Η Έκθεση Elsa Mazeau με τίτλο «Archipel de pierre» προέρχεται από μακρόχρονη έρευνα στο λατομείο Σανιδάς στον Κινίδαρο της Νάξου και δημιουργεί έναν διάλογο ανάμεσα στη δουλειά των λατόμων και τις αρχαίες μορφές. Στην πρώτη φάση της δουλειάς, η καλλιτέχνις συγκέντρωσε φωτογραφικά αντικείμενα πάνω σε μάρμαρο και εργαλεία, ώστε το υλικό να διατηρεί τη μνήμη των χειρονομιών που το διαμόρφωσαν.
Το πρότζεκτ αναπτύχθηκε μέσα από την άμεση συνεργασία με λατόμους, αρχαιολόγους, συντηρητές και τεχνίτες και στηρίχθηκε σε τεσσάρων ετών επιτόπια έρευνα σε σημαντικούς αρχαιολογικούς τόπους. Η δουλειά ταξίδεψε και εξετάστηκε στο Ασουάν, το Καρνάκ και την Αίγυπτο, στον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο της Δήλου, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και στο μουσείο του Λούβρου.
Οι φωτογραφικές εγγραφές, οι τεχνικές χειρονομίες των εργατών, τα εργαλεία, η σκόνη και οι χρωστικές γίνονται ενεργά στοιχεία της έρευνας και εμφανίζονται ως φωτογραφικά αντικείμενα πάνω σε μάρμαρο και σε εργαλεία του λατομείου. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η εικόνα και το υλικό συνομιλούν, ώστε να καταδειχθεί η υλική προέλευση των αρχαίων μορφών και οι σωματικές εντάσεις που συμμετέχουν στη δημιουργία τους.
Η μέθοδος και τα υλικά
Η καλλιτεχνική προσέγγιση της Elsa Mazeau μετατρέπει το μάρμαρο σε φορέα μνήμης: πάνω στην επιφάνεια αποτυπώνονται τα ίχνη από τις χειρονομίες, ενώ παράλληλα χρησιμοποιούνται εργαλεία του λατομείου ως φορείς εικόνας. Το αποτέλεσμα είναι έργα που στέκονται ανάμεσα στη φωτογραφία, την αρχαιολογία και τη χειροτεχνία, επαναφέροντας στο προσκήνιο την υλική προέλευση των μορφών.
Στα έργα αναδεικνύονται οι σωματικές πρακτικές της εξόρυξης και της κατεργασίας: οι κινήσεις, η ένταση, η σκόνη και οι χρωστικές γίνονται στοιχείο της φόρμας και της αφήγησης. Με αυτόν τον τρόπο, η έκθεση θέτει σε δεύτερο επίπεδο τόσο την τεχνολογία της λήψης όσο και την ιστορική συνέχεια ανάμεσα στον σύγχρονο τόπο εργασίας και στις αρχαίες επιδείξεις μορφής.
Souffle sédimentaire Marble, unique pieces, variable dimensions, 2025 Selection from a series of 15 pieces
Από το λατομείο στο μουσείο
Τα φωτογραφικά αντικείμενα που προέκυψαν τοποθετούνται σε σχέση με μουσειακούς χώρους και αρχαιολογικά ευρήματα, αναδεικνύοντας την κοινή προέλευση των υλικών και την ιστορία των χειρονομιών. Η έκθεση συσχετίζει το πεδίο της εργασίας με το πεδίο της διατήρησης και της έκθεσης, αναδεικνύοντας τους πολλαπλούς ρόλους των ίδιων υλικών.
Στην ενότητα που παρουσιάζεται, έργα όπως τα «Χάριτες, Marble, metal, straps – ένα από τα τρια έργα της ενότητας, το καθένα 65 × 70 × 220 cm, 2026» φέρνουν στο προσκήνιο τη διαστάση του σώματος και των εργαλείων μέσα στο υλικό. Η ίδια προσέγγιση λειτουργεί και στις σειρές με μοναδικά κομμάτια μαρμάρου, όπου το υλικό γίνεται φορέας ιστορίας και αποτυπώσεων.
Η έκθεση, που γεννήθηκε από την εμβάθυνση στο λατομείο Σανιδάς, προσφέρει μια διεπιστημονική ανάγνωση της σχέσης ανάμεσα στην εξόρυξη, την αρχαιολογία και την τέχνη, και καλεί τον επισκέπτη να δει τις αρχαίες μορφές μέσα από την υλικότητα και τις χειρονομίες που τις διαμόρφωσαν.
