Η μείωση των εντόμων που λειτουργούν ως επικονιαστές απειλεί άμεσα την ανθρώπινη υγεία, τη διατροφή και την ευημερία, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature.

Σύνδεση με την υγεία και τη διατροφή

Τα έντομα-επικονιαστές είναι κρίσιμα για την παραγωγή πολλών φρούτων, λαχανικών και οσπρίων που τροφοδοτούν τη διατροφή μας με βασικές βιταμίνες και μέταλλα. Η μείωση των ειδών —που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην απώλεια οικοτόπων και στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή— ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην πρόσληψη θρεπτικών συστατικών και στη δημόσια υγεία, αλλά μέχρι σήμερα τα απτά στοιχεία για τις επιπτώσεις στον άνθρωπο ήταν περιορισμένα.

Πεδία έρευνας στο Νεπάλ

Η ερευνητική ομάδα υπό το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ πραγματοποίησε πολυεπίπεδη μελέτη σε δέκα αγροτικά χωριά και τις γύρω περιοχές στο Νεπάλ για διάστημα πάνω από έναν χρόνο. Χαρτογράφησαν τη σχέση ανάμεσα στους επικονιαστές, την απόδοση των καλλιεργειών και την πρόσληψη θρεπτικών συστατικών.

Οι ερευνητές εξέτασαν τη διατροφή, την κατάσταση σε θρεπτικά συστατικά, τις γεωργικές πρακτικές και τη κοινωνικοοικονομική κατάσταση 776 ατόμων από κοινότητες μικροκαλλιεργητών και κατέγραψαν τα είδη επικονιαστών που συνεισφέρουν στη διατροφή και τα μέσα διαβίωσης.

Ποσοτικές συνέπειες

Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα έντομα-επικονιαστές δημιουργούν το 44% του οικογενειακού εισοδήματος και συνεισφέρουν σε ποσοστό πάνω από 20% στην πρόσληψη βιταμίνης Α, φυλλικού οξέος και βιταμίνης Ε.

Οι ερευνητές προχώρησαν σε μοντελοποίηση για να αξιολογήσουν πώς οι αλλαγές στον πληθυσμό των επικονιαστών θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη διατροφή και το εισόδημα των κατοίκων, βασιζόμενοι σε τρία σενάρια: ακραίο (πλήρης απώλεια τοπικών επικονιαστών), συντηρητική μείωση ως το 2030 με βάση δεδομένα για τις τοπικές μέλισσες, και σενάριο ανάκαμψης.

Επιπτώσεις ανά σενάριο

Σε όλα τα σενάρια, η μείωση του αριθμού των επικονιαστών συνδέθηκε με μείωση της πρόσληψης κρίσιμων θρεπτικών συστατικών και πτώση του εισοδήματος των νοικοκυριών. Τα θρεπτικά που επηρεάστηκαν περισσότερο ήταν οι βιταμίνες A και C, το φυλλικό οξύ και το ασβέστιο.

Στα ακραία και στη συντηρητική εκτίμηση προβλέπεται μείωση του εισοδήματος των αγροτικών νοικοκυριών κατά 44% και 14%, αντίστοιχα, έως το 2030. Αντίθετα, στο σενάριο ανάκαμψης, το εισόδημα των νοικοκυριών προβλέπεται να αυξηθεί κατά 15% και η πρόσληψη μικροθρεπτικών συστατικών να βελτιωθεί.

Προτάσεις για προστασία

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η σχέση μεταξύ επικονιαστών και ανθρώπων είναι θεμελιώδης για την προστασία τόσο της περιβαλλοντικής όσο και της ανθρώπινης υγείας. Οι ερευνητές τονίζουν ότι απλά, πρακτικά μέτρα —όπως η φύτευση αγριολούλουδων, η μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων και η διατήρηση των ντόπιων μελισσών— μπορούν να ενισχύσουν τους πληθυσμούς των επικονιαστών και να βελτιώσουν την ευημερία των κοινοτήτων χωρίς να απαιτούνται ριζικές επεμβάσεις.