των ελληνικών νησιών.

«Μη σοβαρότητα» καταλογίζει η Τουρκία – Αιχμές για Ισραήλ

Με αφορμή την απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να μεταφέρει στο νησί της Καρπάθου συστοιχία πυραύλων του αντιαεροπορικού συστήματος Patriot, η Άγκυρα απάντησε σε υψηλούς τόνους. Συγκεκριμένα, ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ, Οντζού Κετσελί, έκανε λόγο για άτυχες δηλώσεις από την ελληνική πλευρά και επικαλέστηκε διεθνείς Συνθήκες Ειρήνης

«Τις δηλώσεις που έγιναν τις τελευταίες ημέρες κατά παράβαση του καθεστώτος αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου τις θεωρούμε μη σοβαρές, άτυχες και άκαιρες.

Στο πλαίσιο της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων του 1947, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα έχουν τεθεί σε μη στρατιωτικό καθεστώς και δεν υπάρχει κανένα αμφισβητήσιμο ζήτημα ως προς το αντικειμενικό νομικό τους καθεστώς», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κετσελί.

Παράλληλα, άφησε ξεκάθαρες αιχμές για το Ισραήλ και υποστήριξε ότι προσπαθεί να δηλητηριάσει τις σχέσεις Άγκυρας – Αθήνας.

«Δεν προκαλεί ουσιαστική έκπληξη το γεγονός ότι ορισμένοι κύκλοι, που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τις πρόσφατες εξελίξεις στην περιοχή μας και που με κάθε ευκαιρία προσπαθούν να δηλητηριάσουν τις διμερείς σχέσεις μας με τη σύμμαχο στο ΝΑΤΟ Ελλάδα, επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα νέο τετελεσμένο.

Κάθε βήμα που θα κάνουν αυτοί οι κύκλοι, οι οποίοι κατηγορούν την Τουρκία για αναθεωρητισμό, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, είναι άκυρο και ανυπόστατο».

Αυστηρή απάντηση της Ελλάδας

Η Ελλάδα απάντησε σε κοφτό τόνο μέσω της εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, η οποία υπογράμμισε πως «μονομερείς αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου είναι ανυπόστατες και έχουν απορριφθεί επανειλημμένως στο σύνολό τους».

Όπως επισήμανε η Λ. Ζωχιού, η αμυντική διάταξη της Ελλάδας είναι αδιαπραγμάτευτη εν μέσω πολεμικής κρίσης στη Μέση Ανατολή. Πρόσθεσε πως οι Συνθήκες Ειρήνης που έχουν υπογραφεί στο παρελθόν καλύπτουν τη στάση της Ελλάδας ως προς την κατάσταση στα ελληνικά νησιά.

«Το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου διέπεται από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης του 1923, τη Σύμβαση του Montreux του 1936 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, στην οποία μάλιστα η Τουρκία δεν είναι καν συμβαλλόμενο μέρος. Οι συνθήκες αυτές δεν καταλείπουν καμία αμφιβολία για το καθεστώς των νησιών.

Η αμυντική διάταξη της Ελλάδας είναι αδιαπραγμάτευτη. Η εμπόλεμη κατάσταση στην ευρύτερη γειτονιά μας επιτάσσει την αναγκαία αμυντική προπαρασκευή της χώρας. Η επικρατούσα αβεβαιότητα και ο κίνδυνος περαιτέρω κλιμάκωσης του πολέμου καλούν για σύνεση και νηφαλιότητα, όχι για ανίσχυρες τοποθετήσεις».

Τι προβλέπεται από τις συμφωνίες

Η Ελλάδα υπογραμμίζει ότι η Σύμβαση του Montreux ουσιαστικά τροποποίησε τη Συνθήκη της Λωζάνης που προέβλεπε αποστρατιωτικοποίηση των Τουρκικών Στενών (Βόσπορος, Θάλασσα του Μαρμαρά, Δαρδανέλια), επιτρέποντας στην Τουρκία να αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις στα Στενά. Για τον λόγο αυτό, η Ελλάδα επισημαίνει δεν μπορεί να ισχύει το καθεστώς αποστρατιωτικοποίηση για τα ελληνικά νησιά.

Παράλληλα, η Συνθήκη της Λωζάνης προέβλεπε περιορισμούς (π.χ. όχι βαριές οχυρώσεις) και όχι πλήρη απουσία στρατού από τα ελληνικά νησιά, όπως ζητά η Άγκυρα.

Το άρθρο 13 της Συνθήκης της Λωζάνης αναφέρει ότι η Ελλάδα δεν θα δημιουργήσει ναυτικές βάσεις ή οχυρά και θα επιτρέπεται μόνο κανονική στρατιωτική δύναμη για άμυνα. Δηλαδή, η Συνθήκη δεν αναφέρει ότι τα νησιά πρέπει να είναι αποστρατικοποιημένα.

Η αποστρατιωτικοποίηση των Δωδεκάνησα προβλέπεται από τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων. Ωστόσο, η ελληνική νομική θέση αναφέρει ότι η Τουρκία δεν υπέγραψε τη συνθήκη, άρα δεν μπορεί να επικαλείται δικαιώματα από αυτή (αρχή pacta tertiis στο διεθνές δίκαιο).