Σε ανοικτή αντιπαράθεση υψηλού επιπέδου, ομάδα κορυφαίων επιχειρηματιών κατήγγειλε ότι τα υψηλά επιτόκια Ρωσίας και η αυστηρή νομισματική γραμμή της κεντρικής τράπεζας «πνίγουν» την εγχώρια οικονομία και αποθαρρύνουν τις επενδύσεις.
Οι επικρίσεις, εκφρασμένες δημόσια στο μεγάλο οικονομικό φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης σε πάνελ της Sberbank, επισημαίνουν πως η ανάπτυξη θα υποχωρήσει από 4,9% το 2024 σε μόλις 0,4% φέτος, με το βασικό επιτόκιο να παραμένει υψηλό στο 14,5% παρά τη μείωση από το ανώτατο επίπεδο του 22%.
Αιχμές κατά της νομισματικής πολιτικής
Ο δισεκατομμυριούχος του τομέα μεταφορών και ακινήτων Ρόμαν Τροτσένκο συγκρίνοντας την τρέχουσα τακτική της κεντρικής τράπεζας με ιστορικά παραδείγματα, χαρακτήρισε το μέτρο ως επικίνδυνο πείραμα και παρέθεσε την αναλογία με το «σοκ Βόλκερ» της δεκαετίας του 1979-82.
Ο ίδιος μάλιστα προειδοποίησε για μακροπρόθεσμες συνέπειες, χρησιμοποιώντας τη φράση «η παγίδα του Ζαμπότκιν» για να φωτογραφήσει τον πρώτο αναπληρωτή πρόεδρο της τράπεζας, Αλεξέι Ζαμπότκιν, ο οποίος απάντησε ότι η τράπεζα έχει «πλήρη επίγνωση της κατάστασης».
Πίεση στην εγχώρια ζήτηση και επενδύσεις
Στο ίδιο πάνελ, ο Ντμίτρι Μαζέπιν της Uralchem κατηγόρησε την τράπεζα ότι με το «πάγωμα» της οικονομίας επιτυγχάνεται κατ’ ουσίαν αυτό που επιδιώκουν οι εχθρικές δυτικές δυνάμεις — την επιβράδυνση της Ρωσίας.
Ο πλουσιότερος πολίτης της χώρας κατά το Forbes, Αλεξέι Μορντασόφ της Severstal, αποκάλυψε ότι η εγχώρια ζήτηση για χάλυβα κατρακύλησε κατά 30% την τελευταία τριετία, αναγκάζοντας την εταιρεία να μειώσει τις επενδύσεις κατά 24% εξαιτίας αρνητικών ταμειακών ροών.
Κίνδυνοι για ΑΕΠ και κεφάλαια
Η επιχειρηματική κοινότητα επισημαίνει πως η συνύπαρξη υψηλού κόστους χρήματος, ισχυρού ρουβλίου και δυτικών κυρώσεων δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου τα κυβερνητικά αντίμετρα δεν επαρκούν για να αντιστρέψουν την κάμψη.
Η ανησυχία είναι ότι οι συνθήκες αυτές μπορεί να οδηγήσουν σε «γενικευμένη επενδυτική φυγή» και νέα πτώση του ΑΕΠ, όπως ειπώθηκε στο φόρουμ: “Προειδοποίησε για γενικευμένη επενδυτική φυγή και περαιτέρω πτώση του ΑΕΠ”.
Απώλειες κερδών και φορολογική πίεση
Οι επιχειρηματίες σημειώνουν επιπλέον τη μείωση κερδών, την επιβολή υψηλότερων φόρων, τον αποκλεισμό από διεθνείς αγορές και τον φόβο κρατικών εθνικοποιήσεων, παράγοντες που επιβαρύνουν περαιτέρω το επενδυτικό κλίμα.
Παρά τις μεγάλες θυσίες που υπέστησαν πολλοί Ρώσοι δισεκατομμυριούχοι μετά το 2022 και την υποστήριξή τους στην εξωτερική πολιτική της χώρας, η μέχρι τώρα συναίνεση δείχνει ρωγμές καθώς πληθαίνουν οι δημόσιες διαμαρτυρίες.
Αντιδράσεις από την κυβέρνηση και τις τράπεζες
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, στην ολομέλεια του φόρουμ, προσπάθησε να καθησυχάσει τις αγορές δηλώνοντας ότι κατανοεί τις ανησυχίες και τις «κραυγές αγωνίας» των επιχειρηματιών για το κόστος δανεισμού, επέμεινε όμως ότι τα οικονομικά θεμέλια της Ρωσίας παραμένουν ακλόνητα.
Ο επικεφαλής της Sberbank, Γκέρμαν Γκρεφ, σχολίασε με νόημα πως υπό τις ισχύουσες συνθήκες ακόμη και ο περιορισμένος ρυθμός ανάπτυξης αποτελεί «”ήδη ένα θαύμα”», υπογραμμίζοντας την έκταση της πρόκλησης.
Επιπτώσεις και προοπτικές
Οι επικρίσεις των επιχειρηματιών στοχεύουν την ίδια την πρακτική της νομισματικής πολιτικής: θεωρούν ότι τα επιτόκια είναι απαγορευτικά για νέες επενδύσεις, ήδη ενώ ο πληθωρισμός έχει υποχωρήσει στο 5,6%. Επιπλέον, η παρατεταμένη διάρκεια της σύγκρουσης έχει μετατρέψει το επιχειρηματικό περιβάλλον σε πιο ριψοκίνδυνο, περιορίζοντας την πρόσβαση σε τεχνολογία, αγορές και κεφάλαια.
Συνολικά, οι δημόσιες καταγγελίες στο φόρουμ φανερώνουν μια αυξανόμενη ρήξη ανάμεσα σε μερίδα του επιχειρηματικού κόσμου και τις νομισματικές αρχές, με πιθανές σημαντικές επιπτώσεις στην επενδυτική ροή και στην πορεία του ΑΕΠ εάν δεν υπάρξει αλλαγή πορείας.
