Στο μικροσκόπιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας μπαίνουν επτά περιοχές για διερεύνηση γεωθερμικού δυναμικού, σύμφωνα με τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που ολοκληρώθηκε πρόσφατα.
Οι περιοχές που εντοπίζονται ως προτεραιότητες είναι: Κεντρικό–Νότιο τμήμα λεκάνης ποταμού Στρυμόνα, Ακροπόταμος Καβάλας, Δυτικό τμήμα λεκάνης Δέλτα ποταμού Νέστου, λεκάνη Δέλτα ποταμού Έβρου, Σαμοθράκη, νότιο τμήμα Χίου και λεκάνη ποταμού Σπερχειού.
Προκαταρκτική αξιολόγηση
Οι επιλεγμένες ζώνες εμφανίζουν, με βάση διαθέσιμα γεωλογικά και τεχνικά δεδομένα, ενδείξεις αξιόλογου γεωθερμικού δυναμικού.
Η ΣΜΠΕ εξετάζει το πρόγραμμα σε αρχικό στάδιο σχεδιασμού, πριν από την εξειδίκευσή του σε επιμέρους έργα ή δραστηριότητες, και δεν συνιστά άδεια για συγκεκριμένες γεωθερμικές εγκαταστάσεις.
Ο στόχος είναι ο εντοπισμός και η προκαταρκτική αξιολόγηση γεωθερμικών συστημάτων που, σε επόμενο στάδιο, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Τα τρία σενάρια
Η μελέτη παρουσιάζει τρία σενάρια αξιοποίησης. Στο πρώτο, «Μηδενική Εναλλακτική Λύση», δεν προβλέπεται καμία αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού στις προτεινόμενες περιοχές και ως εκ τούτου αυτό το σενάριο απορρίπτεται.
Το δεύτερο σενάριο, «Περιορισμένη Αξιοποίηση Γεωθερμικού Δυναμικού», αφορά την υλοποίηση προγράμματος έρευνας και εκμετάλλευσης σε περιορισμένο αριθμό περιοχών — συγκεκριμένα σε τρεις από τις επτά που προτείνονται. Οι τρεις αυτές περιοχές αναφέρονται ενδεικτικά και δεν αποτελούν ιεράρχηση σε σχέση με τις υπόλοιπες.
Στο πλαίσιο του σεναρίου αυτού, αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής:
Στο Κεντρικό–Νότιο τμήμα της λεκάνης του ποταμού Στρυμόνα η περιοχή θεωρείται από τις πλέον ώριμες γεωθερμικά στη χώρα, φιλοξενώντας σειρά γνωστών γεωθερμικών πεδίων που υποδηλώνουν ενεργό γεωθερμικό σύστημα. Σε βαθιές ερευνητικές γεωτρήσεις έχουν καταγραφεί θερμοκρασίες που προσεγγίζουν τους 135°C σε βάθη μεγαλύτερα των 3.600 μ., ενώ η θερμική βαθμίδα φτάνει έως και τους 36°C ανά χιλιόμετρο. Η ύπαρξη εκτεταμένων τεκτονικών δομών και βαθιών ρηγμάτων, σε συνδυασμό με ιζηματογενείς σχηματισμούς με ικανοποιητικές υδρογεωλογικές ιδιότητες, ενδέχεται να υποδηλώνει βαθύτερους ταμιευτήρες μέσης θερμοκρασίας (≥130°C).
Στη λεκάνη Δέλτα του ποταμού Έβρου έχει ήδη αναγνωριστεί γεωθερμικό πεδίο τοπικού ενδιαφέροντος με θερμοκρασίες ρευστών κοντά στους 99°C. Γεωχημικά και ισοτοπικά γεωθερμόμετρα, καθώς και δεδομένα από βαθιές γεωτρήσεις υδρογονανθράκων, υποδεικνύουν πιθανότητα ύπαρξης βαθύτερων θερμών ζωνών με καταγεγραμμένες θερμοκρασίες που υπερβαίνουν τους 145°C σε βάθη άνω των 4.000 μ. Η γεωλογική εξέλιξη της περιοχής, η σύνδεσή της με ηφαιστειακή δραστηριότητα και μαγματικά σώματα που σχετίζονται με παραγωγή θερμότητας, καθώς και η ύπαρξη εκτεταμένων υδροφόρων σχηματισμών, καθιστούν τη λεκάνη του Έβρου ιδιαίτερα ευνοϊκή για ανάπτυξη γεωθερμικών συστημάτων.
Στο δυτικό τμήμα της λεκάνης Δέλτα του ποταμού Νέστου έχουν καταγραφεί θερμοκρασίες περίπου 122 °C σε βάθος γύρω στα 1.377 μ., ένδειξη υψηλής γεωθερμικής βαθμίδας. Επιπλέον, ισοτοπικά γεωθερμόμετρα και στοιχεία από γεωτρήσεις υδρογονανθράκων δείχνουν πιθανότητα ύπαρξης θερμικού πεδίου σε μεγαλύτερα βάθη.
Το τρίτο σενάριο προτείνει την εφαρμογή του προγράμματος και στις επτά περιοχές, οι οποίες, σύμφωνα με επιστημονική αξιολόγηση διαθέσιμων δεδομένων και αποτελεσμάτων προηγούμενων ερευνών, παρουσιάζουν ευνοϊκές γεωλογικές, τεκτονικές και γεωθερμικές συνθήκες.
Κατά το σενάριο Γ’, η γεωθερμική έρευνα αναμένεται να συμβάλει στη διερεύνηση ενός εγχώριου ανανεώσιμου ενεργειακού πόρου, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση του εθνικού ενεργειακού μίγματος και μειώνοντας τη μακροπρόθεσμη εξάρτηση από εισαγόμενα συμβατικά καύσιμα. Η γεωθερμική ενέργεια, λόγω της σταθερής και συνεχούς διαθεσιμότητάς της και της χαμηλής εξάρτησής της από εξωτερικούς κλιματικούς παράγοντες, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε άλλες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και να ενισχύσει την αξιοπιστία και ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος.
Προηγούμενη προσπάθεια
Υπενθυμίζεται ότι το 2023 διεξήχθη διαγωνισμός για γεωθερμικές έρευνες και εκμετάλλευση σε τέσσερις από τις επτά περιοχές, ωστόσο ο διαγωνισμός «πάγωσε» παρά το αρχικό ενδιαφέρον, καθώς οι όροι κρίθηκαν μη ελκυστικοί.
Η νέα προκήρυξη αναμένεται —εφόσον δεν προκύψουν αλλαγές— προς τα τέλη του έτους. Σκοπός της έρευνας είναι ο εντοπισμός κατάλληλου γεωθερμικού δυναμικού για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας βάσης και η κάλυψη του στόχου του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα 2030 για συμμετοχή της γεωθερμίας με τουλάχιστον 100MWe στο ενεργειακό μείγμα.
