Η ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στις γενικές εκλογές της Ουγγαρίας αναζωπυρώνει την πίεση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για την επιβολή κυρώσεων εναντίον των εποίκων στη Δυτική Όχθη, σύμφωνα με εκτενή ανάλυση του ευρωπαϊκού POLITICO.
Απώλεια συμμάχου στην Ε.Ε.
Η αποχώρηση του Ούγγρου πρωθυπουργού στερεί από το Ισραήλ έναν από τους πιο σταθερούς του συμμάχους στο μπλοκ, αφού ο Όρμπαν χρησιμοποιούσε επανειλημμένα το βέτο του για να μπλοκάρει μέτρα που ασκούσαν πίεση στην κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η μεταβολή αυτή συμπίπτει με όξυνση της κριτικής κατά του Ισραήλ σε ολόκληρη την Ευρώπη, αυξάνοντας τις πιθανότητες νέων κυρώσεων κατά βίαιων εποίκων της Δυτικής Όχθης και ενισχύοντας πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην υποβάθμιση των σχέσεων ΕΕ-Ισραήλ.
Αλλαγή κλίματος στην Ευρώπη
Η στροφή αυτή γίνεται εμφανής ακόμη και σε ηγέτες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν φιλικά προσκείμενοι προς το Ισραήλ. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε την Τρίτη 14/4 ότι «ανησυχεί βαθιά για τις εξελίξεις στα παλαιστινιακά εδάφη», μετά από αναφορές ΜΚΟ για αύξηση βίαιων ενεργειών εποίκων στη Δυτική Όχθη.
Παράλληλα, η Ιταλία ανέστειλε, την περασμένη εβδομάδα, μια αμυντική και τεχνολογική συμφωνία με το Ισραήλ, αφού ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι καταδίκασε τις «απαράδεκτες» ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο.
Το μπλόκο του Όρμπαν και η επόμενη μέρα
Ο Όρμπαν, που κυβερνούσε για 16 χρόνια και είχε λάβει την προεκλογική στήριξη του Νετανιάχου, είχε τον Φεβρουάριο μπλοκάρει πρόταση για κυρώσεις σε βίαιους εποίκους της Δυτικής Όχθης, παρά το ότι η πρόταση υποστηριζόταν από 26 από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ.
Με την ανάληψη καθηκόντων από τον νικητή των εκλογών, Πέτερ Μαγιάρ, μετά την 12η Απριλίου, οι εν λόγω κυρώσεις θεωρούνται πλέον πιθανό να προχωρήσουν, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες της ΕΕ και δύο αξιωματούχους που μίλησαν ανώνυμα για την ευαίσθητη διπλωματία.
Δηλώσεις και προσεγγίσεις
Ο Μαγιάρ δήλωσε ότι σκοπεύει να διατηρήσει τις ειδικές σχέσεις της Ουγγαρίας με το Ισραήλ, αλλά προσέθεσε στους δημοσιογράφους την επομένη των εκλογών ότι «δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η Ουγγαρία θα συνεχίσει να μπλοκάρει τις αποφάσεις της ΕΕ σχετικά με το Ισραήλ».
Ένας πρώτος αξιωματούχος της ΕΕ χαρακτήρισε «σημείο καμπής» στη στάση των Βρυξελλών τις ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στον Λίβανο στις αρχές Απριλίου, που σκότωσαν περισσότερους από 350 ανθρώπους. «Αυτό κόστισε στο Ισραήλ μερικούς φίλους», είπε.
Συμφωνία Σύνδεσης στο τραπέζι
Μια εναλλακτική που εξετάζεται είναι η αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ, πρόταση που είχε θέσει ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην κορύφωση του πολέμου στη Γάζα και την οποία επανέφερε την Κυριακή ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσες.
Η συμφωνία, σε ισχύ από το 2000, αποτελεί τη νομική βάση για τις εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Ισραήλ. Μέχρι σήμερα το μέτρο δεν συγκέντρωσε την απαραίτητη ειδική πλειοψηφία, αλλά ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ εκτίμησε ότι αυτό θα μπορούσε να αλλάξει αν η Ιταλία αποσύρει την αντίθεσή της.
Συνεδριάσεις και διπλωματικές ισορροπίες
Το ζήτημα της αυξημένης πίεσης στο Ισραήλ βρίσκεται στο επίκεντρο αυτή την εβδομάδα, καθώς η επικεφαλής διπλωμάτης της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, προεδρεύει σε συνάντηση της Παγκόσμιας Συμμαχίας για μια Λύση Δύο Κρατών και συγχρόνως στα υπουργικά συμβούλια Εξωτερικών της ΕΕ που διεξάγονται στο Λουξεμβούργο.
Οι υπουργοί αναμένεται να συζητήσουν πιθανές κυρώσεις για τη Δυτική Όχθη και το θέμα της Συμφωνίας Σύνδεσης, αν και διπλωμάτες από μεσαίου μεγέθους κράτη επισημαίνουν ότι κάποιες χώρες μπορεί να αποφύγουν σκληρά μέτρα, σεβόμενες τις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου.
Νομοσχέδιο-πρόκληση και συνέπειες
Η πίεση για επανεξέταση των κυρώσεων εντείνεται καθώς η ΕΕ κριτικάρει το Ισραήλ για τις ενέργειές του στον Λίβανο και για αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο, που υποστηρίχθηκε από τον Νετανιάχου και επιτρέπει τη θανατική ποινή για τρομοκράτες από τα παλαιστινιακά εδάφη.
Η Κάγια Κάλλας καταδίκασε το νομοσχέδιο ως «σοβαρή οπισθοδρόμηση» σε δήλωση που εκδόθηκε εκ μέρους της ΕΕ στις 31 Μαρτίου. Η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο προειδοποίησαν ότι ο νόμος «θα μπορούσε να υπονομεύσει τις δεσμεύσεις του Ισραήλ όσον αφορά τις δημοκρατικές αρχές».
Αντιδράσεις και διπλωματικά σενάρια
Δεξιοί υπουργοί στον συνασπισμό του Νετανιάχου απάντησαν στην κριτική κατηγορώντας τους επικριτές για αδυναμία και ζητώντας από το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ να μην μπλοκάρει την εφαρμογή του νόμου. Η πρεσβεία του Ισραήλ στην ΕΕ αρνήθηκε να σχολιάσει το ρεπορτάζ.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να ενισχύσει τις προσπάθειες για επιβολή κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της αναβίωσης της συζήτησης για τη Συμφωνία Σύνδεσης, αν και δύο διπλωμάτες ανέφεραν ότι δεν έχουν ακόμη κατατεθεί συγκεκριμένα μέτρα.
Διπλωματικές επιπτώσεις από την Ουγγαρία
Ισραηλινοί αξιωματούχοι παραδέχθηκαν ότι η αποχώρηση του Όρμπαν μπορεί να μεταβάλει το διπλωματικό τοπίο στην Ευρώπη, αλλά το Ισραήλ αναμένει πως η Ουγγαρία θα παραμείνει «φίλη», σύμφωνα με αξιωματούχο που γνωρίζει τον τρόπο σκέψης της κυβέρνησης Νετανιάχου.
Ο Μαγιάρ και ο Νετανιάχου είχαν μια «θερμή, εισαγωγική τηλεφωνική επικοινωνία» την Τετάρτη, κατά την οποία συμφώνησαν ότι οι αντίστοιχοι υπουργοί Εξωτερικών τους θα συναντηθούν σύντομα, αναφέρει το γραφείο του ισραηλινού πρωθυπουργού.
