κέντρα δεδομένων ρεύμα — Η Κομισιόν ζητά από τα νοικοκυριά να περιορίσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στις ώρες αιχμής, καθώς η ζήτηση από τα Data Centers τεχνητής νοημοσύνης επιβαρύνει τα δίκτυα και μπορεί να ωθήσει τους λογαριασμούς έως 20%–40%.
Σε έγγραφο της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα νοικοκυριά σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση να μειώσουν τη χρήση ρεύματος κατά τις ώρες υψηλής ζήτησης και δημοσίευσε το «Πακέτο Ενεργειακής Αποδοτικότητας για τα Data Centers» όπου περιλαμβάνεται και το ««άβολο»» μήνυμα προς τους καταναλωτές.
Η προειδοποίηση της Κομισιόν
Η έκρηξη στην ανάγκη για υπολογιστική ισχύ, λόγω των Data Centers για εφαρμογές AI, είναι κύριος παράγοντας της πίεσης στα δίκτυα. Δευτερευόντως αναφέρεται η επιτάχυνση της ηλεκτροκίνησης και η γενική άνοδος της ζήτησης για ψηφιακές υποδομές.
Με απλά λόγια, η Ευρώπη κάνει αγώνα δρόμου για να δημιουργήσει υποδομές AI ώστε να μην μείνει πίσω από τις ΗΠΑ και την Κίνα, αλλά η ενέργεια που απαιτείται ανταγωνίζεται ευθέως τις ανάγκες των νοικοκυριών και απειλεί το κόστος των λογαριασμών.
Η επίδραση είναι ήδη ορατή: σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση ψηφιακών υποδομών, όπως το Σλάου και το Παρίσι, έρευνες προβλέπουν τοπικές αυξήσεις του κόστους ρεύματος κατά 20%–40%.
Επενδυτικό ενδιαφέρον στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα το ενδιαφέρον για δημιουργία Data Centers είναι έντονο: οι αιτήσεις για συνδέσεις στο σύστημα ηλεκτροδότησης ξεπερνούν το 1 GW, περίπου είκοσι φορές πάνω από τη σημερινή εγκατεστημένη ισχύ σε λειτουργία.
Υπάρχουν πάνω από 35 αιτήματα σύνδεσης, από τα οποία περίπου το 35% έχει ήδη λάβει όρους σύνδεσης.
Το μεγαλύτερο μέρος των προτάσεων αφορά την Αττική, ενώ επενδυτικό ενδιαφέρον καταγράφεται και στη Θεσσαλονίκη, τη Δυτική Μακεδονία, τη Βοιωτία, την Κόρινθο, τη Μεγαλόπολη και την Κρήτη.
Συγκριτική εικόνα παγκοσμίως
Το δημοσίευμα του Politico τονίζει ότι οι προκλήσεις αναβάθμισης των δικτύων είναι παγκόσμιες, αλλά η Ευρώπη έχει επιπλέον προβλήματα: μικρότερη χωρητικότητα δικτύου και υψηλότερες βασικές τιμές ενέργειας.
Στις ΗΠΑ οι εταιρείες κοινής ωφέλειας προγραμματίζουν δαπάνες περίπου 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030 για την αναβάθμιση των δικτύων, ώστε να ανταποκριθούν στη ζήτηση που δημιουργεί η AI.
Αντίθετα, η Ευρώπη χρειάζεται παρόμοιες επενδύσεις αλλά με περιορισμένη χωρητικότητα και υψηλότερα κόστη, γι’ αυτό τοπικά τιμολόγια ρεύματος μπορούν να αυξηθούν σημαντικά.
Η περίπτωση της Ιρλανδίας
Η Ιρλανδία δίνει ενδεικτική εικόνα: τα κέντρα δεδομένων καταναλώνουν πλέον περισσότερο από το ένα πέμπτο της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, περίπου 22%.
Το υψηλό μερίδιο κατανάλωσης ανά κάτοικο οδήγησε το Δουβλίνο να απορρίψει πρόσφατη αίτηση της Google για νέο data center, με αιτιολογία την ανεπαρκή χωρητικότητα του δικτύου και την έλλειψη σημαντικής παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας στις εγκαταστάσεις.
Η εμπειρία της Ιρλανδίας δείχνει τι μπορεί να συμβεί όταν η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων υπερβαίνει τις επενδύσεις στο δίκτυο.
Επιπτώσεις και πολιτικό ζήτημα
Για νοικοκυριά που ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένες τιμές μετά την πανδημία και την ενεργειακή κρίση, η προοπτική πρόσθετων αυξήσεων λόγω των υποδομών AI γίνεται πολιτικό θέμα και ζήτημα κοινωνικής αποδοχής.
Οι αρχές καλούνται να συντονίσουν επενδύσεις στο δίκτυο, άδειες για έργα και πολιτικές ενεργειακής αποδοτικότητας, ώστε να μειωθεί η πίεση και να αποφευχθούν έντονες τοπικές επιβαρύνσεις.
Το θέμα παραμένει κρίσιμο για την οικονομία και την καθημερινότητα: τα κέντρα δεδομένων ρεύμα θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις ενεργειακές ανάγκες και τα κόστη των επόμενων ετών.
