υπερεμβόλιο κορωνοϊών σχεδιάστηκε με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και υπόσχεται ευρεία προστασία: πρόκειται για ένα «υπερεμβόλιο» που στοχεύει όλους τους κορωνοϊούς που μπορεί να απειλήσουν τον άνθρωπο. Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστήμιο του Καίημπριτζ αναφέρει ότι είναι η πρώτη φορά που ένα βασικό συστατικό εμβολίου σχεδιάστηκε αποκλειστικά από ΑΙ και μάλιστα δοκιμάστηκε σε ανθρώπους.
Το νέο σκεύασμα, με την ονομασία pEVAC-PS, έχει σχεδιαστεί για να αποδίδει εναντίον όλων των κορωνοϊών, συμπεριλαμβανομένων των στελεχών και των μεταλλάξεων που προκαλούν την COVID-19 και άλλων κορωνοϊών που εντοπίζονται σε ζώα και ενδέχεται να προκαλέσουν μελλοντική πανδημία. Η πρώτη φάση κλινικής δοκιμής πραγματοποίηθηκε σε 39 υγιείς εθελοντές ηλικίας 18 έως 50 ετών.
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Journal of Infection. Οι επιστήμονες του Καίημπριτζ εξηγούν ότι, επιλέγοντας και αναλύοντας γενετικό υλικό από διάφορους κορωνοϊούς, η τεχνητή νοημοσύνη σχεδίασε ένα «υπεραντιγόνο» ικανό να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα απέναντι σε πολλαπλά στελέχη.
Πώς σχεδιάστηκε το αντιγόνο
Αντί να χρησιμοποιήσουν στελέχη που κυκλοφορούσαν, οι ερευνητές απομόνωσαν το γενετικό υλικό διαφόρων κορωνοϊών που είχαν εντοπιστεί σε προγράμματα επιτήρησης ως δυνητική απειλή για τη δημόσια υγεία. Η τεχνητή νοημοσύνη ανέλυσε το γενετικό υλικό όλων αυτών των ιών και, από αυτή την ανάλυση, προέκυψε το σχεδιασμένο αντιγόνο.
Τα αντιγόνα είναι τα συστατικά των εμβολίων που αναγνωρίζει και στοχεύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Στην προκειμένη περίπτωση το αντιγόνο παραμένει ενεργό ακόμη και αν ο ιός μεταλλαχθεί ή αν περάσει στους ανθρώπους ένας κορωνοϊός που σήμερα εντοπίζεται μόνο στα ζώα.
Το νέο εμβόλιο ονομάστηκε pEVAC-PS. Είναι η πρώτη φορά στα χρονικά που χρησιμοποιείται γενετικό υλικό για να δημιουργηθεί ένα «υπερεμβόλιο» που στοχεύει πολλαπλούς ιούς της ίδιας μεγάλης οικογένειας, λένε οι ερευνητές.
Πρώτα αποτελέσματα και χορήγηση
Η φάση 1 της κλινικής μελέτης έδειξε ότι το εμβόλιο ήταν ασφαλές σε όλες τις δοκιμασθείσες δόσεις και προκάλεσε μέτρια ανοσολογική απόκριση, αποτέλεσμα που ενθουσίασε τους επιστήμονες ως απόδειξη λειτουργίας. Στους εθελοντές χορηγήθηκαν διάφορες δόσεις μεταξύ Δεκεμβρίου 2021 και Σεπτεμβρίου 2023.
Σε αντίθεση με τα συμβατικά εμβόλια, η χορήγηση δεν έγινε με ένεση, αλλά διαδερμικά με τη βοήθεια μιας ειδικής συσκευής μικρορευστομηχανικής έγχυσης. Η μικρορευστομηχανική (microfluidics) μελετά τις ιδιότητες των ρευστών σε μικροκλίμακα και χρησιμοποιείται σε τεχνολογίες όπως οι κεφαλές inkjet.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτή η μέθοδος χορήγησης μπορεί να διευκολύνει χρήση σε χώρες με περιορισμένους υγειονομικούς πόρους. Τώρα προγραμματίζεται μεγαλύτερη μελέτη σε περίπου 200 εθελοντές για να επαληθευτεί η ασφάλεια και να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα σε ευρύτερο δείγμα.
Επόμενα βήματα και επεκτάσεις
Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι το έργο βρίσκεται ακόμη σε αρχικά στάδια, αλλά ήδη αναπτύσσουν παρόμοια αντιγόνα που θα στοχεύσουν τη γρίπη και τον ιό Έμπολα. Η επιτυχία του συγκεκριμένου σχεδιασμού ανοίγει την πόρτα σε εμβόλια που θα προστατεύουν ευρύτερα και ίσως θα αποτρέπουν μελλοντικές πανδημίες.
Συνοψίζοντας, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσει ένα «υπεραντιγόνο» και το νέο ««υπερεμβόλιο»» αποτελούν μια καινοτόμο προσέγγιση με σημαντικές προοπτικές, αλλά απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές πριν από ευρεία χρήση.
Φωτογραφία: istock
