Η πρόσφατη έξαρση χανταϊού στο ολλανδικό πλοίο MV Hondius τράβηξε διεθνές ενδιαφέρον, καθώς αφορά τον ιός των Άνδεων, το μοναδικό στέλεχος με επιβεβαιωμένη — έστω σπάνια — δυνατότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Παρά την κινητοποίηση, ο ΠΟΥ και το ECDC επισημαίνουν ότι ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.
Ανακοίνωση των ειδικών
Ο Γκίκας Μαγιορκίνης, επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού. «Δεν κινδυνεύουμε από πανδημία χανταϊού», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι δεν φαίνεται να υπάρχει «κάποια υψηλή επικινδυνότητα για μετάδοση εκτός του κρουαζιερόπλοιου».
Όπως επισήμανε, ο κίνδυνος για την Ευρώπη είναι χαμηλός, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις για εύκολη διασπορά ανάμεσα στις ηπείρους ούτε για τάση ευρείας εξάπλωσης αντίστοιχη με αυτή της γρίπης ή του COVID-19.
Χανταϊοί: μακρά ιστορία και γεωγραφικά στελέχη
Οι χανταϊοί είναι ιοί των οποίων οι φορείς είναι τα τρωκτικά και υπάρχουν εδώ και χιλιάδες χρόνια, αναφέρει ο κ. Μαγιορκίνης.
Στη Νότια Αμερική εντοπίζονται τα συγκεκριμένα στελέχη που ονομάζονται «ιοί του Νέου Κόσμου». Η επιστημονική κοινότητα γνωρίζει ότι ο ιός των Άνδεων σπανίως και δύσκολα μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο. Τα στελέχη της Νότιας Αμερικής, όπως αυτό των Άνδεων, συνδέονται κυρίως με σοβαρά αναπνευστικά σύνδρομα και εμφανίζουν υψηλότερη θνητότητα σε σχέση με τα ευρωπαϊκά στελέχη.
Διαφορές Ευρώπης και Λατινικής Αμερικής
Ο κ. Μαγιορκίνης εξηγεί ότι οι χανταϊοί που κυκλοφορούν στην Ευρώπη και στην Ελλάδα έχουν διαφορετική επικινδυνότητα και πιο ήπια κλινική εικόνα σε σύγκριση με αυτούς της Λατινικής Αμερικής. Αυτά τα ευρωπαϊκά στελέχη συνήθως δεν μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο και προκαλούν διαφορετικό σύνδρομο.
Τονίζει μάλιστα ότι όλα αυτά είναι γνωστά και οδηγούν στην εκτίμηση ότι δεν υπάρχει υψηλή επικινδυνότητα για τη δημόσια υγεία.
Θνητότητα και καταγραφές
Ο καθηγητής αναφέρει ότι η θνητότητα των ιών της Λατινικής Αμερικής κυμαίνεται από 10 έως 30%. Ωστόσο, προσθέτει πως αυτή η εκτίμηση πιθανώς είναι υπερεκτιμημένη, επειδή πολλά ήπια περιστατικά δεν διαγιγνώσκονται ούτε καταγράφονται.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι υπάρχουν περίπου 10.000 έως 100.000 ανθρώπινα περιστατικά παγκοσμίως κάθε χρόνο, με τη σοβαρότητα να διαφοροποιείται ανάλογα με το στέλεχος.
Για τους χανταϊούς που κυκλοφορούν στην Ευρώπη, η θνητότητα θεωρείται σημαντικά χαμηλότερη. Αν και δεν υπάρχει ακριβής εκτίμηση, υπολογίζεται ότι είναι γύρω στο 10%, αναφέρει ο κ. Μαγιορκίνης.
Επιπλέον, δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία ή εμβόλιο για τους χανταϊούς και η αντιμετώπιση των περιστατικών είναι κυρίως υποστηρικτική.
Συμπτώματα και χρόνος επώασης
Στη Νότια Αμερική η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει καρδιοπνευμονικό σύνδρομο, ενώ στην Ευρώπη η εικόνα ξεκινά συνήθως με πυρετό και κακουχία και σε κάποιο στάδιο μπορεί να προσβάλλει και τους νεφρούς.
Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται από μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση, με μέσο χρόνο εμφάνισης περίπου δύο εβδομάδες.
Μετάδοση και μέτρα προστασίας
Η μετάδοση του ιού σχετίζεται κυρίως με την επαφή με βιολογικά υγρά μολυσμένων τρωκτικών, όπως ούρα ή περιττώματα. Γι’ αυτό είναι κρίσιμη η τήρηση βασικών μέτρων υγιεινής, ειδικά σε αγροτικούς ή κλειστούς χώρους.
Τα προληπτικά μέτρα περιλαμβάνουν την αποφυγή επαφής με τρωκτικά, σωστή μυοκτονία και καθαριότητα σε χώρους υγειονομικής σημασίας. Κατά τον καθαρισμό χώρων όπου ενδέχεται να υπάρχουν τρωκτικά, συνιστάται η χρήση γαντιών και μάσκας.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
