Με σημαντική επιτυχία ολοκληρώθηκε η «Ακαδημία Σπανίων Ασθενών Ελλάδος – Patient Expert Training», μια πρωτοβουλία της Ε.Σ.Α.Ε., που αποτελεί ορόσημο για την κοινότητα των σπάνιων νοσημάτων στη χώρα.
Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη εκπαιδευτική πρωτοβουλία αυτού του είδους στην Ελλάδα και μία από τις πρώτες στην Ευρώπη, σχεδιασμένη ειδικά για Εκπροσώπους Ασθενών με Σπάνια Νοσήματα. Στόχος της ήταν η ενδυνάμωση, η εξειδίκευση και η ουσιαστική προετοιμασία τους, ώστε να συμμετέχουν τεκμηριωμένα σε διαδικασίες ανάπτυξης, αξιολόγησης, έγκρισης και πρόσβασης σε φάρμακα και καινοτόμες θεραπείες, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Συνολικά, 27 Εκπρόσωποι Ασθενών και οργανώσεων σπάνιων παθήσεων από όλη την Ελλάδα ολοκλήρωσαν τον πρώτο κύκλο της Ακαδημίας, αποκτώντας εξειδικευμένες γνώσεις και πρακτικές δεξιότητες σε κρισιμότερους τομείς της φαρμακευτικής, ρυθμιστικής και υγειονομικής πολιτικής.
Στελέχη και διεθνής συνδρομή
Η Ακαδημία έλαβε χώρα με τη συμμετοχή κορυφαίων Ελλήνων και διεθνών επιστημόνων και στελεχών από τον EMA, τον WHO, τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ακαδημαϊκά ιδρύματα και ειδικούς στους τομείς της Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (HTA), της οικονομικής αξιολόγησης, της φαρμακευτικής πολιτικής και της συμμετοχής των ασθενών στις ρυθμιστικές διαδικασίες.
Βασικός σκοπός της Ακαδημίας ήταν η δημιουργία της επόμενης γενιάς Patient Experts στην Ελλάδα και την Ευρώπη — Εκπροσώπων Ασθενών με επιστημονική κατάρτιση, θεσμική κατανόηση και τεκμηριωμένο λόγο, ικανούς να συνεισφέρουν ουσιαστικά:
• στις διαδικασίες του EMA,
• στις αξιολογήσεις τεχνολογιών υγείας (HTA),
• στις διαδικασίες Joint Clinical Assessment (JCA),
• στις διαβουλεύσεις για την πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες,
• στην παραγωγή και αξιοποίηση δεδομένων από την εμπειρία των ίδιων των ασθενών.
Θεματικές ενότητες της κατάρτισης
Κατά τη διάρκεια της Ακαδημίας, οι συμμετέχοντες εκπαιδεύτηκαν σε θέματα όπως:
• Κλινικές μελέτες σε μικρούς πληθυσμούς και Σπάνια Νοσήματα
• Σχεδιασμός και μεθοδολογία κλινικών δοκιμών
• Ρυθμιστικό πλαίσιο EMA
• Orphan drugs και accelerated approval pathways
• Real-World Evidence (RWE) και Patient-Reported Outcomes (PROs)
• Συμμετοχή ασθενών στις διαδικασίες Scientific Advice Working Party (SAWP), Scientific Advisory Groups (SAGs), Protocol Assistance (PA) και Oral Explanations (OE) του EMA
Επιπλέον, καλύφθηκαν θέματα όπως η προετοιμασία για συμμετοχή σε διαδικασίες EMA και HTA, το WHO HTA Framework και η evidence-based public health policy, ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός HTA και το Joint Clinical Assessment (JCA), το ελληνικό σύστημα HTA και οι εθνικές διαδικασίες αξιολόγησης.
Άλλες ενότητες περιελάμβαναν: Μεθοδολογία PICO και Patient Input, διαπραγμάτευση τιμών φαρμάκων και ρόλο των ασθενών, οικονομική αξιολόγηση και cost-effectiveness analysis, PROMs και PREMs, συλλογή και ανάλυση δεδομένων πραγματικού κόσμου, καθώς και ποιοτικές μεθόδους έρευνας και την αξιοποίηση της εμπειρίας των ασθενών ως επιστημονικού τεκμηρίου.
Πρακτική εκπαίδευση και εργαστήρια
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πρακτική κατάρτιση μέσα από τα Living Lab Workshops, όπου οι συμμετέχοντες συμμετείχαν σε προσομοιώσεις πραγματικών διαδικασιών του EMA, HTA και διαπραγμάτευσης, αποκτώντας hands-on εμπειρία μέσω case studies και εφαρμοσμένων σεναρίων.
Ο Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος, Δημήτρης Αθανασίου, δήλωσε: «Η ου-σιαστική συμμετοχή των ασθενών δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται σε συμβολικό επίπεδο. Οι Εκπρόσωποι Ασθενών πρέπει να διαθέτουν τις γνώσεις, τα εργαλεία και τη δυνατότητα να συν-διαμορφώνουν τις αποφάσεις που αφορούν τη ζωή τους. Η “Ακαδημία Σπανίων Ασθενών Ελλάδος – Patient Expert Training” αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο και βήμα προς τη δημιουργία μιας νέας γενιάς Εκπροσώπων Ασθενών με επιστημονική κατάρτιση, τεκμηριωμένο λόγο και ενεργό ρόλο στις εθνικές και ευρωπαϊκές διαδικασίες λήψης αποφάσεων».
