Του Άγη Βερούτη

Κάπου, σήμερα, ένας Έλληνας μηχανικός δουλεύει σε ξένο εργαστήριο πάνω σε τεχνολογία που αύριο η Ελλάδα θα αναγκαστεί να αγοράσει πανάκριβα. Τον σπουδάσαμε εδώ, τον χάσαμε έξω και μετά θα πληρώσουμε το προϊόν της δουλειάς του σε τρίτους — με κορδέλα εγκαινίων και εθνική υπερηφάνεια στην εισαγωγή.

Ωραίο μοντέλο. Για όσους μας έχουν πελάτες.

Η ευκαιρία τώρα

Η Ελλάδα έχει μπροστά της μια σπάνια ευκαιρία: να ανοίξει τις πόρτες στην ισραηλινή αμυντική βιομηχανία και να απαλλαγεί από το ρόλο του απλού πελάτη. Αρκετά με αγορές που τελειώνουν στην παράδοση. Αρκετά με συστήματα που άλλοι σχεδίασαν, άλλοι ελέγχουν, άλλοι αναβαθμίζουν και άλλοι αποφασίζουν πού μπορούν να εξαχθούν.

Η χώρα πλήρωσε χρόνια για να κάθεται στην αίθουσα αναμονής της προηγμένης αμυντικής τεχνολογίας. Τώρα πρέπει να μπει μέσα.

Οικοδεσπότης και συνέταιρος

Να ανοίξουμε τις πόρτες ως οικοδεσπότες και να μπει η Ελλάδα ως συνέταιρος. Ο οικοδεσπότης δίνει τον χώρο, τους κανόνες και τους όρους. Ο συνέταιρος βάζει ανθρώπους, μυαλό, εργασία, ρίσκο και αξιώνει μερίδιο στο αποτέλεσμα.

Η Ελλάδα οφείλει να πει στο Ισραήλ κάτι απλό και καθαρό: καθίστε στο τραπέζι και ας χτίσουμε μαζί κοινή αμυντική παραγωγή.

Από την αγορά στην κοινή παραγωγή

Ελληνες και Ισραηλινοί να σχεδιάσουν, να παράγουν, να δοκιμάσουν, να διορθώσουν και να εξάγουν από κοινού. Να μάθουμε μαζί. Η στρατηγική σχέση αρχίζει εκεί όπου τελειώνει η αγοραπωλησία και αρχίζει η κοινή παραγωγή ισχύος.

Τη λέξη «αντισταθμιστικά» ας τη φυλάξουμε για το παλιό λεξιλόγιο των εξοπλισμών. Εδώ το ζητούμενο είναι άλλο: θέση στην παραγωγή, στον σχεδιασμό, στην υλοποίηση και στη διοίκηση της συμπαραγωγής — εκεί όπου αποφασίζεται η επόμενη αναβάθμιση, η επόμενη εξαγωγή, η επόμενη τεχνολογική κατεύθυνση.

Η θέση στο εργοστάσιο

Η συμπαραγωγή σημαίνει καρέκλα στο τραπέζι. Η Ελλάδα έχει πληρώσει πολύ ακριβά για να κάθεται στον διάδρομο.

Το Ισραήλ χρειάζεται πρόσβαση στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα χρειάζεται επενδύσεις, τεχνογνωσία, ντόπια παραγωγή και καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας. Ανταλλάσσουμε πρόσβαση με παραγωγή. Κανείς δεν κάνει χάρη σε κανέναν.

Η στρατηγική των τελευταίων ετών

Αυτή τη βάση στηρίζει και η πολιτική των τελευταίων χρόνων. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ενίσχυσε τη χώρα αμυντικά και διπλωματικά — ας το πούμε καθαρά, χωρίς την ελληνική κακομοιριά που ξινίζει όταν πρέπει να αναγνωρίσει κάτι σωστό.

Η Ελλάδα πήρε Rafale, Belharra, ενδυνάμωσε την ελληνογαλλική σχέση, εμβάθυνε τη σχέση με τις ΗΠΑ, άνοιξε στον Κόλπο, προχώρησε με το Ισραήλ, κράτησε την Κύπρο στο κάδρο και ξανακοίταξε την Ανατολική Μεσόγειο ως περιοχή εθνικών συμφερόντων — όχι ως χάρτη για ομιλίες και αντιπαραθέσεις περί «γαλάζιας πατρίδας».

