Στην ομιλία του στο ισπανικό κοινοβούλιο ο Πάπας Λέων ΙΔ’ προειδοποίησε πως οι εντεινόμενες συγκρούσεις, η όξυνση της πόλωσης και η εκτεταμένη περιφρόνηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν ωθήσει τον κόσμο σε βαθιά κρίση, ζητώντας από τους πολιτικούς να τερματίσουν τους πολέμους και να στηρίξουν τους μετανάστες.
Ο Πάπας Λέων ΙΔ’, που υιοθετεί πιο δυναμικό λόγο απέναντι στην πορεία της παγκόσμιας ηγεσίας, επανέλαβε τη σθεναρή αντίθεσή του στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στην Ευρώπη και έκανε έκκληση για ηθική επαγρύπνηση στη χρήση της AI/ΤΝ στον πόλεμο.
Στην ομιλία του, ο Πάπας Λέων ΙΔ’ δήλωσε: “Ο κόσμος διέρχεται μια βαθιά πνευματική και πολιτιστική κρίση, η οποία γίνεται φανερή στις πολλαπλές μορφές βίας, πόλωσης και αμοιβαίας δυσπιστίας” και λίγες ώρες μετά νέες εχθροπραξίες μεταξύ Ισραήλ και Ιράν έθεσαν ξανά σε δοκιμασία μια εύθραυστη κατάπαυση πυρός.
Κυρίως σημεία της ομιλίας
Ο ποντίφικας τόνισε επίσης: “Τα όπλα μπορούν να επιβάλουν προσωρινή σιωπή, αλλά δεν μπορούν ποτέ να οικοδομήσουν μια αυθεντική και με διάρκεια ειρήνη” και κάλεσε τους ηγέτες να αναζητήσουν λύσεις που ξεπερνούν την “απλή διαχείριση των ροών” και αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες της μετανάστευσης.
Η ομιλία, που εκφωνήθηκε στα ισπανικά, προκάλεσε την όρθια και παρατεταμένη αντίδραση των βουλευτών: οι παρουσιαστές σηκώθηκαν και χειροκρότησαν τον Λέοντα επί επτά λεπτά — ένα σπάνιο γεγονός για απεύθυνση πάπα σε εθνικό κοινοβούλιο και την πρώτη επισήμανση πάπα στο ισπανικό κοινοβούλιο.
Η επίσκεψη περιλαμβάνει επαφές με ευάλωτες ομάδες: ο Λέων συναντήθηκε με μετανάστες και άστεγους και θα κορυφώσει την πορεία του με συνάντηση στα Κανάρια Νησιά, όπου κάλεσε σε μεγαλύτερη αλληλεγγύη προς όσους ρισκάρουν τη ζωή τους για να φθάσουν στην Ευρώπη.
Μετανάστευση και ηθική
Ο Λέων χαρακτήρισε την έλλειψη ελπίδας για τους μετανάστες ως μια πρόκληση “για την ηθική θεμελίωση της διεθνούς τάξης” και επισήμανε πως πρέπει να αντιμετωπιστούν οι λόγοι που αναγκάζουν τους ανθρώπους να φύγουν, όπως ο πόλεμος, η φτώχεια και η κλιματική αλλαγή.
Σύμφωνα με την ΜΚΟ Caminando Fronteras, περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους το 2025 επιχειρώντας να φτάσουν στα Κανάρια Νησιά σε αυτοσχέδια σκάφη, στοιχείο που ο Πάπας Λέων ΙΔ’ έφερε ως επιχείρημα υπέρ πιο ανθρώπινων πολιτικών υποδοχής.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ έχει ξεκινήσει πρόγραμμα μαζικής αμνηστίας που επιτρέπει σε περίπου 500.000 μετανάστες να αιτηθούν για μόνιμο καθεστώς, κίνηση που ο πάπας θεώρησε σημαντική αλλά ανεπαρκή χωρίς αντιμετώπιση των αιτιών της μετανάστευσης.
Στρατιωτικές δαπάνες και AI
Ο Λέων επέμεινε στην ανάγκη ηθικού ελέγχου της τεχνολογίας, υπενθυμίζοντας το ένθερμο μανιφέστο του τον περασμένο μήνα που καλούσε να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη συστημάτων AI/ΤΝ.
Αναφερόμενος στις αυξήσεις των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη, είπε ότι η μεγάλη άνοδος πέρυσι —την μεγαλύτερη από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, κάτω από την πίεση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ— είναι, όπως σημείωσε, “ενοχλητική”.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει αρνηθεί να ευθυγραμμιστεί με το αίτημα του Τραμπ για δαπάνες του ΝΑΤΟ στο 5% του ΑΕΠ, παρότι οι ισπανικές αμυντικές δαπάνες έχουν τριπλασιαστεί από το 2018 —από περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ σε πάνω από 34 δισεκ. ευρώ.
Εκκλησία, εξομολόγηση, ευθύνη
Ο Λέων προσέφερε επίσης σημαντικές παρατηρήσεις για την ισορροπία Εκκλησίας και κράτους, ζητώντας προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας και λέγοντας πως η πίστη “δεν μπορεί να υποβιβάζεται στη σιωπή σαν να μην έχει σχέση με τη δημόσια ζωή”.
Υπερασπίστηκε την ιδιωτικότητα της εξομολόγησης, υποστηρίζοντας ότι το απόρρητο αυτό διατηρεί “έναν ιερό χώρο εσωτερικής ελευθερίας, όπου ο πιστός μπορεί να ανοίξει την ψυχή του/της ενώπιον του Θεού” και τόνισε πως οι επίσκοποι πρέπει να ακούνε τα θύματα και να επανορθώνουν.
Η ισπανική έκθεση του Συνήγορου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 2023 εκτιμά ότι δεκάδες και εκατοντάδες χιλιάδες άτομα υπέστησαν κακοποίηση από κληρικούς επί δεκαετίες, ζήτημα που ο Πάπας Λέων ΙΔ’ είπε ότι καλείται να αντιμετωπιστεί άμεσα.
Συναντήσεις και επόμενα βήματα
Το Βατικανό ανακοίνωσε ότι ο Πάπας θα συναντηθεί με ομάδα θυμάτων κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, χωρίς προς το παρόν να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες, ενώ σε συνάντηση με επισκόπους ο Λέων δήλωσε ότι πρέπει να ακούνε όσους υπέστησαν κακοποίηση και να επανορθώνουν.
