Το μήνυμα ότι «η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί σαν ένα τεράστιο ξενοδοχείο» έστειλε ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον βρετανικό Guardian, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο του υπερτουρισμού.
Στην καρδιά της αρχαίας Αθήνας, στα στενά δρομάκια και γύρω από αρχαιολογικούς χώρους, οι τουρίστες εμφανίζονται παντού, σημειώνει το δημοσίευμα. Παλαιότερα τέτοιες εικόνες γινόταν δεκτές με ευχαρίστηση από τις αρχές της πόλης, αλλά πλέον ο δήμαρχος φαίνεται αποφασισμένος να αποσυμφορήσει το κέντρο.
Ολόκληρες γειτονιές —σύμφωνα με τον δήμαρχο— κινδυνεύουν να χάσουν την αυθεντικότητά τους εξαιτίας της ανεξέλεγκτης τουριστικής ανάπτυξης. «Η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί σαν ένα τεράστιο ξενοδοχείο. Τα προειδοποιητικά σημάδια είναι παντού: από τα ενοίκια που έχουν εκτοξευτεί κι έχουν αποκλείσει τους κατοίκους, μέχρι τις υποδομές που λυγίζουν υπό την πίεση. Χρειάζονται περιορισμοί και κανόνες. Οι πόλεις πρέπει επίσης να έχουν λόγο στον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται. Έχω βάλει ως στόχο να σώσω την Πλάκα», είπε ο ίδιος.
Στόχος: η Πλάκα
Το 2025 η Αθήνα δέχθηκε περισσότερους από 8 εκατ. επισκέπτες, αριθμός που ασκεί έντονη πίεση σε μια πόλη περίπου 700.000 κατοίκων, με άμεσες συνέπειες στην καθημερινότητα και στην κατοικία.
Επιπτώσεις στον αστικό ιστό
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη οδήγησε σε εκτίναξη των ενοικίων, υπερφόρτωση των υποδομών και αλλοίωση του χαρακτήρα ιστορικών γειτονιών όπως η Πλάκα. Η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και των τουριστικών επενδύσεων επιτείνει την πίεση στο κέντρο.
Η αντιπαράθεση εντάθηκε αυτή την εβδομάδα, καθώς ο κ. Δούκας τόνισε στον Guardian ότι θα αξιοποιήσει ένα νομοσχέδιο για τη χρήση γης στον τουρισμό, που βρίσκεται υπό συζήτηση, για να ζητήσει την καθολική απαγόρευση νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στο ιστορικό κέντρο.
«Θα σταματήσουμε όλες τις τουριστικές επενδύσεις στην Πλάκα, την οποία έχω ως αποστολή να σώσω. Δεν υπάρχει άλλος χώρος. Ούτε για βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις, ούτε για διαμερίσματα με υπηρεσίες, ούτε για ξενοδοχεία ή οποιαδήποτε άλλη τουριστική χρήση. Η περιοχή είναι υπερκορεσμένη», τόνισε. «Θέλουμε να πούμε “φτάνει πια” σε ένα νομοσχέδιο που κατοχυρώνεται από το νόμο». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επενδυτές θα πρέπει να κατευθυνθούν σε άλλες, «λιγότερο συμφορημένες», περιοχές της πρωτεύουσας.
Προτεινόμενα μέτρα
Ο δήμαρχος προτείνει αυστηρά μέτρα: πάγωμα νέων τουριστικών δραστηριοτήτων σε κορεσμένες περιοχές, ενδεχόμενο «φρένο» στην κατασκευή νέων ξενοδοχείων και ανακατεύθυνση επενδύσεων προς λιγότερο επιβαρυμένες περιοχές. Στόχος είναι η προστασία της κατοικίας, η ενίσχυση της βιωσιμότητας και η διατήρηση της ταυτότητας της πόλης.
Παράλληλα, η στρατηγική του Δήμου περιλαμβάνει πολιτικές για προσιτή στέγαση, αξιοποίηση κενών κτιρίων και ενίσχυση των δημόσιων χώρων και του πρασίνου, με το βασικό μήνυμα ότι «η Αθήνα ανήκει πρώτα στους κατοίκους της και όχι μόνο σε όσους θέλουν να την εκμεταλλευτούν».
Απρόσμενη στήριξη από ξενοδόχους
Αυτή την εβδομάδα ο κ. Δούκας βρήκε υποστήριξη από μια απροσδόκητη πλευρά. Στην εκδήλωση για την προώθηση της πρωτεύουσας την Τρίτη, ο επικεφαλής του ισχυρού συνδέσμου ξενοδόχων, Ευγένιος Βασιλικός, έθεσε επίσης το ενδεχόμενο ενός ανώτατου ορίου στην κατασκευή ξενοδοχείων.
Ο κ. Βασιλικός αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Βαρκελώνης, η οποία δεν έχει εκδώσει άδειες για νέα ξενοδοχεία από το 2017, υποστηρίζοντας ότι «δεν χρειάζεται να επανεφεύρουμε τον τροχό». Πρόσθεσε ότι έχει έρθει η στιγμή για τον τουριστικό τομέα της πρωτεύουσας να σκεφτεί σοβαρά πού θέλει να βρίσκεται σε 10 ή 15 χρόνια.
Οι δηλώσεις αυτές υπογραμμίζουν τη συζήτηση για τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της πόλης απέναντι στην τουριστική πίεση και την ανάγκη να προστατευτεί ο αστικός χαρακτήρας και η κατοικιμότητα στο ιστορικό κέντρο.