Από τον κατευνασμό στην αποτροπή

Η χώρα σταμάτησε να συμπεριφέρεται σαν ανήσυχος παρατηρητής που ζητά συμπάθεια. Μετακινήθηκε από τη λογική του κατευνασμού προς την αποτροπή και άρχισε να δένει συμφέροντα.

Η αποτροπή πλέον μετριέται στα όπλα που διαθέτεις, στα συστήματα που λειτουργούν, στους συμμάχους που έχουν λόγο να μην σε αφήσουν μόνο, στους δεσμούς που κοστίζουν σε όλους αν σπάσουν. Τώρα αυτή η διπλωματική θωράκιση πρέπει να μετατραπεί σε βιομηχανικό βάθος.

Η ευκαιρία του Νίκου Δένδια

Εδώ βρίσκεται η μεγάλη ευκαιρία του Νίκος Δένδιας. Οι αγορές και οι συζητήσεις με το Ισραήλ για PULS, αντι-drone άμυνα, κυβερνοάμυνα, αισθητήρες, μη επανδρωμένα, υποθαλάσσια συστήματα και πολυεπίπεδη αεράμυνα μπορούν να γίνουν κάτι πολύ περισσότερο από μια ακόμη προμήθεια.

Μπορούν να βάλουν την Ελλάδα στον κύκλο των χωρών που σχεδιάζουν, παράγουν, δοκιμάζουν, διορθώνουν και εξελίσσουν αμυντική τεχνολογία — και να δώσουν στο Ισραήλ στρατηγικό βάθος στην ευρωπαϊκή και νατοϊκή αγορά.

Συμμετοχή στον κορμό

Η ελληνική συμμετοχή σε τέτοια σχήματα δεν είναι απλή παραγγελία. Αν προσφέρουμε αγορά, γεωγραφία, επιχειρησιακό πεδίο, ευρωπαϊκή πρόσβαση και νατοϊκή θέση, έχουμε δικαίωμα συμμετοχής στον κορμό του έργου.

Αν σε αυτή την αρχιτεκτονική προστεθεί και η Ινδία, μέσω του άξονα IMEC, το βάθος μεγαλώνει ακόμη περισσότερο. Η Ελλάδα δεν θα είναι μόνο πέρασμα· θα γίνει κόμβος παραγωγής, τεχνολογίας και ασφάλειας.

Η ταχύτητα της μάχης

Το Ισραήλ διαθέτει τεχνολογία που η Ευρώπη άργησε να πάρει στα σοβαρά. Από τα drones και την αντι-drone άμυνα ως τον ηλεκτρονικό πόλεμο, την κυβερνοάμυνα και τα υποθαλάσσια μέσα, πρόκειται για τεχνολογία που αναπτύχθηκε υπό πολεμική πίεση, όπου κάθε αποτυχία επιστρέφει γρήγορα στο εργαστήριο και γίνεται νέα έκδοση.

Αυτή η ταχύτητα απόκρισης λείπει από την Ευρώπη. Πέρασε χρόνια θεωρώντας την άμυνα ως κάτι που παρέχεται από τις ΗΠΑ. Τώρα η ανάγκη επιβίωσης την έφερε αντιμέτωπη με την πραγματικότητα. Η Ουκρανία της έδειξε τα drones, οι άδειες αποθήκες έδειξαν τα πυρομαχικά, οι επιθέσεις κορεσμού αποκάλυψαν τα όρια της αεράμυνας, και οι ζημιές σε κρίσιμες υποδομές ανέδειξαν το κόστος της αφέλειας.

Παραγωγή και τεχνογνωσία εδώ

Η Ελλάδα μπορεί να γίνει η χώρα όπου η ισραηλινή τεχνολογία αποκτά ευρωπαϊκή βάση: παραγωγή εδώ, ελληνικές εταιρείες βαθιά μέσα στην παραγωγή, προσαρμογή σε νατοϊκές και ευρωπαϊκές προδιαγραφές και δοκιμές στο ελληνικό επιχειρησιακό περιβάλλον.

Το Αιγαίο, η Κρήτη, η Κύπρος και η Ανατολική Μεσόγειος είναι απαιτητικά πεδία: νησιά, στενά, θαλάσσιες υποδομές, ενεργειακές διαδρομές και χρόνοι αντίδρασης που δεν συγχωρούν. Όποιο σύστημα αποδώσει καλά εδώ, έχει δοκιμαστεί σκληρά — και αυτή η αξία μετράει.

