ενεργειακή Βουλγαρία και η συνολική μας ενεργειακή άμυνα μπαίνουν στο προσκήνιο καθώς η Ε.Ε. δεν φαίνεται να αντιλαμβάνεται όπως εμείς την ανάγκη για διαφορετική κατανομή των πόρων του Ταμείου Ανθεκτικότητας. Η πραγματικότητα του 2027 δείχνει ότι παραμένουμε εκτεθειμένοι λόγω της υπερβολικής εξάρτησης από το φυσικό αέριο.
Αυτό απαιτεί να μπουν όλα στο τραπέζι της οικονομικής πολιτικής, ώστε να μην περιοριζόμαστε σε ωραία λόγια που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Αν δεν αντιμετωπιστούν οι αιτίες του ανεξέλεγκτου ενεργειακού κόστους και τα προβλήματα στο σύστημα προμηθειών, η επενδυτική εμπιστοσύνη δεν θα επιστρέψει το 2027.
Δεν έρχεται από εμάς «συνταγή» για τα ενεργειακά ανοίγματα των Βαλκανίων· η ανάγκη όμως να προετοιμάσουμε το έδαφος πριν το μεγάλο κύμα ενεργειακής κρίσης είναι προφανής. Η Ρουμανία είναι επίσης ευπρόσδεκτη στη συμπόρευση, αλλά και η Βουλγαρία προετοιμάζει ρόλους στην περιοχή.
Βασικά σημεία και κίνδυνοι
Το 2027 θα φανερώσει πόσο χαμηλά είναι τα αμυντικά μας οχυρώματα, όσο παραμένουμε συνδεδεμένοι σε απαγορευτικά υψηλό βαθμό με το φυσικό αέριο. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να μείνουμε στα βάσανα για τον λιγνίτη ή για άλλες παλαιότερες επιλογές του ενεργειακού μας μείγματος, αλλά ότι χρειάζεται ουσιαστική επανεξέταση.
Ήρθε η ώρα να τεθούν προτάσεις και απαιτήσεις στο πλαίσιο της οικονομικής πολιτικής, ώστε η χώρα να μην περιορίζεται στα λόγια. Η καθημερινή συζήτηση για την ανάπτυξη πρέπει να συνοδεύεται από ρεαλιστικά μέτρα που θα βελτιώσουν το κόστος παραγωγής ενέργειας και το σύστημα προμηθειών.
Τι έχει αλλάξει ώστε να πειστούν οι επενδυτές να τοποθετήσουν κεφάλαια στον τόπο μας το 2027; Οι απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα είναι απαραίτητες, μαζί με σαφείς ενέργειες για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους.
Επενδυτές και προοπτικές
Η πραγματικότητα είναι ότι τίποτε ουσιαστικό δεν έχει αλλάξει που να δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας στους επίδοξους επενδυτές. Ούτε η προγραμματισμένη ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. από την Ελλάδα φαίνεται από μόνη της ικανή να αλλάξει το κλίμα.
Οι πόροι που μπορεί να διαθέσει η Ε.Ε. για την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα είναι περιορισμένοι, και θα πρέπει να σχεδιάσουμε με ρεαλισμό πώς θα χρηματοδοτήσουμε την ενεργειακή μας μετάβαση.
Έτσι, το “κακό χαρτί” της ενεργειακής τράπουλας, που είναι οι διακρατικές συνθήκες για τις προμήθειες καυσίμων, θα συνεχίσει να παίζει ρόλο στα χέρια όσων δεν αλλάξουν προσανατολισμό και δεν ανοίξουν διάδρομο ενεργειακής συνεργασίας με συγκεκριμένες προσφορές και απαιτήσεις.
Ευκαιρίες και διπλωματία
Ευκαιρίες, όμως, θα υπάρξουν — και αυτές τις βλέπουν τόσο η Βουλγαρία όσο και η Ρουμανία, που προετοιμάζονται να αναλάβουν ρόλους στην περιοχή. Η ενεργειακή διπλωματία και οι στρατηγικές συνεργασίες θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό την έκβαση.
Συνεπώς, είναι σωστό να ανοίγουμε από τώρα τις σχέσεις μας στα Βαλκάνια για το 2027, με τον όρο ότι πρέπει να ξέρουμε με σαφήνεια τι θα προσφέρουμε και τι θα απαιτήσουμε σε αντάλλαγμα. Η επιτυχία θα απαιτήσει σαφή προτάσεις και πολιτική βούληση.
george.kraloglou@capital.gr
