Τα φάρμακα GLP‑1 (αγωνιστές του υποδοχέα γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου‑1) κυριαρχούν στην κουβέντα γύρω από την απώλεια βάρους. Από πρωτοσέλιδα διασημοτήτων έως καθημερινές συζητήσεις, φάρμακα όπως το Ozempic και το Wegovy προβάλλονται ως επαναστατικές επιλογές και συχνά περιγράφονται ως ισχυρά εργαλεία για σημαντική απώλεια κιλών.
Νέα μελέτη αμφισβητεί τις προσδοκίες
Ωστόσο, νέα έρευνα από το Rice δείχνει ότι η κοινωνική πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χρήση αυτών των φαρμάκων μπορεί να συνοδεύεται από περισσότερη κριτική απ’ ό,τι το να μην χάσει κανείς βάρος καθόλου.
Πρόκειται για το κύριο εύρημα μιας μελέτης της Erin Standen, επίκουρης καθηγήτριας ψυχολογικών επιστημών στο Rice, που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Obesity. Συγγραφείς της μελέτης είναι επίσης ο Sean Phelan από τη Mayo Clinic και η Janet Tomiyama από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Λος Άντζελες.
Πείραμα και αποτελέσματα
Στη μελέτη, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αξιολογήσουν ένα φανταστικό πρόσωπο βάσει του ιστορικού βάρους του. Το πρόσωπο είτε είχε χάσει βάρος με χρήση GLP‑1, είτε είχε μειώσει το βάρος μέσω δίαιτας και άσκησης, είτε δεν είχε χάσει καθόλου βάρος.
Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ένα σαφές μοτίβο: όσοι είχαν χρησιμοποιήσει φάρμακα GLP‑1 αξιολογήθηκαν πιο αρνητικά σε σύγκριση με εκείνους που είχαν χάσει βάρος με παραδοσιακές μεθόδους.
Απρόσμενη σύγκριση
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα προχώρησε ένα βήμα παραπέρα: οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν επίσης τον χρήστη GLP‑1 πιο αρνητικά και από κάποιον που δεν είχε χάσει καθόλου βάρος. «Οι χρήστες GLP-1 τιμωρήθηκαν κοινωνικά όχι μόνο σε σύγκριση με κάποιον που έχασε βάρος μέσω δίαιτας και άσκησης», δήλωσε η Standen. «Αξιολογήθηκαν επίσης πιο αυστηρά από κάποιον που δεν είχε χάσει βάρος εξαρχής».
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν μια σύνθετη πραγματικότητα: το στίγμα δεν εξαφανίζεται με την απώλεια βάρους — μπορεί απλώς να παίρνει διαφορετική μορφή.
Αύξηση χρήσης και αντιλήψεις
Η ένταση αυτή γίνεται πιο επίκαιρη καθώς τα φάρμακα GLP‑1 αυξάνουν σε δημοτικότητα και ορατότητα. Μεγάλο μέρος του στίγματος φαίνεται συνδεδεμένο με τις αντιλήψεις για το πώς επιτεύχθηκε η απώλεια βάρους.
Η μελέτη εξέτασε επίσης τι συμβαίνει όταν κάποιος διακόπτει τη χρήση ενός φαρμάκου GLP‑1. Λόγω κόστους, περιορισμών ασφάλισης ή παρενεργειών, πολλοί άνθρωποι διακόπτουν τη χρήση και συχνά ανακτούν βάρος — και αυτό συνοδεύεται επίσης από κοινωνικές συνέπειες, σύμφωνα με την έρευνα της Standen.
Ανάκτηση βάρους και ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις
Οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν αρνητικότερα εκείνους που ανέκτησαν βάρος, είτε μετά από χρήση GLP‑1 είτε μετά από δίαιτα, σε σύγκριση με όσους έχασαν βάρος και το διατήρησαν.
Κατά την Standen, τα ευρήματα δείχνουν κάτι βαθύτερο από απλές κοινωνικές στάσεις. Το στίγμα του βάρους έχει συνδεθεί με αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική υγεία, όπως άγχος, αποφυγή ιατρικής περίθαλψης και ανθυγιεινές συμπεριφορές αντιμετώπισης.