Οι άνθρωποι και το κέρδος

Το πραγματικό κέρδος για την Ελλάδα θα είναι να μείνουν εδώ άνθρωποι που σήμερα φεύγουν σε ξένα εργαστήρια και βιομηχανίες: μηχανικοί, τεχνικοί, προγραμματιστές. Να μπουν ελληνικές εταιρείες σε στιβαρές αλυσίδες παραγωγής.

Να μείνει γνώση, εξειδίκευση και μισθοί που κρατούν τους νέους στην πατρίδα αντί να τους στέλνουν στο εξωτερικό.

Τι κάνει η Τουρκία

Η Τουρκία κατάλαβε νωρίς το παιχνίδι. Γι’ αυτό παράγει και εξάγει drones, επενδύει σε πυραύλους, ναυπηγεία, ηλεκτρονικά, κινητήρες και πυρομαχικά. Φυσικά φουσκώνει την εικόνα της και πουλά προπαγάνδα, αλλά πίσω από τα λόγια υπάρχουν και εργοστάσια.

Αυτά αντιμετωπίζονται μόνο με δικές σου γραμμές παραγωγής, δικά σου δίκτυα και δικούς σου συμμάχους.

Η σύνδεση με την Κύπρο

Η Κύπρος μπαίνει στην εξίσωση ως φυσικός κρίκος. Η ελληνική και κυπριακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο δεν χωρίζονται. Οι απειλές, οι υποδομές, οι θαλάσσιες ζώνες και οι ενεργειακές διαδρομές συνδέονται — οι απαντήσεις οφείλουν να έχουν την ίδια συνδεσιμότητα.

Η Άγκυρα θα ενοχληθεί από αυτή την εξέλιξη. Ας ενοχληθεί. Η Τουρκία ήδη σχεδιάζει χάρτες όπως τη βολεύουν και τους ντύνει με θεσμικό μανδύα. Δεν ενοχλούνται οι δηλώσεις· ενοχλείται όταν η Ελλάδα συνδέει τα συμφέροντά της με συμμάχους και γίνεται κόμβος ανάμεσα σε Ισραήλ, Κύπρο, Γαλλία, ΗΠΑ, Ευρώπη, ΝΑΤΟ και χώρες της περιοχής. Εκεί αλλάζει το ειδικό της βάρος.

Ή τώρα ή χάθηκε

Αυτό χτίζεται τώρα ή χάνεται. Όχι με τίτλους συμβάσεων και τελετές παραλαβής. Η Ελλάδα έχει πληρώσει αρκετά ώστε να αξιώσει θέση στο εργοστάσιο.

Αυτή είναι η φυσική συνέχεια της αμυντικής πολιτικής των τελευταίων ετών: η θωράκιση έγινε, οι μεγάλες σχέσεις μπήκαν σε σωστή βάση. Τώρα η άμυνα πρέπει να αποτυπωθεί στην παραγωγή, στη νέα τεχνογνωσία και στους ανθρώπους που θα μείνουν στη χώρα.

Ο Νίκος Δένδιας έχει μπροστά του κάτι πολύ μεγαλύτερο από συμβάσεις οπλικών συστημάτων. Έχει την ευκαιρία να εντάξει την Ελλάδα στην αλυσίδα της νέας αμυντικής τεχνολογίας της επόμενης γενιάς.

Επόμενα βήματα

Το ΕΛΚΑΚ είναι μια αρχή. Τώρα πρέπει να συνδεθεί με πραγματικές συμπαραγωγές, εργοστάσια, μηχανικούς και εταιρείες που παράγουν.

Ανοίξτε λοιπόν τις πόρτες στην ισραηλινή αμυντική βιομηχανία. Να έρθει εδώ με επενδύσεις στην πραγματική οικονομία, με την Κύπρο μέσα στο σχέδιο και με την Ελλάδα να συνεισφέρει μυαλά και μπράτσα εκεί όπου ακονίζεται η τεχνολογία — όχι μόνο εκεί όπου κόβονται κορδέλες.

Αρκετά χρόνια αγοράζαμε ασφάλεια από το ράφι. Ήρθε η ώρα να μπούμε μαζί στο εργαστήριο. Όποιος μένει απ’ έξω, πληρώνει πάντα ακριβά ό,τι του πουλάνε στο ράφι.

agissilaos@gmail.com