Μπούκωμα, καταρροή, φτέρνισμα, βήχας — συμπτώματα που μας ταλαιπωρούν καθημερινά και συχνά γεννούν την ίδια απορία: «Μήπως έχω κάποια ιογενή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού — που συνήθως ονομάζουμε “κρυολόγημα” — ή είναι αλλεργία;»

Η γνώμη της ειδικού

«Η αλήθεια είναι πως η διάκριση δεν είναι πάντα εύκολη — κι όμως, είναι κρίσιμη, αφού η σωστή διάγνωση οδηγεί και στη σωστή αντιμετώπιση», εξηγεί η Σοφία Σολιδάκη, αλλεργιολόγος παίδων και ενηλίκων και επιστημονικά υπεύθυνη του Αλλεργιολογικού Τμήματος στο Metropolitan General. Η ίδια παρουσιάζει τα συμπτώματα και τις διαφορές των δύο καταστάσεων, πώς τίθεται η διάγνωση και πότε πρέπει να απευθυνθούμε σε ειδικό.

Συμπτώματα που μοιάζουν

Και στις δύο περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν καταρροή, μούδιασμα ή μπουκώματα στη μύτη, φτέρνισμα, πονοκέφαλος από συμφόρηση και βήχας. Αυτή η ομοιότητα είναι συχνά η αιτία λανθασμένων εκτιμήσεων και ακατάλληλων χειρισμών.

Κλειδιά για τη διάκριση

Για να ξεχωρίσει κανείς αλλεργία από ιογενή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, αξίζει να δώσει προσοχή σε ορισμένα χαρακτηριστικά όπως η έναρξη, η διάρκεια, τα ειδικά συμπτώματα και η εποχικότητα.

Έναρξη συμπτωμάτων: Στην αλλεργία τα συμπτώματα εμφανίζονται αιφνιδιαστικά, πολλές φορές μέσα σε λίγα λεπτά μετά την έκθεση σε αλλεργιογόνο (π.χ. γύρη, σκόνη, τρίχωμα ζώου). Στη ιογενή λοίμωξη η εκδήλωση είναι βαθμιαία, με αίσθημα κακουχίας που επιδεινώνεται σε 1–2 ημέρες.

Διάρκεια: Τα συμπτώματα της αλλεργίας επιμένουν όσο υπάρχει επαφή με το αλλεργιογόνο και μπορεί να διαρκέσουν μέρες, εβδομάδες ή και μήνες. Η λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού συνήθως υποχωρεί εντός 5–7 ημερών.

Σημεία που προσανατολίζουν

Ειδικά συμπτώματα: Η αλλεργία συχνά συνοδεύεται από έντονη φαγούρα σε μύτη, μάτια και λαιμό, δακρύρροια και διάφανη υδαρής καταρροή. Στη ιογενή λοίμωξη πιο συνηθισμένα είναι ο πυρετός (συμπεριλαμβανομένου και κάπως χαμηλού πυρετού), ο πονόλαιμος, οι μυαλγίες και το αίσθημα κόπωσης.

Εποχικότητα: Η αλλεργία εμφανίζεται συχνά σε συγκεκριμένες εποχές (π.χ. άνοιξη λόγω γύρης) ή σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα (παλιά ή σκονισμένα σπίτια). Οι ιογενείς λοιμώξεις είναι πιο συχνές το φθινόπωρο και τον χειμώνα λόγω κυκλοφορίας ιών.

Τι παίζει ρόλο στην αντιμετώπιση

Η σωστή διάγνωση έχει μεγάλη σημασία: η λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού είναι παροδική ιογενής νόσος που συνήθως υποχωρεί με ξεκούραση και συμπτωματική θεραπεία. Η αλλεργία μπορεί να είναι χρόνιο πρόβλημα, να επηρεάσει την ποιότητα ζωής και, αν μείνει αδιάγνωστη, να εξελιχθεί σε άσθμα.

Επίσης, η λανθασμένη χρήση φαρμάκων — για παράδειγμα αντιβιοτικά χωρίς ένδειξη ή αντιισταμινικά σε λάθος χρονική στιγμή — μπορεί να επιδεινώσει την εικόνα.

Πότε να δούμε γιατρό

Αξίζει να ζητήσουμε ιατρική συμβουλή αν τα συμπτώματα επιμένουν πάνω από 2 εβδομάδες, αν επηρεάζουν σοβαρά τον ύπνο και την καθημερινότητα, ή αν υπάρχει δύσπνοια, επίμονος βήχας ή συχνές υποτροπές.

«Η επίσκεψη σε αλλεργιολόγο βοηθά να τεθεί σαφής διάγνωση με τα κατάλληλα τεστ και να δοθεί στοχευμένη θεραπεία — από φαρμακευτική αγωγή έως ανοσοθεραπεία», τονίζει η Σοφία Σολιδάκη.

«Η λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού φεύγει από μόνη της· η αλλεργία όχι. Γι’ αυτό η διάκριση των δύο δεν είναι απλώς λεπτομέρεια, αλλά το πρώτο βήμα για καλύτερη ποιότητα ζωής», καταλήγει η κ. Σολιδάκη.