Αύριο, Κυριακή 7 Ιουνίου, διεξάγονται οι εκλογές στο Κόσοβο, όπου περίπου 2 εκατομμύρια εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι θα κληθούν να επιλέξουν τα 120 μέλη του νέου κοινοβουλίου — την τρίτη εκλογική αναμέτρηση σε μόλις 16 μήνες, αποτέλεσμα παρατεταμένης πολιτικής κρίσης.
Η πολιτική αναταραχή που οδήγησε στην προσφυγή στις κάλπες περιλαμβάνει την πρώτη αναμέτρηση τον Φεβρουάριο 2025, όταν το κίνημα «Αυτοδιάθεση» του Άλμπιν Κούρτι έλαβε 42,3% και απέτυχε να σχηματίσει πλειοψηφία, και τις επαναληπτικές εκλογές του Δεκεμβρίου 2025, όπου ο ίδιος σημείωσε 51,1% και εξασφάλισε άνετη πλειοψηφία — αλλά η κυβέρνηση κατέρρευσε επειδή δεν εκλέχθηκε πρόεδρος της Δημοκρατίας, καθώς τα κόμματα της αντιπολίτευσης απέσχουν από τις σχετικές συνεδριάσεις, μπλοκάροντας την απαιτούμενη απαρτία και οδηγώντας στη διάλυση της βουλής.
Στην εκλογική μάχη επανέρχονται οι καθιερωμένες δυνάμεις: το κίνημα Αυτοδιάθεση του Άλμπιν Κούρτι θεωρείται φαβορί, ενώ αντιπολιτευτικά διεκδικούν ρόλο η Δημοκρατική Ένωση του Κοσόβου (LDK), το Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου (PDK) και η Συμμαχία για το Μέλλον του Κοσόβου (AAK). Σημαντική εξέλιξη είναι η επιστροφή της τέως προέδρου της Δημοκρατίας, Βίοσα Οσμάνι, η οποία ανέλαβε την ηγεσία του ψηφοδελτίου του LDK.
Κύριοι διεκδικητές και η Οσμάνι
Ο Άλμπιν Κούρτι δηλώνει ότι ελπίζει οι αυριανές κάλπες να βάλουν τέλος στην αστάθεια και επενδύει στην εκλογική δύναμη του κινήματός του. Σε σχετική του τοποθέτηση ανέφερε: «Πιστεύω ότι οι πολίτες έχουν καταλάβει ότι κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να σταματήσει μια κοινωνικό-ιστορική και πολιτική τάση, που πρεσβεύει με το έργο της η “Αυτοδιάθεση”, δημιουργείται ένα μεγαλύτερο λαϊκό κύμα. Κάθε φορά που προσπαθούσαν να μας σταματήσουν, αυτό το κύμα φουσκώνει».
Αναλυτές εκτιμούν ότι η επιστροφή της Βίοσα Οσμάνι αναπτέρωσε τις προσδοκίες του LDK και κλυδωνίζει την αυτοπεποίθηση του Κούρτι. Σε αυτό το πλαίσιο αποδίδουν την πρόσφατη προεκλογική κίνηση της κυβέρνησης να χορηγήσει εφάπαξ βοήθημα 100 ευρώ σε φοιτητές, εργαζόμενους, συνταξιούχους και ανήλικους, μια παρέμβαση που πολλοί χαρακτηρίζουν ως καταφυγή στον λαϊκισμό.
Καθώς η αναμέτρηση κορυφώνεται, τα μεγάλα ονόματα και τα νούμερα παίζουν κεντρικό ρόλο στην προεκλογική συζήτηση, με τους ψηφοφόρους να αξιολογούν τόσο την πολιτική σταθερότητα όσο και τα οικονομικά δεδομένα.
Η οικονομική εικόνα του Κοσόβου
Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ για το 2025, το Κόσοβο παραμένει ανάμεσα στις φτωχότερες περιοχές της Ευρώπης, ενώ ο κατώτατος μισθός διαμορφώνεται μόλις στα 350 ευρώ. Οι πολίτες αντιμετωπίζουν συνεχιζόμενες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, περιορισμένη εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων και «πάγωμα» ευρωπαϊκών κονδυλίων εξαιτίας της πολιτικής κρίσης.
Στο πεδίο των προεκλογικών υποσχέσεων, η αντιπολίτευση προσπαθεί να προσελκύσει ψηφοφόρους με δεσμεύσεις για σημαντικές αυξήσεις στα οικογενειακά εισοδήματα — ακόμη και υποσχέσεις για αυξήσεις που φθάνουν το 50% — στοιχείο που εντείνει την πολιτική ρητορική περί λαϊκισμού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κατανομή των εγγυημένων εδρών για εθνικές μειονότητες: βάσει νόμου προβλέπονται 20 έδρες, εκ των οποίων οι 10 ανήκουν υποχρεωτικά στη σερβική κοινότητα.
Η σερβική παρουσία στο κοινοβούλιο
Το κόμμα Σερβική Λίστα, που υποστηρίζεται άμεσα από το Βελιγράδι, θεωρείται βέβαιο ότι θα καταλάβει τη μερίδα του λέοντος των σερβικών εδρών. Στο προηγούμενο κοινοβούλιο κατείχε 9 από τις 10 σερβικές έδρες, με την τελευταία να ανήκε σε ανεξάρτητο βουλευτή.
Από το 2021, με την άνοδο του Άλμπιν Κούρτι, η επιρροή του Βελιγραδίου στο εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι του Κοσόβου συρρικνώθηκε, καθώς ο αποκλεισμός της Σερβικής Λίστας από τη διακυβέρνηση και η επέκταση της εξουσίας της Πρίστινας σε σερβικές περιοχές — ακόμη και με χρήση βίας, κατά αναφορές — περιόρισαν σημαντικά αυτόν τον ρόλο.
Η κατάσταση έφερε σε αδιέξοδο τον διάλογο Πρίστινας-Βελιγραδίου για ομαλοποίηση υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εν όψει της ψηφοφορίας, οι Βρυξέλλες απηύθυναν αυστηρή έκκληση για σοβαρότητα και υπευθυνότητα, με στόχο τη διαφύλαξη της σταθερότητας και την επανέναρξη των συνομιλιών μόλις οι πολιτικές συνθήκες το επιτρέψουν.
