Η ασφάλεια Σένγκεν βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Συμβουλίου Υπουργών Εσωτερικών της Ε.Ε. στις 4 Ιουνίου 2026 στο Λουξεμβούργο, όπου συμμετείχε ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, συνοδευόμενος από τον Διευθυντή Διεθνούς Αστυνομικής Συνεργασίας, Ταξίαρχο Χρήστο Τσιτσιμπίκο. Στην ημερήσια διάταξη τέθηκαν η συνολική κατάσταση του χώρου Σένγκεν, οι νέες προτεραιότητες για το 2026-2027, καθώς και η διαφύλαξη συνόρων και θέματα ασφάλειας, με φόντο την ένταση στη Μέση Ανατολή και τη σύγκρουση στο Ιράν, που βρέθηκαν στην “πρώτη γραμμή” των συζητήσεων.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, παρουσιάστηκε η έκθεση της Επιτροπής για το 2026, που αποτυπώνει τον τρόπο εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν το προηγούμενο έτος και διαμορφώνει το πλαίσιο με τις νέες προτεραιότητες για το 2026-2027. Ο κ. Χρυσοχοΐδης επεσήμανε ότι βασικός στόχος όλων πρέπει να είναι η ενίσχυση της ασφάλειας Σένγκεν, χωρίς να θίγεται ο χαρακτήρας του χώρου ως ελκυστικού προορισμού για την οικονομία.
Στην τοποθέτησή του ο Υπουργός συνεχάρη την Κύπρο για την πρόοδο προς την πλήρη ένταξή της στον χώρο Σένγκεν και ευχαρίστησε την Επιτροπή για την έκθεση. Σημείωσε ότι “Μέσα σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, καλούμαστε να βρούμε αποτελεσματικές και ταυτόχρονα εφικτές λύσεις, προκειμένου να ενισχύσουμε την ασφάλεια του χώρου Σένγκεν, αλλά ταυτόχρονα να τον διατηρήσουμε ως έναν ελκυστικό προορισμό, ιδίως για λόγους εθνικής οικονομίας”.
Κύριες προτεραιότητες για 2026-2027
Ο Υπουργός τόνισε την έμφαση της Ελλάδας στην προστασία των εξωτερικών συνόρων και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των επιστροφών. Υπογράμμισε ότι η πιστή εφαρμογή των Κανονισμών για το Screening και τη συνοριακή διαδικασία επιστροφής, με την επιβολή περιορισμών στην ελεύθερη μετακίνηση όπου απαιτείται, αποτελεί βασική προτεραιότητα για τη χώρα.
Αναφέρθηκε επίσης στην εφαρμογή του Συστήματος Εισόδου-Εξόδου που λειτουργεί από τον περασμένο Απρίλιο και τόνισε την επιλογή της χώρας να χρησιμοποιεί προσεκτικά την προβλεπόμενη δυνατότητα προσωρινής παρέμβασης: “η Ελλάδα κάνει κατάλληλη και υπεύθυνη χρήση της δυνατότητας μερικής αναστολής, με σκοπό τη διασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης με τις διατάξεις των σχετικών Κανονισμών και την παροχή της καλύτερης δυνατής εξυπηρέτησης στους ταξιδιώτες, ειδικότερα στην ανάπτυξη και την αναβάθμιση των συνοριακών υποδομών”.
Στο Συμβούλιο αναλύθηκαν επίσης οι πιέσεις διαχείρισης μεταναστευτικών ροών, τα ζητήματα ασύλου και η αντιμετώπιση του διασυνοριακού εγκλήματος, με τους Ευρωπαίους Υπουργούς να αξιολογούν τον αντίκτυπο του σημερινού γεωπολιτικού περιβάλλοντος στην Ε.Ε. και να δίνουν βαρύτητα στις συνέπειες της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και της σύγκρουσης στο Ιράν.
Στενή συνεργασία με χώρες προέλευσης
Ο κ. Χρυσοχοΐδης σημείωσε ότι, παρά την αστάθεια στη Μέση Ανατολή, μέχρι στιγμής δεν έχει παρατηρηθεί σημαντική αύξηση μεταναστευτικών ροών προς την Ε.Ε., ωστόσο ανέδειξε την ανάγκη στενότερης συνεργασίας με χώρες προέλευσης και διέλευσης. Τόνισε την αναγκαιότητα βελτιστοποίησης της ανταλλαγής πληροφοριών και κοινής διαχείρισης κινδύνων για τα δίκτυα που εκμεταλλεύονται τις κρίσεις της περιοχής.
Παράλληλα υπογράμμισε την ανάγκη αντιμετώπισης των υβριδικών και τρομοκρατικών απειλών που σχετίζονται με τη σύγκρουση, καλώντας σε κοινές, αποτελεσματικές λύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην παρέμβασή του διατύπωσε ότι “Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις προκλήσεις αυτές πρέπει να βασίζεται σε τρεις αλληλένδετους πυλώνες: ισχυρά εξωτερικά σύνορα, αποτελεσματική συνεργασία με χώρες εταίρους και ενισχυμένη επιχειρησιακή ετοιμότητα απέναντι στις νέες μορφές απειλών. Μόνον μέσα από μια συντονισμένη, προληπτική και συλλογική προσέγγιση θα μπορέσουμε να διαφυλάξουμε την ασφάλεια των πολιτών μας και τη σταθερότητα της Ένωσης. Θα πρέπει όλα τα υφιστάμενα εργαλεία της ΕΕ να γίνουν πιο διαδραστικά έτσι ώστε να εξυπηρετούν καλύτερα την πρόληψη παρά την καταστολή”.
Μεγάλο τμήμα της συνεδρίασης αφιερώθηκε στη Στρατηγική της Ε.Ε. για τα Ναρκωτικά. Ο Υπουργός τόνισε πως με αυτή τη στρατηγική “επιχειρείται να γεφυρωθεί το κενό ανάμεσα στον στρατηγικό σχεδιασμό και την πρακτική εφαρμογή, μέσα από ένα πλαίσιο πιο μετρήσιμο, πιο ευέλικτο και περισσότερο προσανατολισμένο στο αποτέλεσμα” και πρότεινε ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας.
Πρακτικές και οικονομικές προσεγγίσεις
Ειδικά πρότεινε τη συστηματική αξιοποίηση της προσέγγισης “follow-the-money” για την αποδόμηση των εγκληματικών μηχανισμών και υπογράμμισε ότι “τα εγκληματικά δίκτυα πρέπει να αντιμετωπίζονται όχι μόνο στο πεδίο της διακίνησης, αλλά και στον πυρήνα της οικονομικής τους ισχύος”.
Επιπλέον, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας των λιμένων, των θαλάσσιων οδών και των εφοδιαστικών αλυσίδων, την αναβάθμιση του δικτύου ανταλλαγής πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο και την υποστήριξη του νέου πλαισίου δράσης με επαρκείς πόρους, σύγχρονα αναλυτικά εργαλεία, τεχνολογική καινοτομία και εξειδικευμένη εκπαίδευση προσωπικού.
