Οι ηγέτες οκτώ σκανδιναβικών και βαλτικών κρατών εξέφρασαν την πλήρη στήριξή τους στη «μη αναστρέψιμη πορεία» για την ένταξη Ουκρανίας στην ΕΕ «το συντομότερο δυνατό», σε κοινή διακήρυξη που υιοθετήθηκε στη σύνοδο του Ταλίν την 9 Ιουνίου, όπου έδωσε το «παρών» και ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Στην ανακοίνωση υπογραμμίστηκε επίσης ότι η Ουκρανία πρέπει να προχωρήσει γρήγορα προς την πλήρη ευρωατλαντική της ενσωμάτωση.
Στη διακήρυξη οι ηγέτες τόνισαν: «Η Ουκρανία αποτελεί στρατηγικό εταίρο ασφαλείας για το ΝΑΤΟ, ενισχύοντας άμεσα την ευρωατλαντική ασφάλεια χάρη στην πολεμική της εμπειρία, τις τεχνολογικές καινοτομίες και τις βιομηχανικές της δυνατότητες», και εξέφρασαν ικανοποίηση για τη συμμετοχή του Κιέβου στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα. Οι οκτώ ηγέτες ζήτησαν επίσης την άμεση έναρξη του συνόλου των διαπραγματευτικών κεφαλαίων εντός του διμήνου Ιουνίου-Ιουλίου 2026, υπογραμμίζοντας ότι η ταχεία ένταξη αποτελεί ζήτημα ασφάλειας για όλη την Ευρώπη.
Στη σύνοδο συμμετείχαν οι πρωθυπουργοί της Εσθονίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Σουηδίας, της Νορβηγίας, της Φινλανδίας, της Δανίας και της Ισλανδίας, οι οποίοι υπέγραψαν την κοινή δήλωση με στόχο την επιτάχυνση της ενσωμάτωσης του Κιέβου σε θεσμούς της δυτικής ασφάλειας.
Διπλωματική σύμπραξη και δήλωση
Στο περιθώριο της συνόδου ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο νέος πρωθυπουργός της Λετονίας, Άντρις Κούλμπεργκς, υπέγραψαν διμερή αμυντική συμφωνία που προβλέπει πρόσβαση της Λετονίας στην ουκρανική τεχνογνωσία για την προστασία του εναέριου χώρου από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι βαλτικές χώρες, και ειδικά οι τρεις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες που συνορεύουν με τη Ρωσία, έχουν καταγράψει τις τελευταίες εβδομάδες αυξανόμενα περιστατικά παραβιάσεων και πτώσεων μη επανδρωμένων αεροσκαφών στα εδάφη τους.
Η ανταλλαγή τεχνογνωσίας στο πεδίο της αεράμυνας περιλαμβάνει πρακτικά στοιχεία για την ανίχνευση και την αντιμετώπιση drones και θεωρείται κρίσιμη για την ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας.
Στρατιωτική παρουσία και επεισόδιο
Στη σύνοδο συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης και ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος επανέλαβε τη δέσμευση της χώρας του στο ανατολικό τμήμα της Ευρώπης, αναφερόμενος και σε πρόσφατες ενέργειες των γαλλικών δυνάμεων στην περιοχή.
Σημειώθηκε ότι τη Δευτέρα γαλλικά μαχητικά Rafale που επιχειρούν στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ στη Βαλτική κατέρριψαν ένα drone πάνω από το έδαφος της Λετονίας. Ο Εμανουέλ Μακρόν σχολίασε συγκεκριμένα: «η Ρωσία αποτυγχάνει στην Ουκρανία, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι εδαφικές και στρατηγικές της επιδιώξεις είναι μάταιες. Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζει να προκαλεί τους γείτονές της στην προσπάθειά της να ξεφύγει από το αδιέξοδο», προσθέτοντας: «Θα το αντιμετωπίσουμε μαζί».
Η κατάρριψη του drone επιβεβαιώνει, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, την ανάγκη ενισχυμένης συντονισμένης παρουσίας και συνεργασίας εντός της συμμαχίας για την προστασία του εναερίου χώρου της Βαλτικής.
Προοπτικές και χρονοδιαγράμματα
Οι ηγέτες επανέλαβαν την εκτίμησή τους ότι η επίσπευση των διαδικασιών ένταξης της Ουκρανίας αποτελεί άμεση προτεραιότητα ασφαλείας, επισημαίνοντας την ανάγκη για πολιτική βούληση στις πρωτεύουσες της Ευρώπης ώστε να ξεκινήσουν γρήγορα τα κεφάλαια διαπραγματεύσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησαν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των κεφαλαίων εντός του διμήνου Ιουνίου-Ιουλίου 2026, ως βήμα που, όπως αναφέρθηκε, θα ενισχύσει τόσο την ασφάλεια της Ουκρανίας όσο και την ασφάλεια σε ολόκληρη την ήπειρο.
Η σύνοδος του Ταλίν καταγράφεται ως μια περιφερειακή πρωτοβουλία πίεσης υπέρ της επιτάχυνσης της ευρωατλαντικής ενσωμάτωσης του Κιέβου, ενώ οι διμερείς αμυντικές συμφωνίες και η στρατιωτική συνεργασία αναμένεται να ενταθούν το προσεχές διάστημα.
