Οι ελληνικές τράπεζες και τα χαρτοφυλάκιά τους ξεχωρίζουν ως βασικοί ωφελημένοι από το κύμα των αναβαθμίσεων της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους αξιολόγησης, με πιο πρόσφατη την S&P.
Η ρευστότητα των τραπεζών ενισχύεται, μεταξύ άλλων, από αυτές τις αναβαθμίσεις, δίνοντας μεγαλύτερα περιθώρια για την παροχή νέων δανείων σε επιχειρήσεις και ιδιώτες.
Επιδράσεις στη συμπεριφορά των επενδυτών
Οι αναβαθμίσεις έχουν άρει εμπόδια που απέτρεπαν τους διαχειριστές κεφαλαίων από το να διακρατούν ομόλογα ελληνικών τραπεζών στα χαρτοφυλάκιά τους, αυξάνοντας την ελκυστικότητα των τίτλων αυτών.
Για τα πιστωτικά ιδρύματα, οι αναβαθμίσεις μεταφράζονται σε βελτιωμένες συνθήκες χρηματοδότησης, με εξοικονόμηση στο κόστος επιτοκίου των μελλοντικών εκδόσεων MREL και βελτίωση της ποιότητας των χαρτοφυλακίων τίτλων, που περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο ελληνικά ομόλογα.
Ασφάλεια ρευστότητας από την ΕΚΤ
Μακροπρόθεσμα, οι ελληνικές τράπεζες γίνονται πιο οχυρωμένες απέναντι σε χρηματοπιστωτικές κρίσεις, καθώς τα ομόλογά τους γίνονται επιλέξιμα για δανεισμό από την ΕΚΤ, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε ρευστότητα.
Η δυνατότητα να δανείζονται από την ΕΚΤ με εγγύηση ομόλογα του δημοσίου που αποτιμώνται στην πραγματική τους αξία μειώνει το κόστος χρηματοδότησής τους και βελτιώνει τη ρευστότητα των τραπεζών.
Επιπτώσεις στον δανεισμό των νοικοκυριών και επιχειρήσεων
Η αναβάθμιση του αξιόχρεου του Δημοσίου αναβαθμίζει και το αξιόχρεο των τραπεζών, επιτρέποντάς τους να δανείζονται φθηνότερα στη διατραπεζική αγορά. Ο φθηνότερος δανεισμός των τραπεζών μεταφράζεται σε φθηνότερα δάνεια για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Οι ελληνικές τράπεζες καλύπτουν μεγάλο μέρος των χρηματοδοτικών τους αναγκών με εκδόσεις ομολόγων στις διεθνείς αγορές και πλέον αντλούν κεφάλαια με ευνοϊκότερους όρους από το 2023, με τάση μείωσης των αποδόσεων σε όλες τις πρόσφατες εκδόσεις.
Σημαντική πτώση αποδόσεων
Από τον Απρίλιο του 2023 και μετά, μετά την αναβάθμιση από την S&P, οι αποδόσεις των ομολόγων υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας των μεγάλων τραπεζών μειώθηκαν κατά μέσο όρο περίπου 440 μονάδες βάσης.
Η μεσοσταθμική απόδοση των νέων εκδόσεων ομολόγων υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας (senior) έχει υποχωρήσει στο 4,3%.
Ενσωμάτωση σε δείκτες επενδυτικής βαθμίδας
Η Barclays εντοπίζει σημαντική επενδυτική ευκαιρία στα senior preferred ομόλογα των ελληνικών τραπεζών, καθώς το κύμα αναβαθμίσεων τα έκανε επιλέξιμα για πολλούς διεθνείς δείκτες επενδυτικής βαθμίδας. Η τράπεζα επισημαίνει επίσης το ισχυρό μακροοικονομικό πλαίσιο της χώρας και τα θεμελιώδη μεγέθη των τραπεζών, ενώ θεωρεί ότι οι ελληνικές τράπεζες είναι λιγότερο εκτεθειμένες σε δασμολογικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες.
Κατά την Barclays, η υποαπόδοση των ομολόγων των ελληνικών τραπεζών δεν εξηγείται από το μακροοικονομικό πλαίσιο της Ελλάδας ή από τα βασικά μεγέθη των τραπεζών.
Χρονολόγιο αναβαθμίσεων τραπεζών
Η τράπεζα τόνιζε ήδη πέρυσι ότι οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες ήταν υποψήφιες για ένταξη σε δείκτες επενδυτικής βαθμίδας όπως ο Bloomberg IG Index. Η αναβάθμιση της Εθνικής Τράπεζας και της Eurobank από BB+ σε BBB- από την S&P, τον Ιανουάριο του 2025, έφερε τις καμπύλες των senior preferred ομολόγων τους στον δείκτη επενδυτικής βαθμίδας.
Η Moody’s ακολούθησε με αναβαθμίσεις τον Μάρτιο του 2025, μετά την αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας σε Baa3 από Ba1. Η Εθνική Τράπεζα και η Eurobank αναβαθμίστηκαν σε Baa1 από Baa2. Επίσης, η Alpha Bank και η Τράπεζα Πειραιώς αναβαθμίστηκαν από Baa3 σε Baa2, με τις προοπτικές της Alpha Bank να παραμένουν θετικές λόγω αναμενόμενων βελτιώσεων στα θεμελιώδη μεγέθη.
Η Fitch αναβάθμισε επίσης την Εθνική Τράπεζα και την Eurobank σε BBB- από BB+, με αποτέλεσμα οι δύο αυτές τράπεζες να έχουν αξιολογήσεις επενδυτικής βαθμίδας από τους τρεις μεγαλύτερους οίκους αξιολόγησης.
Όφελος και για τις επιχειρήσεις
Σύμφωνα με έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος (Note on the Greek economy), οι αναβαθμίσεις του αξιόχρεου της χώρας και των τραπεζών, με πιο πρόσφατες αυτές από τη Moody’s και τον DBRS, ωφέλησαν σημαντικά τις ελληνικές επιχειρήσεις που εκδίδουν ομόλογα.
Οι εκδόσεις ομολόγων από μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις υπερτριπλασιάστηκαν το 2024 σε 2,1 δις. ευρώ από 600 εκατ. ευρώ το 2023, ενώ το κόστος δανεισμού τους πλησιάζει αυτό επιχειρήσεων της Ευρωζώνης με αξιολόγηση BBB- (επενδυτική βαθμίδα).
Οι αποδόσεις των ελληνικών εταιρικών ομολόγων αυξήθηκαν σημαντικά λιγότερο σε σχέση με τις αντίστοιχες αποδόσεις εταιρειών της Ευρωζώνης με αξιόχρεο BBB-. Επίσης, ενώ οι αποδόσεις των υψηλής εξασφάλισης ομολόγων των ελληνικών τραπεζών έχουν εν μέρει αυξηθεί πρόσφατα, οι αποδόσεις των αντίστοιχων τίτλων των άλλων τραπεζών της Ευρωζώνης έχουν αυξηθεί πολύ περισσότερο.
